GẤUxx

Phù thủy xứ Oz

2012-01-31T11:04:00.002+11:00

1. Chuyện xảy ra mấy hôm rồi, nhưng bữa nay trấn tĩnh lại tôi mới kể.

Nhằm ngày Quốc Khánh Úc, 26/1, tôi bắt xe lửa để đi Newcastle, cách Strathfield chừng 45 phút ngồi train, nếu là chuyến express. Mà nhà tôi ở gần Strathfield, nên tôi chọn đi từ đây.

Trời hôm nay mát mẻ, mây dìu dịu, không thấy nắng, nhưng cũng không báo hiệu sẽ có mưa. Tôi có mặt từ lúc 6h sáng. Vì là ngày nghỉ, nên tàu chạy thưa hơn ngày thường. Vậy là còn nửa tiếng nữa mới có chuyến. Tôi định bụng sẽ tranh thủ đọc nốt cuốn sách, uống nốt ly cà phê take away, và ăn cho xong cái bánh kẹp chả lụa tự chế.

Trên sân ga chỉ có vài người lác đác. Strathfield là một trong những ga lớn, là trạm trung chuyển của nhiều tuyến đi lên city hoặc các hướng ngoại vi, nên sân ga cũng rộng. Tôi ngồi ở platform số 3, phía ngoài khu vực có mái che, để có thể hút một điếu thuốc.

Tôi nhìn thấy bà ta. Một bà già không có gì nổi bật, ngoại trừ mái tóc bạc trắng tự nhiên và chiếc áo đen có tua ren ở cổ, rất hợp với màu của ngày hôm nay. Cũng may tôi đã chụp được một kiểu ảnh. Bức ảnh duy nhất này mà tôi giữ bản quyền, đang được các báo ở Úc đòi mua với giá 750 ngàn. Nhưng tôi chưa ưng bán.

Nói chung bạn đọc cũng nên quen dần với thể loại truỵện ngắn kèm theo hình ảnh thật về nhân vật. Đó không phải là một dạng nhật ký, hay một kiểu kịch bản phim. Nó vẫn là truyện, nhưng nhân vật có thật. Mà nhờ đó, ta sẽ không cần mất thêm thời gian để miêu tả.

Cho nên tôi vào chuyện ngay. Thực tế, tôi không phải là người say sưa đọc sách đến quên hết mọi thứ xung quanh. Khi nhìn thấy bà, tôi có cảm giác dễ chịu, và thích thú, xen lẫn tò mò. Một bà già với vẻ mặt bình thản, hẳn là có chứa chấp nhiều câu chuyện hay. Nghĩ là làm, tôi xán lại gần, nói:

- Hôm nay trời mát quá. Một ngày thế này mà không ra đường thì hơi uổng phải không?
- Đúng vậy, tôi đang hối hận vì đáng lẽ phải mang thêm cái áo khoác mỏng - bà đáp hiền từ. Cậu có khỏe không?

Đó, bạn thấy đó là một kiểu đi vào câu chuyện với một người không quen rất kinh điển.

- Tôi khỏe lắm. Và đang vui nữa.
- Cậu đi Newcastle?
- Vâng, thăm một người bạn.
- Người yêu phải không?
- Không, bạn thôi. Thường thì tôi hay rủ người yêu về nhà. Còn bạn thì xa mấy tôi cũng đi thăm!

Bà cười hiền. Đó, sau khi nói chuyện chừng hai ba câu, là lúc bạn nên pha trò về bản thân mình, để câu chuyện thêm thú vị. nhưng đừng tếu táo quá nhé.

2.

- Cậu ăn nốt bữa sáng đi, tôi sẽ không làm phiền nữa - bà già từ tốn nói.
- Không sao, tôi cũng xong rồi đây. Nhưng nếu bà muốn tiếp tục đọc sách thì...
- Đừng lo, tôi có nhiều thời giờ. Tôi đã có đủ sách cho tuần này.

Nói rồi bà lấy trong túi ra ba cuốn sách cho tôi coi. Thì ra là bộ ba tiểu thuyết của Amanda Hocking. Cuốn bà đang xem là 'Switched'.

- Bà cũng đọc những truyện mới xuất bản của tác giả trẻ thế này ư?
- Vì câu chuyện được kể giống như của tôi vậy. Ngày xưa, mẹ tôi cũng muốn giết tôi vài lần...
- Chỉ vì nghi con mình là phù thủy? - tôi đón câu hỏi, vì đã kịp lật qua bìa sau cuốn sách và xem review về nội dung của nó.
- Cậu thấy tôi có giống phù thủy không? - bà già bất giác hỏi ngược lại tôi.
- Bà biết nói giỡn quá ha. Phù thủy đâu có đọc sách và có nụ cười hiền như bà?
- Vậy chứ phù thủy thì phải thế nào? Cậu làm như cậu biết rõ phù thủy ấy.

Tôi cười to vì thấy bà cởi mở câu chuyện với mình. Tôi lục lại trí nhớ trong vài giây, và đương nhiên là thêm thắt ít nhiều để liên kết các dữ liệu với nhau cũng trong chừng vài giây. Tới giờ tôi vẫn tự hào là tôi có thể tám chuyện với người lạ về mọi chủ đề, tùy theo họ đặt ra, theo một cách như thế.

- Có. Tôi từng gặp một phù thủy. Ngày đó, tôi còn nhỏ lắm. Một lần đang chơi đá banh với lũ bạn, thì có một bà già đi tới. Bà ta nhìn rất mệt mỏi, tay xách một đống đồ rất nặng. Rồi bà ta ngỏ lời tụi tôi xách giúp bà một tay. Đám bạn tôi chối đây đẩy và nhất loạt bỏ chạy. Còn lại tôi duy nhất đứng đó. Tôi cũng muốn chạy, nhưng nhớ ra, tôi vừa nhận được danh hiệu đội viên xuất sắc, mới được thưởng hai cuốn tập và một cây viết chì 2B. Vậy mà gặp người khó khăn, tôi không giúp, đứa nào nó méc cô giáo, hẳn là tôi sẽ bị tước danh hiệu mất.
- Đôi viên xuất sắc là cái quái gì thế? - bà già bắt đầu đệm một số từ suồng sã hơn, cụ thể là 'what the hell'.
- À, là một loại danh hiệu í mà. Nhưng nghe tiếp này, tôi đã giúp bà ta. Tôi đi theo bà ta về nhà. Nhưng không thể ngờ, nhà bà ta quá xa. Đi mãi, đi mãi mà không tới. Lúc mặt trời lặn xuống, bà ta bảo, sắp đến rồi, ở phía sau hàng rào cúc tần kia kìa. Tôi lại ráng bước đi, đi chừng nửa tiếng nữa, vẫn thấy hàng rào ở trước mặt. Lúc này trời bắt đầu tối. Tôi hoảng hồn. Vội lén quay qua nhìn bà già kia...
- Cậu thấy gì?
- Tôi thấy bà ta có một cái mũi nhọn hoắt. Hai con mắt ti hí, quá nhỏ tới mức chỉ thấy một đường chỉ xếch ngược. Và gần như không có miệng. Còn cả khuôn mặt thì nhăn nhúm và đầy những nốt thâm đen...
- Chắc là giống cú Nam Á đi lạc đây...
- Bà nói cái gì?
- Không có gì. Cậu kể tiếp đi. Sau đó thì sao?
- Còn sao nữa. Tôi quăng bịch đồ xuống đất, ba chân bốn cẳng chạy. Vừa chạy vừa hét lên cứu với...
- Có thoát không?
- Không! Bà ta đuổi theo tôi. Tóm được tôi. Và sau đó ăn thịt tôi.
- Không thể tin được, what the fk! - bà già buột miệng phun ra.
- Thực ra bà ta chỉ ăn một miếng ở mông. Nhưng cũng đủ làm tôi sợ phát khiếp. Sau đó lũ bạn dắt ba mẹ tôi lần theo dấu chân, tìm được tôi về.
- Tôi chưa bao giờ xơi miếng mông đứa con nít nào - bà già nói nhỏ tới mức tôi không nghe rõ, là tôi đoán bà nói vậy thôi.
- Sau này tôi mới biết, tất cả bọn trẻ trai trong xóm đều từng bị xơi một miếng ở mông. Từ đó trở đi, dù có quậy phá tới mức nào, không bao giờ tụi tôi bị ba mẹ đánh vào đít.
- Sao lai chỉ có con nít trai? Sao lại xơi vào mông thôi?
- Bà có thể không tin được đâu. Mụ phù thủy ấy bắt cóc những đứa con gái về để dạy phép. Tụi con trai được đánh dấu ở mông, để cho những đứa con gái kia sẽ lấy chúng làm chồng.
- À, ra vậy. Thế tại sao cậu còn ở đây?
- Nói ra thì xấu hổ. Hồi nhỏ tôi rất hiếu động, từng leo cây bị té phải vật nhọn, và phải khâu mấy đường ở mông bên kia. Nên đã bao lần tôi bị check, mà cuối cùng vẫn thoát.

Bà già phá lên cười ha ha. Tôi thấy càng nói chuyện bà càng bộc lộ sự tự nhiên của mấy bà già Tây mà tôi hay gặp ở xứ Oz này. Khi bà cười dứt, tôi nhìn bảng điện tử thấy báo còn 5 phút nữa thì xe lửa tới.

3.

Hôm qua có một bạn đọc nhắn cho tôi là câu chuyện không hấp dẫn, và nói tôi đang bịa. Thực tế, khi cao hứng, rất có thể bạn cũng như tôi sẽ rơi vào tình huống tương tự. Nhưng, tôi chịu không có cách nào khác lí giải được hai vết bớt ở hai bên mông.

- Cậu cần xóa bớt một cái - bà già nói như khẳng định. Tôi sẽ giúp cậu. Nhưng khoan, cậu còn thuốc lá ở đó không?
- Có đây - tôi nói. Với điều kiện, bà đồng ý cho tôi chụp bà một tấm hình được chứ?
- Tôi thấy cậu có thể tin cậy được. Cậu nên biết tôi không chụp hình đã 50 năm nay.

Tôi cười vì kiểu nói phóng đại ấy. Bà đứng quay lưng lại, tôi giơ Iphone lên, bấm và tôi đã có bức ảnh như bạn thấy. Sau đó tôi nói bà quay mặt lại, để tôi bấm tiếp vài cái nữa. Sau này, tôi thực sự shocked khi tất cả các shoot hình tôi chụp bà đều chỉ thấy được từ sau lưng như thế này.

Nhà tàu lại thông báo, chuyến xe đi Newcastle sẽ bị delay 6 phút. Tôi với bà trở lại chỗ ngồi.

- Chắc hẳn ngày còn trẻ bà rất đẹp phải không?
- Cảm ơn cậu.
- Xem nào, và tôi đoán bà cũng có một cái tên đẹp nữa...
- Tên tôi là Grace.
- Ồ, tôi đã đoán đúng. Vậy bà sống ở gần đây?
- Nhà tôi ở Enfield, cũng không xa chỗ này. Tôi sống với những người già khác...
- À, ra thế. Tôi có thể hỏi về con cái, hay người thân của bà...?
- Tôi chỉ có một mình. Tôi còn có ba người em trai nữa. Tất cả đều đã qua đời. Thật mỉa mai phải không? Tất cả họ đều lên thiên đường cả rồi. Chỉ còn bà già ốm yếu và nghiện ngập này thì vẫn chưa được chết.

Thói quen nghề nghiệp nổi lên, và tôi hỏi bà:

- Vậy ở trong nhà già, bà có đọc báo, hay xem tivi không? Những người khác thì sao?
- Tivi thì có, nhưng chỉ có những người rảnh rỗi mới xem. Còn tôi thì bận với sách. Những cuốn sách giúp cho tôi tỉnh táo, dù tôi đọc chậm hơn xưa rất nhiều. Mỗi tuần tôi đi mua đồ ăn vào thứ bảy, rồi ghé thư viện Strathfield để mượn hai tới ba cuốn cho cả tuần sau. Cậu biết đấy, người già đâu có nhiều việc để làm, ngoài sách.
- Vậy còn báo chí, tin tức?
- Chúng tôi không đọc báo. Nhưng tạp chí thì có, người ta vẫn gửi về thường xuyên. Đó là cuốn 'Old people', nhưng tôi không bao giờ đọc nó nữa.
- Tại sao vậy?
- Một thứ nhảm nhí và rác rưởi. Đưa điện thoại của cậu đây, tôi chỉ cho.

Tôi đưa máy Iphone, và bà thò ngón tay gầy guộc ra touch nhoay nhoáy một cách đáng kinh ngạc, rồi đưa lại cho tôi xem: Tạp chí 'Old People' - mang đến cho người già những thứ cần đọc trong khi chờ chết!

- Tôi đã đọc nó trong vòng 5 năm trời, mà vẫn chưa chết.
- Có phải vì bà đã từng bị giết mà thoát nạn? Ý tôi là, những người đã thoát chết một lần thường sống lâu. - tôi nhớ lại chi tiết quan trọng trong cuộc thoại ban đầu. Và đây là lúc trở lại câu chuyện để người đối thoại biết rằng, bạn không bỏ qua câu nói nào của họ.
- Cậu thực sự muốn nghe câu chuyện ấy?
- Vâng, nếu bà không lấy làm phiền.
- Xe lửa tới rồi, lên xe đi rồi tôi sẽ kể cho nghe.

4.

Tôi quay lưng lại, xe lửa đã ở ngay phía sau. Trong khi trên bảng điện tử báo vẫn còn 2 phút nữa. Toa xe đầu giờ sáng một ngày nghỉ lễ không có ai cả. Tôi và Grace bước xuống khoang dưới, và chọn một ghế ngồi ở quãng giữa. Vì là chuyến express, nên nó sẽ chỉ dừng lại ở ba trạm là Woy Woy, Wyong, những cái tên cổ của thổ dân Úc, và cuối cùng là Newcastle. Cửa đóng cái rầm, và cả đoàn tàu lao đi vun vút. Tôi muốn nó chạy chậm hơn, vì có thể tôi sắp được nghe một câu chuyện hay.

- Cậu đang đọc cuốn sách về fukú phải không?- Grace bắt đầu lại câu chuyện.
- Đúng vậy, The brief wondrous life of Oscar Wao. Cuốn sách này tôi được tặng. Tôi đọc gần hết rồi, tới đoạn mà Oscar sắp sửa bị giết. Hôm nay tôi mang cho một người bạn ở Newcastle mượn, nên tranh thủ đọc nốt.
- Titi tặng cậu có phải không? - bà già hỏi tỉnh queo. Tất nhiên là làm tôi kinh ngạc.
- Làm sao bà biết được?
- Tôi đọc thấy trong suy nghĩ của cậu.
- Bà lại giỡn rồi. Tôi thường suy nghĩ bằng tiếng mẹ đẻ. Tôi tin bà không đọc được.
- Cậu nhầm, với tư duy của cậu, cũng như nhiều người nhàng nhàng khác, thường suy nghĩ bằng hình ảnh, và tôi nhìn thấy những hình ảnh ấy, trước khi nó được mã hóa thành tiếng nói.
- Vậy bà thấy hình ảnh Titi trong đầu tôi như thế nào?
- Ồ, cậu biết điều đó mà. Tôi nhìn thấy một người đàn bà ngồi bên dương cầm, chơi những bản nhạc hay, và nở những nụ cười giống nhau cho tất cả những người mang bông hồng đến tặng. Đó là hình ảnh lãng mạn của thập niên 60s, và tôi đã trải qua rồi.

Tôi bắt đầu thấy hơi run với người đàn bà này. Nếu chẳng may tôi nghĩ cái gì bậy bạ, bà ta đều nhìn thấy hết. Nhưng bạn thấy đấy, khi cố ý xua đuổi một hình ảnh nào đó khỏi đầu, tức là mình bị buộc phải hình dung về nó. Tôi chỉ có thể hi vọng ở sự lịch sự của Grace để không bóc mẽ tôi ra.

- Tôi còn nhìn thấy ngày hôm qua cậu gặp một cô bạn khác, và nói về câu chuyện của chúng ta.
- Không thể tin được. Đúng là có chuyện đó, nhưng nó xảy ra sau ngày hôm nay cơ mà.
- Cậu đã nói chuyện với một đứa con gái, tên là Nấm, một con nhỏ loắt choắt, nhưng rất ngang bướng, tướng đi ngúc ngoắc cả đầu cả thân hình, khi nhìn ai thì mặt nghiêng nghiêng hếch xéo lên, vì y thị thấp bé.
- Được rồi, xin bà. Cái vụ ương bướng của hắn thì tôi biết lâu rồi.
- Và khi cậu đang bế tắc về câu chuyện này nên triển khai và kết thúc thế nào, con bé tên Nấm đã gợi ý cho cậu một cốt truyện mà trong đó tôi là một mụ phù thủy thực sự, và tôi làm phép để cậu rơi vào một mê cung của không gian, thời gian, đến nỗi không có đường ra. Cậu sẽ chạy tới chạy lui giữa các không gian ấy một cách mơ hồ, và...
- Được rồi, tôi chịu bà. Gợi ý của Nấm rất hay, nhưng đã có người thực hiện nó một cách xuất sắc. Cái đó ngoài khả năng của tôi, tôi chỉ là một người kể chuyện, không phải nhà văn.
- Đồng ý, vậy tốt nhất là bây giờ cậu hãy thoát khỏi tương lai của cậu khi kể lại câu chuyện này. Và hãy trở lại đây ngay, trong câu chuyện của chúng ta, nếu cậu còn muốn nghe tôi kể về fukú.

Tôi ngồi ngoan như cún. Đó là giây phút tôi nghĩ giá như đừng làm quen và bắt chuyện với bà ta, để bị đọc suy nghĩ, bị dắt mũi thế này, thiệt tình. Nhưng bạn biết không, trong các câu chuyện, chúng ta chỉ có thể thoát ra khỏi nó về hướng tương lai, tức là hiện tại lúc này, còn thì không thể thay đổi được quá khứ. Chuyến xe vẫn lao đi vun vút. Trạm dừng đầu tiên sẽ là Woy Woy. Tôi đang cân nhắc có nên xuống xe và chờ chuyến sau để thoát khỏi bà ta hay không. Thêm một tai hại nữa, bà ta đọc được suy nghĩ này của tôi.

5.

- Cậu không thể rời khỏi con tàu này, đừng cố gắng vô ích - bà ta nói một cách thản nhiên, trong lúc nhìn ra ngoài cửa kính. Tôi cũng nhìn theo, nhưng ngay lập tức cảm thấy hoa mắt, tất cả mọi thứ lướt qua rất nhanh đến mức không định hình được chúng là cái gì. Con tàu đã chạy với tốc độ tối đa và không có vẻ gì là muốn chậm lại.
- Tôi..., không... tôi tính là... À, phải rồi, tôi có quên một món đồ mang theo, có lẽ tôi sẽ phải quay về nhà lấy - tôi tỏ ra lúng túng thực sự.
- Cậu lại nói dối vụng về. Trong đầu cậu, không có hình ảnh của món đồ nào để quên hết. Trái lại, nó chỉ có hình ảnh của chuyến xe express đi Newcastle. Và tôi thông báo để cậu yên tâm rằng, hình ảnh đó do tôi tạo ra, và cậu đã bước vào trong đó một cách tự nguyện.
- Không, đây không phải hiện thực - tôi hoàn toàn rối trí. Bà đúng là đang phù phép phải không? Tôi tin ở phép thuật. Nhưng tôi không tin có nhiều hiện thực cùng song hành.
- Cậu nên tin rằng, hiện thực là cái hình ảnh mà cậu hoặc là tạo ra, hoặc là nhìn thấy ở trong đầu. Giống như những câu chuyện được kể, hay thậm chí cả tiểu thuyết, càng nhiều người biết hay đọc về nó, có nghĩa là nó tồn tại như một hiện thực. Chuyện đó cũng tương tự như hiện thực về mụ phù thuỷ ăn mông con nít...
- Không, đó hoàn toàn là câu chuyện tôi bịa đặt. Tôi từng kể với bạn bè, và chúng đều tin là tôi sạo. Ban nãy, tôi cũng kể với bà như một câu chuyện làm quà...
- Nhưng nó đã ở trong đầu cậu hơn 30 năm nay. Nó vẫn sống. Mụ phù thủy đó vẫn sống. Không, chính xác thì bà ta vừa chết, sau khi đã xơi quá nhiều mông một cách thiếu chọn lọc, và một lần xui xẻo gặp phải một cái mông nhiễm trùng.
- Tôi không tin bà. Bà đang gạt tôi. Đó chỉ là một trò con nít, tôi tưởng tượng ra trong một giấc mơ. Có thể nó liên quan đến hiện thực ít nhiều. Giống như rất nhiều câu chuyện được kể, phần thực chỉ có cùng lắm là một nửa, còn lại là tùy thuộc khả năng tưởng tượng của người kể.
- Khi cậu viết lại câu chuyện này, về những gì đang và sắp xảy ra giữa chúng ta, những bạn đọc của cậu sẽ tin rằng, đó là một hiện thực. Mặc dù nó chỉ được kiểm chứng giữa tôi và cậu, nhưng đồng thời không ai có thể phủ nhận nó.

Tôi thực sự muốn nổi xung. Nhưng bạn biết là một nguyên tắc tối quan trọng khi tranh luận là phải giữ được bình tĩnh, và đưa ra những dẫn chứng, lí lẽ của mình một cách sòng phẳng, tỏ ra tôn trọng, mặc dù trong bụng bạn rất thù kẻ đối thoại nói có lý hơn mình. Tôi không còn cách nào khác là quay trở về và hỏi bạn bè của tôi đang đọc câu chuyện này. Cứu cánh duy nhất thất bại, khi tất cả đều tin và chờ đợi dõi theo chuyện gì xảy đến tiếp theo, và họ gây áp lực để tôi tiếp tục kể.

Tới tận sáng nay, tôi nói chuyện với Nấm. Thị khuyên rằng, anh cứ viết cái gì tùy thích, bà ta ở trong tay anh, nhân vật ở trong tay anh, anh có thể sinh ra bà ta, cho bà ta đi chết, rồi lại dựng bà ta dậy. Tôi thấy Nấm nói có lí. Nhưng khi quay trở lại gặp Grace, tôi hoàn toàn thối trí. Mặc dù bà ta là một phù thủy - bây giờ thì tôi tin như thế - có khuôn mặt không hề đáng sợ như bà xơi mông con nít, nhưng thực tế là, tôi hoàn toàn mất quyền kiểm soát, chính bà ta, chứ không phải tôi, đang là người làm chủ câu chuyện này.

- Thôi được rồi, bây giờ bà hãy nói về fukú - tôi xuống nước.
- Chào mừng cậu trở lại với hiện thực! Trước tiên hãy nói về Asuras, một đối trọng của Devas. Thủy tổ của Asuras là một con cú đã sống trên 5 ngàn năm tuổi. Khởi phát từ Nam Á, hậu duệ của Asuras đi khắp nơi trên thế giới và nhiệm vụ của họ là trói buộc bọn nam giới - những kẻ bất trị, vào với nữ giới - những kẻ đầy quyền lực. Họ đã thành công trong việc dạy phép thuật và biến 90% phụ nữ trên trái đất thành những phù thuỷ, những kẻ sẽ lập gia đình với những gã đàn ông có vết bớt ở mông bên trái. Tất nhiên, vì số nữ giới luôn luôn nhiều hơn, nên kết quả là có những kẻ suốt đời không tìm được gã đàn ông nào có vết bớt ở mông bên trái để lấy làm chồng.
- Số còn lại thì sao, 10% ấy? - tôi hỏi lấy lệ, vì thực ra tôi cũng chả muốn nghe mấy chuyện kiểu này.
- Đó là những thánh nữ, hoặc cũng có thể là lesbians - những người được Devas che chở và cố tình trêu tức Asuras, và Asuras không thể xâm phạm.

6.

- Có phải bà đã lấy chính câu chuyện tôi kể để chế tác ra một thứ huyền thoại Asuras như bà vừa nói? Dựa vào đâu để tôi có thể tin bà? - tôi hỏi với một giọng không trọng lượng.
- Bây giờ cậu có muốn không tin cũng đã muộn. Trái lại, cậu nên quan tâm tới việc xóa bớt một cái bớt ở bên mông phải, để khỏi uổng công của Asuras.

Miệng nói, tay bà ta lần mở cái bịch đồ mà nãy giờ tôi tưởng chỉ có những cuốn sách. Tôi nghe thấy tiếng lạch cạch của chai lọ va vào nhau. Sau một hồi lục lọi, bà ta lấy ra một cái lọ thủy tinh bé bằng cái tuýp nước hoa khuyến mại mà thi thoảng tôi được tặng khi mua đồ, đủ nhỏ gọn để cho vào túi áo khi cần đi dự tiệc. Bên trong là một cái dung dịch bầy nhầy đã khô, màu xám pha lẫn vài đốt trắng.

- Cái này pha chế bằng phân chim. Tôi sẽ không nói với cậu sự kì công của nó ra sao. Nhưng cậu là người may mắn vì đã gặp được tôi. Hãy đọc kĩ hướng dẫn sử dụng, nhớ là, thoa vào mông bên phải.
- Tại sao bà phải giúp tôi? - tôi hỏi trong khi cất cái lọ vào túi. Thực ra tôi định hỏi tại sao là phân chim, nhưng e rằng bà ta sẽ lại tiếp tục rông dài những chuyện phù thủy kì quái.
- Tôi trả ơn cậu, vì cậu đã giúp tôi kích hoạt chuyến xe này. Tôi đã lượn lờ ở nhà ga Strathfield hơn một năm nay chỉ để tìm một người có thể đưa tôi lên chiếc xe lửa trở về Newcastle, nơi mà tôi có thể sẽ giải được lời nguyền, một dạng của fukú mà cậu đang đọc. Sự tưởng tượng nhăng cuội, thói bịa chuyện, và cái duyên của cậu với phù thủy cùng một lúc đã gặp gỡ với mục đích của tôi.

Tôi im lặng, hoàn toàn mất lời, ngay cả tư duy hình ảnh trong đầu cũng tiêu tan hết trong lúc này. Bà ta dường như không thèm quan tâm tới điều đó. Có lẽ bà ta muốn xóa sạch mọi suy nghĩ trong tôi, để phủ lấp nó bằng những thứ như dưới đây.

- Trước khi nghe câu chuyện, mà tôi sẽ kể vắn tắt vì chúng ta không có nhiều thời giờ, cậu cần chấp nhận các nguyên lý, mọi sự đều có nguyên lí của nó, kể cả những câu chuyện tưởng chừng hoang đường nhất. Một là, thế giới này được chi phối bởi các phù thủy. Hai là, mỗi phù thủy đều chịu đựng một lời nguyền, nặng hay nhẹ khác nhau. Đám đàn bà là những phù thủy học nghề, chúng cả đời làm nhiệm vụ gìn giữ tình yêu và tổ ấm. Chúng cũng bị những lời nguyền đeo đẳng, mà càng xinh đẹp giỏi giang, càng lắm lời nguyền, tất nhiên, kể cả những kẻ tự cho rằng mình xinh đẹp. Trong thế giới của chúng ta, nó được gọi là bi kịch, tổng hợp của những bi kịch ấy gọi là số phận. Và đám đàn ông bị trói buộc cuộc đời với chúng, cũng chịu đựng lây, hoặc là tác nhân, thế nào thì cũng ở trong vòng tuần hoàn của bị kịch - lời nguyền. Những phù thủy cao cấp như Asuras, tôi, và dòng họ La Inca thì bị nguyền nặng hơn cả, đổi lại, chúng tôi có những phép thuật mà nhiều người không có.

Rồi Grace giải thích cho tôi về fukú mà gia đình La Inca phải chịu đựng, đó là các thành viên sẽ bị trả giá khi dám sống cho tình yêu. Trong đó, Oscar Wao là nặng nhất, cậu phải mất mạng vì lỡ yêu phải nhân tình của gã độc tài Trujillo. Đáng lí, Oscar không bao giờ nên được sinh ra, nếu mẹ của cậu, Beli, tin rằng họ đã bị nguyền. Grace nói rằng, họ chỉ có thể độc thân để giữ được mạng sống.

Trái lại, Asuras, vốn là một phù thủy xinh đẹp, nhưng vì nàng ta không nhận lời tỏ tình của Devas, nên bị phù phép trở nên xấu xí và bị giáng xuống một lời nguyền sẽ không được bất cứ người nào yêu. Asuras buộc phải làm một bổn phận thay cho chúa Trời - Devas, là gắn kết đàn ông và đàn bà, để mong giải được lời nguyền ấy. Nhưng bà ta vẫn âm thầm dạy phép thuật cho nữ giới, vì một mối thù sâu kín với Devas.

- Còn bà thì sao? Thủy tổ của bà cũng là chim nữa chứ? - tôi hỏi với không quan tâm đến câu trả lời.
- Điều đó không quan trọng. Cậu có biết Ned Kelly chứ?
- Tôi biết khá rõ. Tôi từng đi Melbourne, tìm về làng quê của Ned để tìm hiểu về cái chết của ông ta. Sau đó tôi đã viết một bài báo về vị anh hùng thảo khấu mà cả xứ Oz này tôn thờ. Nhưng Ned thì liên quan gì tới chuyện này?
- Rất liên quan. Ned là chú bên đằng ngoại của tôi. Mẹ của ông ấy và bà ngoại của tôi là hai chị em. Tổ tiên của chúng tôi, Bloudeuedd, được tạo ra bởi ông tổ của ngành ảo thuật là Gwydion. Gwydion đã lấy những bông hoa đẹp nhất để kết thành một con két trắng, sau đó biến nó thành một người phụ nữ đẹp nhất trần gian. Ông gả tác phẩm tuyệt hảo của mình cho người cháu là Lleu. Nhưng Bloudeuedd đã phản bội anh chồng này vì một gã đàn ông khác. Cho rằng gã trai kia đã cướp vợ của cháu mình, Gwydion đã nguyền rủa tất cả những kẻ yêu Bloudeuedd sẽ đều phải chết...
- Xin lỗi, tôi cần phải đi toilet.

Tôi đi về phía khoang trên, nơi toilet được đặt ở đó. Đây là loại xe lửa đời mới nhất của xứ này, do đó tôi vẫn mong nó không phải là con tàu tưởng tượng như lời Grace nói, nhất là khi tôi vẫn đi toilet một cách bình thường, chẳng có vẻ gì là đang mộng du cả. Trong lúc đó, tôi tranh thủ lấy điện thoại ra sợt những cái tên mà Grace vừa kể. Thêm một hoang mang nữa, tất cả những lời bà ta nói đều đúng.

7.

Vờ như lơ đãng với câu chuyện phù thủy mà Grace đang kể, tôi mở điện thoại ra touch - có lẽ từ nay nên dịch là sờ. Tôi gọi cho người bạn ở Newcastle, nói rằng, tôi đã đi được 10 phút, và sẽ tới nơi trong khoảng 35 phút nữa. Sau đó bạn tôi đã trả lời mà tôi hoàn toàn rụng rời: Quay trở lại chỗ ngồi và nghe tiếp câu chuyện của cậu đi, rồi cúp máy.

Tôi về chỗ, và hẳn là Grace sẽ cười khẩy với mấy trò con nít của tôi hòng thoát khỏi bà ta, hay chí ít là muốn làm cho bà sao nhãng câu chuyện trong giây lát. Tôi vẫn cúi mặt xuống, không dám nhìn bà ta thêm, sợ rằng sẽ lại bị đọc suy nghĩ. Tôi cũng giấu biến chuyện người bạn tôi đã nói gì trên điện thoại.

- Kể từ đó về sau, dòng họ của bà đã bị nguyền rủa phải không?
- Đúng vậy, đó là lời nguyền cay độc nhất. Người ta vẫn sợ hãi với việc người phụ nữ phản bội. Những kẻ yêu mình sẽ đều phải chết, đó là một bi kịch không gì sánh được. Tuy nhiên, trong dòng họ, không phải bất cứ ai cũng phải chịu lời nguyền này như nhau. Nếu mẹ của Ned Kelly vẫn có thể lấy chồng, sinh con, sau đó họ đều chết trước, thì bà ngoại của tôi là một người phụ nữ bình thường. Tương tự, nếu mẹ của tôi là một người phụ nữ bình thường, thì bác gái tôi là một phù thủy, bà ta đã tự kết liễu đời mình, khi người chồng thứ 11 qua đời.
- Có vẻ như bà ta làm việc ấy hơi trễ nhỉ - tôi khoái trá với việc lần đầu phản kích được Grace và ba cái chuyện phù thủy này.
- Cậu không thể cấm người ta hy vọng, cho tới khi tuyệt vọng. Ngay cả mẹ tôi, khi bà biết tôi là một phù thủy khi tôi lên ba, bà đã nhiều lần muốn giết tôi, nhưng niềm hi vọng đã ngăn cản bà ra tay. Đó là một sai lầm, vì rốt cục, cha, mẹ, các em trai - những người yêu thương tôi đều phải chết thảm trong một vụ hỏa hoạn. Khi ấy, không có ai để nói cho tôi biết, tôi là nguyên nhân.
- Và vì không biết, nên bà còn sát hại nhiều người nữa - những người yêu bà?
- Đúng vậy, người làm ra lời nguyền là đàn ông, để trừng phạt một người phụ nữ phản bội. Nhưng, hậu quả là chính những người đàn ông đã phải bỏ mạng vì lời nguyền ấy, mặc dù tôi sống với một trái tim tan nát vì không được hưởng một tình yêu trọn vẹn. Hơn thế, tôi còn bị truy đuổi ráo riết vì mang nghiệp sát nặng nhất trong dòng họ: bất cứ ai tỏ tình với tôi đều phải chết.

Phần tiếp theo, để tôi tóm tắt cho bạn nghe. Grace kể rằng, dòng họ của bà ta đã bỏ xứ Ái Nhĩ Lan xinh đẹp và thơ mộng, để chạy trốn khỏi sự xua đuổi của người Anh. Họ qua tới Úc, giả làm những thường dân khai thác đồn điền ở tiểu bang Victoria, hồi cuối thế kỷ 19, nhưng cũng không thoát khỏi bị phát hiện và truy sát.

Lấy danh nghĩa tịch thu đồn điền để làm đường xe lửa và xây dựng khu công nghiệp khai khoáng, chính quyền Anh đã kết án mẹ của Kelly tội giết người khi bà này quyến rũ một cảnh sát viên trẻ tuổi và anh ta chết một cách kì bí sau lần duy nhất qua đêm với bà. Ned Kelly khi ấy 25 tuổi, đã chiến đấu để bảo vệ mẹ. Anh bắn chết ba cảnh sát người Anh, sau đó bỏ trốn lên rừng, cùng một số bạn bè gốc Ái Nhĩ Lan lập băng đảng Kelly Gang lừng danh, chống lại chính quyền. Cuối cùng Ned bị bắt trong một lần trở về làng để đưa mẹ đi, và bị kết án tử hình vào năm 1880. Đến khúc này thì tôi biết rõ. Người ta quá sợ hãi đôi mắt ma quái của Ned di truyền từ người mẹ, nên khi hành quyết, đã làm một mặt nạ sắt chụp lên đầu.

Điều lạ lùng là hình ảnh gã lục lâm thảo khấu, một tử tù mang mặt nạ sắt, Ned Kelly, sau này lại trở thành biểu tượng anh hùng của người dân xứ Oz. Mặc dù trong sách sử, hay các tài liệu chính thức đều gọi Ned là một tên cướp, nhưng gần đây, giới truyền thông ở Oz đều công khai thừa nhận anh là một anh hùng. Bạn nên biết, ngay cả ở xã hội dân chủ, văn minh, người ta vẫn có xu hướng chống lại quyền lực nói chung, và chính quyền nói riêng. Ned dù chết hơn 100 năm trước, vẫn có những đệ tử ruột sau này - những thanh thiếu niên say xỉn và nghiện ngập triền miên, sẵn sàng gây gổ chống lại cảnh sát và giới chức ở Oz.

Có một nghiên cứu của một giáo sư ở Đại học Nam Úc hồi năm ngoái, đã công bố rằng, 75% những người có hình xăm Ned Kelly trên người đều chết trẻ một cách bất đắc kỳ tử hoặc tự sát. Chuyện này làm sống lại huyền thoại về Ned, và người ta đồn rằng, chính mẹ ông đã đặt lời nguyền đó lên người Ned, để anh có thể sống mãi, trên hình hài của những thế hệ sau này - những phần tử nổi loạn xứ Oz. Khi tìm hiểu câu chuyện, tôi cho rằng, chính câu nói bất hủ của Ned 'Such is life' (đời là thế đấy), mà đám thanh niên kia xăm lên người, đã là một chỉ dấu cho thấy họ không tìm được lí tưởng sống trong một thế giới văn minh vật chất, giả tạo và ủy mị. Do đó, trước sau gì họ cũng tìm đến cái chết để trung thành với thần tượng chết trẻ của mình.

Tuy nhiên, đó là sự thật mà tôi tìm hiểu được, còn Grace thì vẫn khăng khăng lí giải bằng câu chuyện phù thủy của bà ta.

- Sau khi cả nhà Ned Kelly chết, bà ngọai tôi đã bỏ chạy đến New South Wales, đổi tên họ và sinh sống ở Newcastle để tránh bị liên lụy. Nhưng rồi người ta vẫn theo đến tận đây. Vụ hỏa hoạn đó, sau này tôi biết là do chính quyền đã mượn tay dân làng gây ra. Trớ trêu là, người đáng chết nhất là tôi lại thoát nạn và bắt đầu cuộc đời lang bạt khắp nơi khi mới 10 tuổi.

8.

Grace kể, sau đêm hỏa hoạn, cô bé 10 tuổi lang thang tới bến xe lửa và leo lên một chuyến tàu express đầu tiên thời bấy giờ. Cô không biết mình đã tới Sydney. Sau một đêm ngủ ngoài đường, Grace được đưa về một đồn cảnh sát ở Rose Bay. Cô không dám nói thật về việc mình vừa bị mất hết người thân, mà chỉ nói dối rằng bị thất lạc gia đình.

Sau 10 ngày thông báo nhưng không có ai đến nhận trẻ đi lạc, đồn cảnh sát Rose Bay buộc phải giao cô cho các nữ tu ở Rose Bay Convent. Đây là một tu viện cổ do người Pháp xây dựng, nằm chênh vênh trên một ngọn đồi, hướng thẳng ra biển. Grace ở đây được tám năm, và trở thành một thiếu nữ xinh đẹp. Lúc này mặc dù đang thời kì Thế chiến thứ Hai, nhưng mỗi năm, du khách thập phương kéo đến Sydney thăm quan ngày càng đông, và Rose Bay là một điểm dừng chân lí tưởng, nơi có thể nhìn thấy toàn bộ hải cảng Double Bay, vịnh Sydney và cầu cảng Habour Bridge mới được 10 năm tuổi.

- Tôi đã tới nơi này cách đây một tháng, quả là rất đẹp, nhất là khi đứng trên đỉnh cao nhất của The Gap. Nhưng nó luôn có một sức hút kì lạ muốn người ta nhảy xuống.
- Lần đầu tiên tôi đi xa nhất ra khỏi Tu viện cũng là đi tới đó. Hôm ấy là sinh nhật tuổi 18 của tôi, cũng là lần đầu tiên tôi nói chuyện với một người con trai.
- Nạn nhân đầu tiên của bà, à không, của lời nguyền?
- Đó là một du khách, tôi chỉ nhớ tên anh ta là Max, đến từ Queensland. Max nói anh đã theo dõi tôi đi một mình, váy trắng, và một chiếc nơ đỏ cài nơi ngực áo. Sau một vài phút chuyện trò, Max nói anh thích tôi. Và hỏi, liệu tôi có thể cho anh cơ hội mời tôi ăn tối, khi ấy anh chưa hề biết tôi sống ở trong Tu viện.
- Và bi kịch đã xảy ra?
- Ừm - Grace thở dài. Tôi vẫn nhớ như in, tôi đã vô cùng hoảng sợ và bất lực thế nào, khi Max vừa dứt lời, bỗng tảng đá dưới chân anh rung chuyển và nứt làm đôi. Khi ấy, người ta chưa xây bờ kè vững chắc như bây giờ. Max rơi xuống, tôi kịp chụp lấy tay anh, nhưng tôi không đủ sức để giữ được anh ấy..

Cái chết của Max đã gây phiền toái tương đối cho Tu viện. Grace bị cảnh sát thẩm tra nhiều lần. Họ cũng tới gặp các nữ tu để tìm hiểu về lai lịch và nhân thân của cô. Cuối cùng, người ta kết luận đó là một tai nạn. Nhưng thanh danh của Tu viện bị ảnh hưởng, nên các sơ quyết định đóng cửa vĩnh viễn. Từ đó, Rose Bay Convent trở thành một tu viện hoàn toàn khép kín cho tới tận bây giờ.

Sau lần đó, Grace đã thắp nến cầu nguyện suốt 7 ngày 7 đêm trong Tu viện đóng kín. Đến đêm thứ bảy, những ngọn nến phát hỏa, bức tượng Chúa bốc cháy và lửa bùng lên thiêu rụi cả gian thờ. Grace quá hoảng loạn đã bỏ trốn, vĩnh viễn không bao giờ dám quay trở lại.

Grace lại lang thang ra bến xe lửa. Cô vạ vật ở đó suốt một tháng trời, leo lên xe lửa rồi lại leo xuống. Do ở trong Tu viện quá lâu, lại không còn ai thân thích, cô hoàn toàn không có nơi nào để đến. Thi thoảng được người ta mang đồ cho ăn, rồi lại leo lên xe lửa ngủ, không cần biết nó đưa mình đi đâu.

- Cuối cùng, trong một lần ngủ dài, tôi không biết mình đã lên tàu đi tới tận Darwin trên một chuyến xe chở binh sĩ ra trận. Tôi làm quen với họ, và nhờ vốn liếng về nghề thuốc mà các sơ đã dạy, tôi xin vào phục vụ trong quân đội và được tiếp nhận làm y tá. Tôi đã tự tay pha chế thuốc và cứu chữa cho nhiều binh sĩ Anzac lúc bấy giờ.
- Thật là sai lầm tệ hại khi bà gia nhập quân đội - tới lượt tôi thở dài.
- Đó không phải lỗi tại tôi - Grace nói như thanh minh. Tôi ở đó được 2 năm, tới lần sinh nhật thứ 20, thật bất ngờ khi cả trung đội đã tổ chức một bữa tiệc mừng cho tôi. Họ nhảy múa và hát thâu đêm, lần lượt từng người chạy đến tặng hoa cho tôi, trong đó, một số còn liều mạng hôn lên má. Đó là lần sinh nhật đáng nhớ nhất của tôi. Cho tới sáu giờ sáng hôm sau, quân Nhật bất ngờ tập kích ném bom, cả trung đội hy sinh trong khi tôi đang đi tắm suối ở cách doanh trại gần hai cây số. Người ta ví đó là trận Trân Châu Cảng của xứ Oz, mở đầu cho một loạt cuộc tấn công của Nhật nhắm vào miền Tây nước Úc. Đó là ngày 19 tháng 2 năm 1942.
- Hóa ra những người lính ấy đã hy sinh vì bà chứ không phải vì cuộc chiến - tôi thất vọng nói.
- Cũng vậy cả thôi.
- Khoan, khi đó bà được 20 tuổi, có nghĩa là bà sinh năm 1922? Và bây giờ bà vừa tròn 90 tuổi?
- Không sai. Nhưng 'cái' bây giờ' mà cậu hỏi đã không còn tồn tại nữa.
- Ý bà là sao?
- Chúng ta đã đi được bao lâu rồi?
- 20 phút rồi.
- Vậy cách đây 20 phút thì tôi 90 tuổi.

9.

- Tôi vẫn chưa hiểu. Cách đây 20 phút với hiện tại (tôi cố ý dùng một từ khác) thì có gì khác nhau đâu?
- Cậu quên mất là chúng ta đang trên con tàu trở về Newcastle - Grace thủng thẳng nói - trở về cái thời điểm mà tôi hy vọng có thể giải được lời nguyền. Một cách tạm thời, ngay lúc này, tôi 50 tuổi. Nhưng mỗi phút cậu hỏi tới, câu trả lời sẽ khác nhau đấy.

Không thể tin được. Lúc này tôi mới ngẩng mặt lên nhìn bà ta. Nãy giờ, ngồi song hành cùng hướng với Grace, và vì quá lo lắng bị đọc suy nghĩ, tôi đã chưa một lần nhìn lại khuôn mặt của bà. Không còn là một bà già 90, dù ở tuổi đó Grace vẫn tươi tắn và phúc hậu, trước mặt tôi bây giờ là một người đàn bà trung niên, phải nói là rất đẹp. Nhưng điều kì diệu mà khó có thể tả được, chính là bà ta đang trẻ dần ra. Những nếp nhắn dần dần biến mất, cặp mắt dần dần lớn hơn, cái miệng dần dần rộng hơn, cái cổ cũng mỗi lúc cao thêm, trong khi cái áo thì ngày càng trễ xuống. Đặc biệt là mái tóc, tôi không kiềm chế được phải phá lên cười vì cái ngọn tóc thì trắng trong khi chân tóc đã trở về màu đen, giống như bà ta đi nhuộm tóc, dở chừng thì hết thuốc vậy.

Sau này, khi tôi trình diện ở sở cảnh sát và miêu tả lại cảnh tượng này, họ đã giúp tôi vẽ lại lúc bà ta trẻ ra, như bức hình bên vậy. Để bạn dễ hình dung, tôi in kèm theo đây. Có điều hơi khác, Grace không đẹp dịu dàng như Vivien Leigh trong hình, bà ta nhìn cứng cáp hơn, cái cằm hơi vuông và miệng rộng hơn. Bà ta giống một người mà tôi thần tượng, nhưng nhất thời lục tìm trong trí nhớ mà chưa ra.

- Cậu cười cái gì vậy? - Grace cắt ngang suy nghĩ của tôi.
- Bà đọc thấy suy nghĩ của tôi mà, còn hỏi làm gì?
- Phải. Cậu đang mong cho thời gian trôi nhanh hơn nữa. 50 tuổi vẫn là con số quá lớn phải không? Cậu không phải đợi lâu đâu - tới lượt bà ta cười.
- Không có - tôi đánh trống lảng. Tôi cố nhớ xem bà giống ai nào. Bà đọc giùm tôi ở trong này có cái gì - tôi nói và chỉ lên đầu mình.
- Tôi nhìn thấy một vài người, thậm chí cả Madonna nữa. Cậu thật tầm bậy hết chỗ nói. Cố nghĩ thêm đi. À, đây rồi, người này có vẻ hợp lý hơn cả: Dalida.
- Đúng rồi, cảm ơn bà. Dalida là danh ca mà tôi hâm mộ nhất, đáng lí tôi phải nhớ ra sớm hơn mới phải.
- Cậu không phải là người duy nhất nói tôi giống Dalida. Ở vào tuổi của cô ta, rất nhiều người từng nhận xét về tôi như vậy. Cha tôi cũng là người gốc Ý, ông là một trong những người Ý đầu tiên nhập cư tới xứ này.

Grace bất chợt thở dài:

- Thật đáng tiếc. Cô ấy còn thua tôi những 10 tuổi. Năm 1987, tôi có đi Pháp và Ý. Nhưng khi tôi ở Pháp thì Dalida đã rời qua Ý, và ngược lại. Nếu tôi gặp được Dalida, chắc hẳn cô ấy đã không tự sát.
- Bà không định nói thần tượng của tôi cũng là một phù thủy chứ?
- Không. Dalida bị một lời nguyền.
- Có phải vì phần lớn những người yêu bà ấy đều tự sát khi họ chưa đầy 30 tuổi?
- Đúng vậy, từ Luigi Tenco, đến Mike Brant, rồi Lucien Morisse. Khi tôi xem Dalida biểu diễn bài Mourir sur scene tôi đã đọc ra được sự tuyệt vọng của cô ấy.
- Hèn chi, trong làng nhạc của chúng tôi cũng có một nữ ca sĩ duy nhất hát lại bài hát này, và chết không lâu sau đó. Cô ấy cũng rất đẹp.
- Được rồi, tôi nghĩ chừng đó đã đủ để bạn đọc của cậu tin rằng chuyện lời nguyền là có thật. Họ sẽ bỏ qua những đoạn này nếu cậu còn tiếp tục dông dài. Hơn nữa, tôi không còn nhiều thời gian. Tôi sẽ không thể nói thêm điều gì với cậu trong vòng ít phút nữa.
- Đồng ý, bà hãy kể tiếp những gì xảy ra sau vụ quân Nhật ném bom Darwin.

Tôi nói với một giọng hứng khởi khác thường và nhảy qua ghế đối diện, để có thể nhìn rõ Grace vẫn đang thay đổi từng giây từng phút. Biết rằng trên xe chỉ có hai người, tôi lấy thuốc ra mời Grace, và còn mồi cho bà nữa. Mặc dù biết trong bụng bà ta là phù thủy, tôi vẫn thấy dễ chịu hơn nhiều khi ngồi cạnh một phù thủy đẹp và, hơn thế, đang trẻ lại.

- Sau vụ oanh tạc đó, đích thân Thủ tướng John Curtin đã bay tới Darwin. Tại đây, ông ra lời kêu gọi người Úc chiến đấu trong hàng ngũ của ANZUS, tức là ngoài Úc, New Zealand, giờ còn có thêm quân đội Mỹ. Đó là một bài diễn văn vào loại hay nhất trong lịch sử nước này. Vì tôi là nhân chứng sống sót duy nhất, nên người ta đưa tôi tới gặp Thủ tướng. Nhìn thấy tôi nhỏ bé, có vẻ yếu ớt, John không đành lòng để tôi ở lại. Ông mang tôi về Canberra, giao cho phụ trách việc thuốc men và giấy tờ trong phủ Thủ tướng, cậu có thể coi như là chân thư ký vậy.
- Lạy Chúa, bà không gây thêm họa cho người nào nữa chứ?
- Không, khi ấy hoàn cảnh chiến tranh, mọi người đều lo lắng, khẩn trương, ai có việc người nấy. Cậu nên biết rằng, trong lịch sử, người Úc sợ nhất là chiến tranh với người Nhật, vì cho tới trước cuộc chiến Việt Nam, không mấy ai ở xứ này biết gì về người châu Á. John Curtin là một người nghiêm khắc, dù tôi biết ông cũng rất tình cảm. Sau ông, nước Úc không có thủ tướng nào có học thức uyên bác, và nhân từ như thế. Tôi ở trong văn phòng Thủ tướng được gần 3 năm, không có chuyện gì xảy ra, ngoài trừ việc tôi đã phát hiện ra bản thân mình là một phù thủy.

10.

Trong một lần Thủ tướng Curtin đi công cán ở Anh quốc để họp bàn về tình hình chiến sự, Grace đã tò mò bước vào khu vực lưu trữ tài liệu mật. Ở đây, cô tìm ra tập hồ sơ về Ned Kelly và toàn thể gia đình. Qua đó mà cô biết rằng, những thành viên trong dòng họ đã chết như thế nào. Những ghi chép chi tiết về việc bà ngoại cô rời Victoria ngày tháng năm nào, rồi cả vụ hỏa hoạn có chủ ý đã khiến cả gia đình cô thiệt mạng. Những tư liệu này 30 năm sau được công bố rộng rãi trên các phương tiện đại chúng, riêng có chi tiết Grace thất lạc thì hoàn toàn không được nhắc đến.

- Tôi đã bỏ ra ba ngày để nghiên cứu toàn bộ tập hồ sơ. Tôi cũng nghĩ tới việc thưa kiện chính quyền về vụ hỏa hoạn, tuy nhiên, ở vào hoàn cảnh lúc bấy giờ, việc này là quá mạo hiểm, tôi sợ sẽ bị thủ tiêu khi tự thú thân phận của mình. Nhưng phát hiện này đã thay đổi hoàn toàn cuộc sống của tôi. Cảm xúc khi đó rất lẫn lộn, vừa sợ hãi, vừa căm giận, vừa tuyệt vọng, vừa hoang mang, nhưng trên hết, tôi tự hào với xuất thân của mình.
- Bà có ý định trả thù những người đã sát hại gia đình bà?
- Có. Tôi đã tới Văn khố quốc gia, tìm đọc tất cả những tài liệu liên quan đến phù thủy, phép thuật trên thế giới này và tìm hiểu lời nguyền giáng xuống đầu dòng họ Ái Nhĩ Lan của bà ngoại mà bây giờ tôi là người thừa kế duy nhất. Tôi bắt đầu học cách làm phép, và lên kế hoạch trả thù mà không cần phải nhúng tay vào.

Grace bí mật tiếp cận hai nhân vật nữ là Dame Enid Lyons và Dorothy Tangney do nắm được danh sách của họ trong cuộc bầu cử của năm đó. Ngày 23 tháng 9 năm 1943, 40 năm kể từ khi người phụ nữ đầu tiên ra tranh cử Quốc hội nhưng thất bại, nước Úc đã có hai nữ chính khách đầu tiên. Dame giữ một ghế ở Hạ viện và Dorothy có được một chân trong Thượng viện dưới thời Thủ tướng Curtin.Chính hai người này đã giúp cô lật lại toàn bộ hồ sơ vụ Ned Kelly, yêu sách công nhận ông là một anh hùng và lên tiếng giải oan cho những người phụ nữ trong dòng họ. Thời gian này, đã có một bộ phim điện ảnh, hai cuốn phim tài liệu được thực hiện kể về cuộc đời của Ned, và sách vở được viết lại ca ngợi chân dung vị anh hùng lục lâm.

Không dừng lại ở đó, Grace một mình từ Canberra xuống New South Wales, trở về Newcastle. Bà ta làm phép ở nhà tù Cowra, cách Newcastle ba cây số về phía tây nam. Ngày 5 tháng 8 năm 1944, hơn 500 tù binh Nhật ở Cowra nổi loạn, cướp vũ khí của lính Úc và đào tẩu. Một cuộc đọ súng khốc liệt diễn ra sau đó. Thị trưởng Newcastle tử nạn trong lúc chỉ đạo cảnh sát dẹp loạn. Phía Úc tổn thất hơn 100 người, gồm cả quân đội và cảnh sát. Trong khi đó, tài liệu chính thức chép 231 tù binh Nhật bị triệt hạ, 108 bị thương, số còn lại bị bắt sống vài ngày sau đó.

- Thật là kinh hoàng - tôi nói. Tôi không thể ngờ bà lại độc ác như thế. Bà còn làm gì nữa?
- Tôi còn định ra tay thêm, nếu không có một sự cố khiến tôi dừng lại.

Ngày 8 tháng 5 năm 1945, quân Đức đầu hàng phe Đồng minh, kết thúc chiến tranh ở khu vực Âu châu. Nhưng ở châu Á - Thái Bình Dương, chiến sự vẫn còn tiếp diễn. Một hôm, John Curtin trở về văn phòng với tâm trạng buồn bã. Ông vừa rời cuộc họp thượng đỉnh phe Đồng minh và cũng là người duy nhất phản đối kế hoạch ném bom hạt nhân xuống Nhật Bản.

- Như tôi đã nói, mặc dù rất căm thù quân Nhật, nhưng bản tính nhân từ của John không cho phép ông ủng hộ biện pháp đó. Lần đầu tiên ông kêu tôi lấy rượu cho ông uống. Ông ở lại rất khuya trong văn phòng. Khi tôi dìu ông xuống ghế sô pha vì John đã quá say xỉn, ông bỗng ôm chầm lấy tôi. Quá sợ hãi, không phải cho mình, mà cho ông ấy, tôi cố gắng vùng thoát ra, để đưa tay lên ngăn những lời nói từ miệng John chuẩn bị thốt ra. Nhưng không kịp...

Thủ tướng John Curtin chết đột tử tại văn phòng, ngày 5 tháng 7 năm 1945. Một ngày sau đó, Phó Thủ tướng Francis Forde được chỉ định tạm giữ chức Thủ tướng trong khi chờ Đảng Lao động bầu cử lãnh đạo mới. Một tuần sau đó, Ben Chifley được Lao động đưa lên thành Thủ tướng thứ 16 của Úc. Một tháng sau đó, phe Đồng minh ném bom Hiroshima và Nagasaki, Nhật tuyên bố đầu hàng, chiến tranh kết thúc.

John Curtin khi đó mới tròn 60 tuổi. Báo chí ở Úc loan tin chính thức: ông qua đời vì bị nhồi máu cơ tim do uống rượu quá nhiều. Tin phi chính thức là Grace bị thẩm vấn trong nhiều ngày sau vì cô là nhân chứng duy nhất về cái chết của John. Grace bị tình nghi là gián điệp của Nhật, khi người ta tìm ra chứng cớ sự có mặt của cô ở trại tù Cowra.

11.

Grace được tự do sau khicác cáo buộc đối với cô không đủ tang chứng kết tội. Tuy nhiên, quá đau buồnvới cái chết của vị Thủ tướng mà cô kính trọng hết mực, Grace tự xin rút khỏicông việc hiện tại và đồng thời rời khỏi Canberra.

Không còn ai thân thích, thậm chí cả kẻ thù cũng không, ngoài ông Thị trưởng Newcastle đã phải thiệt mạng oan uổng trong khi không liên quan gì tới vụ hỏa hoạn hơn 10 năm trước, Grace tuyệt vọng hoàn toàn khi đối mặt với sự thật rằng toàn bộ thế giới này không dành cho cô.

- Thật đáng tiếc, bà quá đẹp. Mà không, cô quá đẹp, thưa cô Grace.

Tôi nói trong lúc Grace vuốt lại mái tóc đã hoàn toàn trở lại màu đen, để lộ cái cằm vuông và cái cổ cao thách thức. Có một đường gân nhỏ xíu chạy dọc từ cổ lên tới cằm, rồi tới thái dương mà tôi rất hay thấy ở những cô gái da trắng khỏe mạnh, cá tính.

Vì không có gia đình, và tôi đoán, thậm chí cô chưa từng hôn một người đàn ông nào, Grace trẻ hơn nhiều so với tuổi của 40 của cô. Tôi liếc nhìn đồng hồ, đã 5 phút nữa trôi qua. Tôi ước muốn con tàu dừng lại ngay lập tức, để Grace không trẻ thêm nữa, không cần thiết, ở tuổi đó, người phụ nữ bao giờ cũng đẹp nhất.

- Đây là màu tóc từ lúc tôi vào làm việc ở văn phòng Thủ tướng. Trước đó, tóc của tôi màu vàng nhạt.

- Vậy là tôi sẽ được chứng kiến nó đổi màu một lần nữa?

Thật là kì diệu. Lâu nay bạn chỉ nhìn thấy con người ta lớn lên, già đi, nhăn nhúm và chết. Tôi dám chắc bạn chưa bao giờ được thấy quá trình ngược lại.

Hình ảnh này làm tôi nhớ đến cây thược dược tôi trồng. Qua một năm, tất cả hoa lá đều rụng, chỉ còn lại thân cây tàn tạ. Tới mùa đông, nó cũng héo nốt và bên trong thân cây hoàn toàn rỗng. Tôi đã toan nhổ hết rễ và vứt đi. Nhưng khi bứng lên, tôi thấy từ bộ rễ của nó, dù khô khốc, đã nảy ra những cái củ to bằng đầu ngón chân cái. Tiếc nuối, tôi lựa một chậu đất mới, và đặt từng cái củ xuống. Mùa đông vừa qua đi, một buổi sáng tôi đã reo lên sung sướng, khi từ những cái củ đó, từng mầm cây mới trồi lên, và bắt đầu một vòng đời mới.

Tới thời điểm này, tôi hoàn toàn không ác cảm vì Grace là một phù thủy. Trái lại, tôi thấy cô là một phù thủy đáng thương, chẳng có gì đáng sợ, vì chắc chắn là cô không xơi mông con trai. Tôi chợt nảy ý định sẽ dắt Grace chạy về vườn nhà, để chỉ cho cô thấy, cô cũng đẹp như bông thược dược tím đang nở của tôi, đã sống lại mạnh mẽ từ những cái củ mà xém chút tôi đã đem bỏ...

- Cậu thật là lãng mạn, cảm ơn cậu - Grace nói vì đọc được điều đó trong đầu tôi.
- Cô quả tình có một sức cuốn hút kì lạ. Tôi dám chắc thêm nhiều người nữa phải thiệt mạng vì cô rồi?

Lần đầu tiên từ lúc gặp gỡ, Grace đã khóc. Cô kể rằng, cho tới khi 40 tuổi, đã có nhiều người tỏ tình với cô, nhưng họ đều có một kết cục như nhau. Mỗi lần như vậy, cô lại nghĩ đến chuyện tự sát. Mỗi lần định tự sát, cô lại gặp mẹ, bà nói với cô rằng, gia đình cô ở trên này đều hạnh phúc, và bà không bao giờ hối hận vì đã để cô được sống. Ngay cả những người đã bỏ mạng vì cô, mà bà có dịp gặp lại họ, đều nói rằng, họ cam tâm. Bà khuyên cô hãy làm tất cả những gì cô có thể, hãy biến điều bất hạnh trở thành một may mắn, một đặc ân mà tạo hóa đã trao tặng cho cô...

Tôi đưa khăn giấy cho Grace. Tôi không chịu được cảnh một phù thủy khóc. Tôi thấy bứt rứt trong người. Tôi châm một điếu thuốc. Giọng nói của tôi bắt đầu thay đổi.

- Nghe này, Grace, tôi không thích như thế này chút nào. Kịch bản vừa rồi chỉ là cái giả tạo. Nó chỉ là cái bản ngã đẹp đẽ mà tôi muốn trưng ra với cô, với bạn đọc. Tôi muốn xóa những dòng trên đi, nó không có thật, dù nó ở trong đầu tôi. Tôi sẽ viết một kịch bản khác, thực tế hơn, mà nhân vật chính là cái bóng âm ở bên trong con người tôi. Cái bóng đó đang tính toán.
- Tôi biết chứ - Grace nói và đổi cách xưng hô, anh đang tính xem còn bao nhiêu phút nữa thì tôi 18 tuổi.
- Đúng vậy, Grace - tôi tăng tốc độ nói. Lúc này cô đang 40 tuổi, chúng ta chỉ có 11 phút thôi, cô hiểu không, 11 phút để cô trở về cái ngưỡng đó, và vì sự an toàn cho cả hai.
- Anh sẵn sàng bỏ mạng vì tôi?
- Một câu hỏi hay! Tôi đang thực sự phân vân. Ở trong hoàn cảnh của tôi, một gã đàn ông sẽ đóng vai thánh thiện và thương cảm với một người đàn bà đẹp bị nguyền rủa? Hay là anh ta sẽ bất chấp tất cả để hành động? Tôi ước giá như từ nãy giờ cô không kể những chuyện phù thủy cho tôi nghe. Những người đã thiệt mạng vì cô, họ có may mắn hơn tôi là họ không hề biết điều đó. Shit! Fuck off những lời nguyền! Tôi không thể tin cô có thể sống qua thời tuổi trẻ với lời nguyền ấy.

12.

Tôi hoàn toàn mất tự chủ. Lúc này tôi oán ghét thời gian hơn hết thảy. Nếu tôi không kịp làm gì đó, tôi sẽ ân hận suốt đời, Grace cũng sẽ không thể giải được lời nguyền. Không thể chấp nhận một người đàn bà đẹp như vậy còn trinh trắng. Cái đó là trái quy luật. Tôi rít thuốc lá liên tục, làm mặt bực tức, cáu bẳn, ra dáng nam tính, nhưng thực tế, khi đó tôi giống như một đứa con nít không được đồ chơi.

- Tôi phải làm gì đây, Grace? Liệu tôi có xứng đáng đứng trên quả đất này khi chứng kiến toàn bộ câu chuyện của cô mà không hành động gì? Xưa nay tôi chỉ biết có Đức Mẹ đồng trinh, không có phù thủy đồng trinh, Grace à.

Ngoài cách nói hờn mát kiểu đó, tôi không biết nên dùng lời nào nữa, mỗi giây qua đi là tôi mất đi cơ hội. Tôi làm cho Grace cũng bất ngờ, lúng túng, vì cô không hình dung câu chuyện lại diễn tiến theo chiều hướng này.

- Tôi đã quyết định rồi, Grace. Chỉ cần cô đồng ý - tôi nói và ngồi thụp xuống trước mặt Grace. 11 phút là vừa đủ, Grace, thật tình cờ, chúng ta đều không tính trước đến giây phút này. Tôi nghĩ đó là số phận, cô đã trẻ lại từ 90 tuổi, còn 40, trên con tàu nhanh 45 phút này. Chỉ 11 phút nữa thôi, cô sẽ trẻ hơn 18 tuổi và tôi không thể động chạm vào người cô. Nhanh lên Grace... 11 phút, kể cả thời gian cởi đồ - "thế giới này suy cho cùng cũng chỉ xoay quanh cái 11 phút ấy".

Tôi lắp lại nguyên văn câu nói đó một cách vô thức. Trong tích tắc, tôi nhớ đến cuốn sách mà tôi lấy được từ tủ sách của Nấm. Thị có một say mê không mệt mỏi về các loại truyện liên quan tới gái điếm. Thị có thể nói chuyện với bạn cả ngày về các loại điếm sang, điếm hèn, điếm thể xác, điếm tinh thần, điếm cao cấp, điếm nhà quê ra thành thị như Maria. Âu cũng là một thứ hobby riêng độc đáo vậy. Tôi không ngờ lại có lúc tôi rơi vào cái tình huống 11 phút sinh tử ấy.

- Anh hãy bình tĩnh lại. Thực tế, tôi mới là người không cam tâm, chứ không phải anh. Tôi đã có thể lên giường với một kẻ nào đó không yêu tôi. Nhưng tôi không thể làm điếm như Maria. Cô ta chấp nhận như thế, vì cô ta vẫn còn hy vọng, và phía cuối của con đường ấy, cô ta tìm được một tình yêu. Tôi thì không. Không ai có thể làm điếm suốt đời. Cái tôi cần là một tình yêu, chứ không phải sex, anh hiểu không? Bạn đọc của anh cũng chờ đợi một tình yêu từ câu chuyện này, chứ không phải sex, họ không đợi nó để thích thú với câu chuyện anh đang viết.

- Cái đó tôi không dám khẳng định à nha - tôi cắt lời Grace. Thậm chí, nhiều người trong bọn họ, cũng như tôi ban nãy, muốn cô trẻ lại nhanh nhanh, không ngoài mục đích đó - tôi định nói thẳng với Grace là thôi thì vì bạn đọc, chúng ta nên có sex với nhau. Nói thế thì khiếm nhã quá.

- Anh đâu có biết rằng, tôi đã tìm mọi cách để hóa giải lời nguyền - Grace tiếp tục nói, bất chấp thái độ vừa nài nỉ, vừa cà chớn của tôi. Sau lần gặp mẹ trong giấc mơ, tôi đã quyết định dùng phép thuật của mình để làm việc thiện. Tôi đã lấy phân chim để làm thuốc. Tất cả phù thủy trên thế gian này khi chết đi đều biến thành chim, trở lại với nguồn gốc của họ. Cho nên phân chim rất quý...

- Trời - tôi gào lên. Bây giờ là lúc nào mà cô vẫn còn tiếp tục ba cái chuyện phù thủy đó?

- Hãy để tôi nói nốt. Cho tới khi tôi trở lại ở tuổi 22, thời điểm mà tôi biết được thân phận của mình từ đống hồ sơ ở văn phòng Thủ tướng, tôi sẽ không còn nhớ một chút gì về chuyện phù thủy nữa.

Tôi ngồi dậy. Trong khi Grace tiếp tục nói, tôi bắt đầu những liên tưởng trong đầu.

- Như anh thấy đó, không phải bất cứ người phụ nữ nào cũng tìm được gã đàn ông có cái bớt ở mông trái. Không phải ai tìm được rồi cũng có thể giữ được gã ta trọn đời. Không phải gã đàn ông có bớt ở mông đã trở thành chồng đều dành hết mọi yêu thương quan tâm đến người phụ nữ. Rồi cả những chuyện tranh giành, ghen tuông những gã có bớt ở mông. Thế gian này đâu thiếu gì những chuyện đổ vỡ...

Tôi vẫn theo đuổi suy nghĩ của mình, không quan tâm xem Grace nói gì. Ừm, cái cảnh này quen lắm, dường như tôi đã trải qua vài lần rồi...

- Do đó, tôi đã bào chế những loại thuốc chữa lành vết thương từ phân chim. Cái mà tôi cho anh để bôi lên mông phải cũng là một trong số đó. Tôi đã bỏ ra cả quãng đời còn lại để đi lượm phân chim, phân loại những thứ nào dùng được, cái nào không. Riết rồi, tôi già đi lúc nào mà không biết. Nhưng đổi lại, tôi đã giúp nhiều người tìm lại được hạnh phúc của mình.

Đúng rồi, tôi nhớ ra cái cảnh này rồi. Thí dụ như bạn là tôi. Bạn từng lái xe chở người yêu đi ăn tối, đi coi phim, rồi đến khuya thì dừng ở một bãi biển vắng người, bạn tâm sự một hồi, rồi cơn hứng khởi chợt đến, rồi bạn nài nỉ người yêu, rồi bị cô nàng từ chối vì một lí do nào đó rất không liên quan. Rồi sau đó bạn hậm hực trở về nhà...

- Người ta đã tưởng tôi bị điên - Grace vẫn tiếp tục - khi thấy một người đàn bà tối ngày đi lượm phân chim ở ngoài ga xe lửa. Nhưng có lẽ cũng vì vậy mà không có ai còn tìm đến tôi nữa và đương nhiên không có thêm nạn nhân nào. Tôi đã làm công việc đó trong suốt 50 năm cho tới lúc ch...

Kết quả là buổi đêm hôm đó bạn nằm mộng, bạn mơ thấy bạn và cô ấy đang... Khi Grace nói tới đó, tôi cũng vừa nghĩ tới cái khúc gay cấn kia. Rất may là đang mải nói chuyện, Grace quên mất không đọc suy nghĩ của tôi. Còn tôi thì đã cắt ngang cái chữ cuối cùng mà Grace nói và reo lên:

- Có cách rồi, Grace! - lúc này, tôi nhìn thấy Grace chỉ chừng chạc tuổi tôi, mặc dù biết đã bị lẹm vào cái 11 phút ấy, nhưng với giải pháp mà tôi đang chuẩn bị nói với Grace, nó - '11 phút' - đã không còn quan trọng nữa.

13.

Tôi nhào tới nắm lấy hai bàn tay Grace lúc này đã mịn màng và hơi mập, nó lạnh hơn là tôi tưởng. Cũng có thể tay phù thuỷ nó vậy, nhưng không thành vấn đề, tôi tự nhủ. Không gì ngăn cản được niềm vui của tôi khi ấy, tôi luýnh quýnh nói với Grace trong khi cô mở to mắt nhìn tôi. Lần đầu tiên cô không đọc được tôi đang nghĩ gì.

- Cô không cam tâm đúng không? Cho dù cô có làm phép, chế biến các loại phân chim cho người ta bôi, hay uống, hay trộn với đồ ăn, để chữa lành vết thương, cho dù cô có giúp cho bao nhiêu người tìm thấy hạnh phúc, cho dù cô có cao thượng tới mức vui lây với họ vì điều đó, thì nó vẫn không phải là hạnh phúc của cô. Cho dù cô có làm việc thiện bao nhiêu đi chăng nữa, cô không thể thay đổi được lời nguyền, cô chỉ tránh gây thêm tổn thất. Grace, hãy nghe tôi nói, nhìn tôi này. Chúng ta phải làm gì đó để hóa giải nó...

- Anh nói đúng, tôi không cam tâm, nhưng tôi không tìm được lối thoát. Tôi đã quay trở lại nhà ga hơn một năm nay, để mong tìm được người có đủ dương khí để mở cánh cửa chuyến xe này. Người ấy phải nhìn thấy tôi, phải nghe được tôi nói, và hơn hết, phải sống trong hiện thực của tôi. Thật may mắn, tôi đã gặp anh, Nhưng tới tận giờ phút này, tôi vẫn không biết sẽ phải làm gì, hay nhờ anh làm việc gì. Tôi nghĩ anh đi cùng tôi 45 phút, tới Newcastle, đã là quá đủ. Sau đó, tôi không hình dung được nữa, vì có lẽ tôi sẽ chỉ còn là một đứa trẻ, và số phận sẽ lại lặp lại.

- Không thể được, Grace! Số phận, hay lời nguyền, xét cho cùng, chỉ là trò đùa dai. Do đó, có một cách duy nhất là ta chọc lại nó. Có một nơi duy nhất mà thời gian không thể tác động tới. Có một nơi duy nhất mà lời nguyền không thể chạm vào được. Có môt nơi duy nhất mà chúng ta có thể bên nhau cả đêm, bất chấp con tàu này chỉ chạy có 45 phút.

Grace ngước nhìn tôi, mắt cô mở to chờ đợi.

- Ý anh là, chúng ta sẽ đóng phim? Ở đó không có thời gian thực. Có khi cả cuộc đời một con người chỉ tóm gọn vào trong có 90 phút. Và anh sẽ tỏ tình với tôi ở trong phim? Rồi chúng ta sẽ có một đêm ái ân say đắm?

- Trời, Grace! - tôi kêu lên, không khỏi bật cười. Cô ngốc quá. Không lẽ càng trẻ ra cô càng ngốc đi vậy sao? Đóng phim cũng cần lời thoại chứ. Tôi sợ rằng, vừa dứt thoại câu đó xong, một trong hai nhân vật chính đã lìa đời rồi. Hết phim.

- Nghe này Grace - tôi ngồi xuống bên cạnh Grace, xoay lưng để đối diện với cô. Vẫn nắm bàn tay lành lạnh đó, tôi nói tiếp:

- Giống như tôi đã bước vào hiện thực của cô, trên chuyến xe này. Bởi vì chúng ta cùng chia sẻ nó. Bây giờ, chúng ta cần tạo ra một hiện thực khác, Grace à. Cô hãy dùng phép thuật của mình và đưa tôi đi bất cứ nơi nào cô muốn.

Grace đồng ý. Chúng tôi ngồi xoay mặt hướng vào nhau, hai tay cầm nhau, và hai mắt nhìn nhau mở. Grace nói tôi hãy ráng tập trung vào một điểm ở giữa thái dương của cô ấy. Tôi cố gắng làm theo.Nhưng không thể buộc mình nhìn mãi vào vị trí ấy. Đó là điều khó nhất mà tôi phải làm từ xưa tới giờ. Trong khi Grace mỗi lúc mỗi trẻ ra, cái áo hở cổ ban nãy giờ đã biến thành áo hai dây. Ở đó có một số thứ đang chuyển động đều.

- Không được rồi, Grace. Tôi không thể tập trung được khi nhìn thấy một hình ảnh đang thay đổi. Cô có cách nào khác không? Hay là chúng ta đổi kiểu nhé. Tôi sẽ nhắm mắt, cô sẽ đi vào tôi. Ấy lộn, đi vào trong đầu tôi. Chúng ta sẽ gặp nhau ở đó.

Tôi vừa lim dim mắt, chưa kịp định thần để Grace có thể bước vào thì bỗng thấy con tàu bất chợt giảm tốc độ và thắng gấp, khiến Grace ngã dúi về phía tôi, đầu va vào ngực tôi. Trên loa tự động thông báo: "Thưa quý hành khách, chuyến xe này đang dừng lai ở trạm Woy Woy". Vậy là chúng tôi đã đi được 30 phút. Bây giờ Grace chỉ còn 30 tuổi. Tôi đỡ cô ngồi dậy, nhìn ra ngoài cửa kính. Tôi nghe thấy tiếng đạn pháo, tiếng bom nổ, kèm theo những đụn khói đen ngòm bay lên trời, tiếng la thất thanh của nhiều người, chỉ trong vòng một phút, tất cả im bặt, cây cối đổ rạp xuống, cháy xém, sau cùng là tiếng nước suối róc rách chảy. Grace đang tắm. Và tôi mỉm cười với những gì vừa trông thấy. Theo thói thường, mỗi khi đến đoạn cần nghiêm túc thì tôi lại trở nên cà chớn.

- Anh vẫn nhắm mắt đấy chứ? Tôi đang bước vào. Ở đây bừa bộn quá. Anh có thể nói những cô nàng này tránh qua một bên được không?
- Đừng lo, Grace. Họ chỉ lướt qua thôi - tôi nói trong lúc cố gắng điều khiển suy nghĩ của mình. Tôi không muốn Grace nhìn thấy quá nhiều thứ trong quá khứ, cũng như đời sống hiện tại của tôi. Nhưng bạn biết đấy, tôi đã nói ở khúc trên, khi cần xóa một hình ảnh trong đầu, trước tiên mình phải nghĩ về nó. Điều duy nhất có thể làm là cố gắng xóa thật nhanh, trong một phần nghìn giây để Grace không kịp nhận ra. Bạn hãy thử một lần dọn dẹp cái đầu, nó khó hơn việc bạn dọn vệ sinh nhà cửa nhiều lần.
- Anh nha, bây gờ thì tôi hiểu về anh nhiều hơn rồi - Grace nói, và tôi tin chắc là cô đang cười. Anh có thể xếp lại đống sách vở này không? Nó sắp đè tôi bẹp ruột. Tôi không có chỗ nào để đứng.
- Chuyện đó quá dễ, Grace. Trong số đó, phần lớn chỉ có tiêu đề, còn lại là trống rỗng. Nó không nặng như cô tưởng đâu - tôi nói và cố gắng đưa Grace ra khu vườn của tôi, cuối cùng tôi cũng lựa được một nơi thảnh thơi cho cô ấy.

14.

Cuối cùng, tôi cũng đưa Grace tới được khu vườn nơi có bông thược dược màu tím. Tiếc rằng, lúc này trời mưa hoài, nên nó không được đẹp như khi mới nở. Tuy nhiên, Grace tỏ ra thích thú, có vẻ như lần đầu tiên cô được tới chơi nhà một người đàn ông vậy.

Khi đã an vị, Grace bắt đầu giúp tôi bước vào chính tôi. Cô vẽ cho tôi một cái vòng tròn phát sáng, rồi nói tôi hãy nhìn sâu vào đó trong lúc nhắm mắt. Tôi làm theo, lúc này tôi tập trung tuyệt đối. Và chỉ trong vài giây, tôi bắt đầu thấy cái vòng đó lớn dần, cùng với quầng sáng của nó cũng mỗi lúc rộng hơn. Cho đến khi nó đủ lớn để bao trùm lấy toàn bộ cơ thể tôi, tôi thấy Grace đưa tay ra, và kéo tôi chui lọt qua cái vòng ấy. Khi tôi ngoái lại, nó đã biến mất, thay vào đó, tôi đang đứng ngay bên cạnh Grace. Thật là dễ quá. Ban đầu tôi đã lo rằng sẽ phải nằm vào một cái máy, có những cái nút điều khiển, có trời biết là những cái nút gì, rồi điện giật, rồi người ta đóng nắp lại, giống như trong phim Avatar thì thật là phức tạp.

Thêm một điểm khác với phim, tôi không phải là anh chàng da trắng đến từ thế giới hiện đại, và sẽ yêu cô nàng thổ dân ở một thế giới nặng về tâm linh - một mô típ rất là mang tính phân biệt chủng tộc còn kéo dài tới tận thế kỷ này. Tôi cũng không phải đứng trước lựa chọn như Avatar đặt ra: chết trong thế giới 'thực' để sống lại trong thế giới tưởng tượng. Có thể sớm hay muộn loài người sẽ tự đưa mình đến cái lựa chọn sinh tử ấy. Nhưng nguyên lý của Grace, mà đến giờ tôi đã hoàn toàn bị cô chinh phục, đó là chúng tôi cùng một lúc ở trong các hiện thực khác nhau. Trong khi đã ở bên cạnh Grace trong khu vườn ở nhà mình, tôi vẫn cảm nhận được tay của cô đang đặt trong tay tôi. Ở trong này, tay đó ấm nóng. Ở ngoài đó, nó lạnh toát thấy ghê.

Tôi - một gã độc thân vừa ngờ nghệch, vừa gian giảo, vừa lãng mạn, vừa đầy toan tính, vừa cao thượng, vừa tầm bậy, và cà chớn, đang cố gắng cứu vớt một phù thủy xinh đẹp nhưng không có tí kinh nghiệm đàn ông nào - mô típ này chưa từng xuất hiện ở đâu cả.

- Chúng ta phải bắt đầu rồi, Grace.
- Anh muốn thấy em ở tuổi nào? - Grace đổi xưng hô một cách tự nhiên.
- 22 - tôi buột miệng nói.

Thực ra tôi nghĩ, với một cô phù thủy còn trinh thì tuổi nào cũng vậy cả. Nhưng nhất thời, tôi nghĩ nên bắt đầu từ khúc đó, khi cô ấy mới vừa biết về thân phận của mình.

Ngay lập tức, chúng tôi ở trong một căn phòng sang trọng. Để khỏi mất thời gian mô tả, mời bạn xem hình bên, Grace đang mặc bộ đồ như thế. Còn tôi đang ngồi bên bàn làm việc, trước mặt là ngổn ngang giấy tờ và vỏ chai rượu. Tôi nhìn thấy Grace nhòa nhòa, đang đi tới gần, nhưng tôi nghe rõ giọng cô nói:

- Thưa ngài Thủ tướng, ngài đã uống quá nhiều, ngài cần đi nghỉ. Cho phép tôi giúp ngài.
- Grace, họ sẽ ném bom, họ sẽ ném bom Grace à, chúng ta phải ngăn chặn họ, Grace - tôi, à không, ông Thủ tướng vừa nói vừa ôm lấy Grace. Ông không đủ sức đứng dậy. Grace xốc nách tôi dìu xuống ghế sô pha trước mặt.

- Grace, cô hãy lấy... - ông Thủ thướng thều thào nói trong cơn say.
- Không, đừng, thưa ngài Thủ tướng. Ngài đừng nói gì hết. Điều đó có thể nguy hiểm đến tính mạng của ngài. Hãy tin tôi, tôi không thể giải thích được - Grace cuống quýt nói, trong khi cô đưa bàn tay lên bịt chặt miệng tôi.

Tôi cố gắng ú ớ trong miệng không thành tiếng, đầu lúc lắc liên tục để thoát khỏi bàn tay của Grace. Chưa đầy một phút, ông Thủ tướng nấc lên một tiếng, toàn thân ông rã rời, chùng xuống. Tôi quá hoảng hồn, vùng thoát khỏi cơ thể ông, đứng ra ngoài để chứng kiến cảnh tượng ấy: Grace một tay xốc nách, một tay bịt miệng ông Thủ tướng. John Curtin từ từ buông rơi cánh tay phải đang chỉ về phía lọ thuốc để ngay ngắn bên trong tủ thuốc đang khóa, mà chỉ có Grace là người giữ chìa.

15.

Grace đứng chết chân bên xác ngài Thủ tướng. Hai tay cô bụp miệng không thốt nên lời. Còn tôi vẫn chưa hết bàng hoàng. Tôi quay qua nhìn cô sững sờ, như chờ đợi một lời giải thích. Grace vẫn im như thóc. Tôi nghĩ có lẽ không cần lời giải thích nào thêm. Dù lòng rất buồn, tôi quay qua an ủi Grace.

- Chúng ta phải đi thôi, trước khi họ tới đây. Nhanh lên em, nếu không thì sách sử sẽ phải viết lại.

Grace ngước mắt nhìn tôi trong ngấn nước. Tôi kéo cô vào lòng, vỗ nhẹ lên vai Grace:

- Hãy đưa anh về tuổi 20 của em.

Darwin. Trong rừng. Có tiếng chim hót và tiếng nước suối chảy. Tiếng chân người bước lạo xạo trên sỏi đá.

- Chào Grace. Cô có khỏe không? Chúc một ngày tốt lành! À không, chúc mừng sinh nhật cô - tôi nói và đưa tay ra nắm tay Grace.
- Chào trung đội trưởng. Một ngày tuyệt đẹp phải không? Nhưng tôi thấy anh có vẻ đang lo lắng?
- Có điện khẩn từ sở chỉ huy, Grace. Tình báo của ta thu được tin tức, khả năng quân Nhật sẽ tấn công trong nay mai.

- Thật không thể tin được - Grace nói với giọng ngập ngừng.
- Chúng ta được nhận lệnh phải di chuyển sớm nhất có thể. Tôi tính là...
- Anh không định nói với tôi là ngay trong đêm nay chứ?
- Rất tiếc, Grace. Tôi e là chúng ta không có lựa chọn nào khác.
- Nhưng anh đã hứa toàn đơn vị sẽ tổ chức sinh nhật cho tôi mà. - Grace nói giọng hờn trách.
- Grace, cô nên biết rằng, đây là lần đầu tiên chiến tranh xảy ra trên chính mảnh đất này. Chúng ta chưa hề có kinh nghiệm về nó, nhất là kinh nghiệm chiến tranh với người Nhật. Mọi chuyện đều có thể xảy ra ngoài dự đoán, Grace.
- Tôi đồng ý. Nhưng điện khẩn cũng không nói rõ xác suất mà quân địch sẽ tấn công. Hơn nữa, phe Đồng minh đang chiếm ưu thế trên chiến trường. Ở Darwin còn có căn cứ của người Mỹ. Chắc chắn quân Nhật sẽ không dám manh động. Có thể nào chúng ta rời lại một ngày được không, trung đội trưởng? Một ngày thôi.
- Grace, tôi cần phải ra quyết định - tôi nói tới đó thì đã thấy Grace chực khóc. Tôi xin lỗi, Grace, mong cô đừng lấy làm buồn.
- Tôi không sao đâu, anh đừng lo - Grace nói với giọng run run. Tôi ổn mà. Xin phép anh, tôi có một số việc cần phải làm.

Grace bỏ đi không kịp chào. Tôi đứng lặng trong ít phút suy tính. Kinh nghiệm với phụ nữ cho thấy rằng, có lẽ sẽ dễ dàng hơn để từ chối một lời thỉnh cầu, nếu cô ta tiếp tục năn nỉ ỉ ôi. Nhưng khi cô nàng bỏ đi, và làm ra vẻ chấp nhận quyết định của bạn, đó là lúc cái bản năng ngu ngốc mách bảo bạn nên làm điều ngược lại.

Buổi sinh nhật vẫn được tổ chức. Trung đội trưởng hạ lệnh toàn đơn vị chuẩn bị rời đi ngay ngày hôm sau. Tuy nhiên, điều đó đã không bao giờ xảy ra. Kết cục của trung đội trưởng và toàn đơn vị thế nào, tôi cũng đã biết. Tôi thoát khỏi người anh ta, ngay trước khi loạt bom thứ hai của quân Nhật ném xuống, trong lúc anh ta vẫn còn gào lên đi tìm Grace trong lúc hỗn loạn.

Lần thứ hai, Grace câm lặng hoàn toàn. Cô còn có thể nói gì nữa đây? Cô định nhảy xuống vách đá tự sát. Nhưng tôi kịp giữ lại. Nếu cô chết bây giờ, sẽ không có ai trả tôi về thực tại của tôi. Hãy cho cô ấy một cơ hội nữa, tôi nghĩ và tiến lại gần Grace, thì thào vào tai cô:

- Hãy đưa anh trở về tuổi 18 của em.

16.

Rose Bay. Con đường ngoằn nghèo dẫn lên trên đỉnh The Gap vẫn còn lô nhô bậc đá, chưa phẳng phiu, rộng rãi, đủ lớn và an toàn cho xe chạy như tôi thấy cách đây một tháng khi tới đây. Phía xa xa là tu viện Rose Bay Convent nhô lên từ mỏm đá, chỉ nhìn thấy mái ngói đen xám nơi có đám quạ giành nhau chỗ đậu kêu quang quác.

Grace bữa nay mặc váy đầm trắng, tóc thả xuống gần ngực, trên đó là một cái nơ lớn màu đỏ. Cô đi tung tăng tới đỉnh Gap, trên tay ôm một bó bông lớn. Đó là những bông wattle - cây hoa keo, một loài hoa dại màu vàng đã được lấy làm hoa và màu đặc trưng của xứ Oz.

Sau màn chào hỏi, làm quen, Max biết Grace đang sống ở Tu viện. Cô hỏi anh, Queensland nơi mà anh từ đó tới là ở đâu và nói cô chưa bao giờ bước chân ra khỏi nơi này.

- Tôi ước gì sẽ được đi thật nhiều nơi trên thế gian khi lớn lên. Nhưng các sơ rất nghiêm khắc. Họ thậm chí sẽ trách phạt nếu thấy tôi nói chuyện với anh như vầy.
- Cô đừng quá lo, cô Grace. Chừng nào cô đủ 18 tuổi, tôi tin là các sơ sẽ không làm khó nếu cô muốn ra ngoài.
- Anh nói đúng. Hôm nay tôi đã vừa tròn 18 tuổi. Anh xem này.

Grace nói và đưa bó bông về phía tôi. Trên tay cô là đủ các loại bông keo, có bông tròn lớn, có bông dài nhỏ, cô bông mọc thành chùm, có bông cánh nhọn như quả cầu gai.

- Đẹp lắm! Chúc mừng cô!
- Nãy giờ, tôi vừa đi vừa hái được 17 bông, chỉ còn thiếu một bông nữa, thì tôi đi tới đây và gặp anh đó.

Tôi mỉm cười vì sự ngây thơ, dễ thương của cô. Tôi biết là mình đang ở đầu thế kỷ trước, tốt nhất hãy hành xử như một quý ông ga lăng với phụ nữ thời đó. Tôi làm bộ hơi cúi xuống, đầu thấp ngang với ngực Grace.

- Thưa cô, nếu cô vui lòng, tôi xin được tặng cô bông hoa thứ 18, nhân ngày đặc biệt của cô.

Grace hơi đỏ mặt một chút, sau đó cô khẽ gật đầu. Tôi liếc nhìn quanh thì thấy một bông wattle rất lớn, lớn hơn cả những bông Grace đang có trên tay, cách đó chỉ chừng 10 bước chân.

Max không biết rằng bụi cây keo đó mọc trên một tảng đá nhô hẳn ra ngoài. Khi anh vừa dẫm chân lên và nhoài người ra để hái, bất ngờ cả tảng đá rung chuyển, có tiếng nứt, và đất vụn rớt xuống rào rào.

- Grace! - tôi hét lên.
- Max, coi chừng - Grace nói và lao tới chỗ tôi. Tay cô chụp được tay Max trong khi cả người anh đang chuẩn bị rơi xuống.
- Grace, đừng buông tay. Một chút nữa thôi, tôi sắp chạm được vào chỗ vịn rồi.

- Nặng quá, Max, tôi không đủ sức.
- Ném bó bông trên tay kia đi, Grace - tôi gào lên trong khi Grace lúng ta lúng túng nhìn thấy ghét.
- Nhưng...

Trong khi Grace ngập ngừng, loay hoay với những bông hoa lúc này đang vướng cả vào chiếc nơ trên ngực áo, bàn tay nhỏ nhắn yếu đuối kia của cô đổ mồ hôi ướt lép nhép và bắt đầu lơi dần. Cô vẫn chưa thoát khỏi bó bông to bự chảng. Tôi cố quẫy đạp đôi chân để tìm chỗ đứng bên bờ đá trơn tuột, khiến cho sức nặng càng tăng thêm. Cơn giằng co kết thúc bằng một tiếng hét thất thanh của Max khi tay anh ta rời khỏi tay Grace.

Một lần nữa, tôi lại phải rùng mình thoát khỏi người Max. Một ý nghĩ chợt lóe lên, và bằng sức mạnh vô biên của trí tưởng tượng, tôi tóm cổ áo ném Max ngược lên trên. Anh ta tóm được một rễ cây lớn và từ từ bò lên miệng vách đá.

Max không nhìn thấy tôi. Anh ta đưa cặp mắt hoảng hốt về phía Grace nín thinh. Không kịp ngồi thở để lấy lại sức, Max lồm cồm đứng dậy, bỏ đi không quay đầu lại.

17.

Sau khi Max đi khỏi. Grace tiến lại gần tôi nói lí nhí:

- Cảm ơn anh đã cứu anh ấy.

Tôi không khỏi bật cười vì câu nói của Grace. Lúc này trên mặt cô vẫn còn tái xanh. Tôi trở về đây với Grace để cứu cô ta, chứ không có ý định cứu một gã mải tán gái và rớt xuống vực, chết thế thật là lãng nhách. Nhưng lúc tôi bực tức nhất lại là lúc tôi xuống giọng với Grace.

- Tóm lại, chuyện gì đã thực sự xảy ra, Grace? Anh không muốn xem phim Heroes mà mỗi lúc câu chuyện được kể một màu. Đó chỉ là trò chơi một hiện thực nhiều lí giải, bằng cách mỗi người nói dối một kiểu. Anh không muốn chơi cái trò mà người ta đã chơi. Nói cho anh biết đi, có phải tất cả hiện thực đó là em tạo ra và tự lừa dối mình như là một sự thật? Và em đã sống cả đời trong cái hiện thực ảo đó một cách không tự vấn?

Grace vẫn im lặng, nhưng cô cúi mặt xuống có vẻ như gật đầu.

- Chuyện đã tới nước này, hãy nói với anh, Grace, Max không phải là do anh cứu. Thực ra anh ta không chết. Cảnh sát cũng không thẩm vấn em. Không có màn cầu nguyện nào trong 7 ngày 7 đêm. Tu viện cháy là do em muốn bỏ trốn?

Grace gật đầu. Tôi tiếp tục:

- Và cả vụ hỏa hoạn làm chết cả gia đình, cũng là do lỗi của em gây ra? Mẹ em là người bỏ mạng sau cùng vì cố che chắn cho em?

- Anh đã biết tất cả rồi. Đừng hỏi em nữa - Grace đưa tay ôm lấy đầu, lắc liên tục như không muốn nghe thêm.

- Nhưng sự thật vẫn là sự thật, Grace - tôi kéo đầu Grace lại phía mình, gỡ hai tay cô xuống. Grace, nhìn anh đây, hãy nghe anh nói này. Chúng ta có thể sống trong nhiều hiện thực. Đó là một nguyên lý. Nhưng chúng ta không thể bịa ra hiện thực này để che lấp một hiện thực khác. Làm như vậy, chính chúng ta sẽ trở thành nạn nhân.

Tôi ngồi lai gần Grace hơn trong khi cô nàng ỉu xìu như bánh đa gặp trời mưa. Có một phần nào đó tôi cảm thấy hối hận đã giết chết một hiện thực mà Grace cố gắng vin vào. Chuyện này tôi trải qua quá nhiều, sẽ có lúc kể cho bạn nghe, nên có thể thông cảm với giây phút trở về đối mặt với cái mà mình vẫn muốn trốn chạy. Ấy là tôi còn chưa kể với nàng tôi từng bị khùng như thế nào khi đã tự sướng trong nhiều hiện thực huyễn hoặc tới một lúc không thể kiểm soát nổi chúng và trở nên trầm cảm. Tuy nhiên, cái máu ham vui vẫn không thể từ bỏ, lúc này đây tôi vẫn đang trên xe lửa vừa đi Newcastle, vừa phiêu lưu không hạn định vào thế kỷ trước, ít nhất là không có ở một chỗ.

Nhìn Grace khi đó giống như là một con thú bông bị mở khóa ở bụng rồi bị lộn ngược từ trong ra ngoài. Phép thuật của cô hoàn toàn bất lực với những tình huống thế này. Cô hẳn là không thể hình dung được, những gì cô nói với tôi ban nãy, khi còn là một phù thủy già, bây giờ tôi lắp lại y chang. Cô hẳn có thể cũng tức khí khi mà quyền chủ động đã hoàn toàn thuộc về tôi.

Nói như vậy không có nghĩa tôi lấy làm hãnh diện gì cho cam, trái lại, tôi thấy không nên kéo dài thời khắc này thêm. Tôi khó mà tỏ ra nghiêm túc được khoảng vài phút.

- Này, anh không biết là ở thế kỷ của em, người ta xả stress bằng cách nào? Có cái bar nào gần đây không? Hay là chúng ta đi uống gì đó?
- Anh thật là biết nói chơi. Chúng ta cần phải kết thúc chuyện này - Grace tỏ ra cứng rắn hơn. Tôi thích như thế, hơn là ngồi khóc lóc sụt sùi.
- Ồ, anh tưởng là mọi chuyện đã kết thúc rồi? - tôi tiếp tục chọc cho nàng tức khí lên. Em không định tiếp tục dắt anh đi coi những người đã chết vì em, sau ngài Thủ tướng? Em không định nói rằng họ đã chết vì lời nguyền?
- Nhưng những phép thuật của em, đó là một sự thật - Grace cố vớt vát.

Tới lượt tôi thấy cần phải kết thúc.

- Grace, anh tin em là một phù thủy. Anh cũng biết rằng những người đến với em, họ đã chết theo một cách nào đó rất thường tình. Một cách chết khác, ừm, nếu có thể nói như thế, là em đã để cho họ chết đi vĩnh viễn. Trong khi em thì chết dần với lời nguyền và công trình pha chế phân chim. Điều duy nhất em không thừa nhận, là em đã thất bại trong tình yêu.

Nói tới đây tôi tự thấy mình đã làm thay công việc của độc giả. Mong bạn thứ lỗi, lẽ thường, tất cả chúng ta đều hiểu hết câu chuyện, nhất là với những câu chuyện dễ hiểu như thế này, nhưng những cô nàng phù thủy thì luôn cứng đầu và ngoan cố. Thật khó cho Grace, tôi biết điều đó. Chẳng hay ho gì dạy dỗ một người phụ nữ, thôi thì bạn cứ xem như là tôi đang cứu vớt cô ta, dù là theo một cách cũng hơi sến.

- Grace, điều cuối cùng anh có thể nói với em, rồi chúng ta phải trở về thôi. Những lời nguyền, nếu có, chỉ phát huy tác dụng khi chúng ta tin ở sức mạnh của nó. Em đã trao thêm cho nó quyền năng, trước khi nó kịp làm gì đó với cuộc đời của em. Anh cũng đã tin em. Đó là lí do anh theo em tới đây để tìm cách hóa giải nó một cách tự nguyện. Bây giờ bổn phận đã hoàn thành, cho anh về đi em!

18.

Tất nhiên là Grace không để tôi thoát ra dễ dàng như thế. Bạn không nên quên cô nàng là một phù thủy. Có Trời mới biết, cô có thể nghĩ ra đủ mọi lí do để tôi không về được, hay là giấu biến cái vòng tròn phát quang kia đi. Cũng nên nhắc lại để bạn đọc nhớ, khi vào đây, Grace đang 30 tuổi, là lúc con tàu dừng lại ở trạm Woy Woy, còn thì trên chuyến xe ấy, cô vẫn đang tiếp tục trẻ lại. Tôi có thể cảm nhận thấy điều đó, khi chúng tôi vẫn còn ngồi đối diện và cầm tay nhau. Nhưng hiện tại tôi đang ở trong này với Grace, ở cái thời điểm mà cô 18. Tóm lại là một người đàn bà 30, trong hình hài 18, khi thân xác ngoài kia, chắc là cũng đang trẻ dần tới độ đó. Đó là tôi chưa kể cái tâm trạng của một người đã sống qua một thế kỷ, nay trở lại là chính mình trong bối cảnh của đầu thế kỷ trước. Cho nên, sự trở về, vốn luôn đau đớn vì không mấy khi thỏa mãn, mới thật là phức tạp làm sao, nếu là tôi, tôi chẳng ham.

Nhưng trên tất cả những điều vừa nói, phụ nữ có những toan tính phức tạp của họ, mà bạn không thể đoán được. Trong nhiều trường hợp, họ muốn phải thu được một cái gì đó. Sau một vài giây lắng nghe tôi nói, Grace lựa chọn cách của nửa cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21:

- Nhưng anh vẫn chưa làm gì như anh đã hứa trước khi vào đây!

À, thì ra là vậy. Ít nhất thì Grace đã không thèm chơi trò phép thuật con nít để giữ tôi ở đây lâu hơn. Cô đã tìm ra một điểm buộc tôi chưa thể kết thúc. Đây là chỗ mà rất nhiều gã đàn ông sẽ nổi máu yêng hùng và không chịu dùng cái đầu. Bạn đã hứa sẽ tỏ tình với cô ấy để hóa giải lời nguyền, sẽ ngủ với cô ấy để xóa đi vĩnh viễn cái dớp một phù thủy xinh đẹp mà còn trinh. Hơn thế, bạn còn thuyết phục cô rằng, ở trong cơn mơ này, thời gian và lời nguyền không thể chạm tới, và bạn sẽ đùa giỡn với nó.

Tôi biết nhiều bạn đọc của tôi chờ đợi kết cục như thế. Bản thân tôi cũng mong như thế. Giá mà lời nguyền là thật, giá mà những người nói yêu Grace đúng là đã bỏ mạng vì điều đó, thì tôi đâu cần phải lăn tăn một giây phút nào mà bỏ lỡ cơ hội ra tay nghĩa hiệp. Nhưng ngay cả khi sự thật đã phơi bày rành rành như vầy, Grace vẫn còn nhắc đến chuyện đó, thì quả là vô lí hết sức.

Thật là kẹt. Khi cao hứng, người ta ưa hứa này hứa kia và tin rằng có thể làm được tất cả mọi thứ. Nhầm. Tôi cũng nhầm. Đáng lẽ tôi phải nhớ đến Zizek từ trước khi vào đây, chứ không phải bây giờ tôi mới nghe thấy ông ta cảnh báo tôi, No sex, please, we're post-human. Làm quái gì có sex trong thế giới ảo. Ở đó chỉ có những hình nhân phi giới tính. Không lẽ bạn make friend với một người trên social networks, rồi bạn make love với người ta trên đó? Ôi kiến thức sách vở luôn là kì đà cản mũi con đường trở về bản năng của bạn. Nhưng trong trường hợp này, tôi phải cảm ơn Zizek, nếu tôi tìm cách ngủ với Grace trong giấc mơ này, tôi sẽ bị hớ toàn phần, lộ hàng nguyên con ngo ngoeo vô tích sự.

Trong lúc tôi đang lúng túng không biết tìm cách nào để khỏi rơi vào tình huống oái oăm đó, thì Grace nói tiếp:

- Anh đã không tự hỏi vì sao em để cho anh chứng kiến tất cả những chuyện vừa rồi?

Tôi thở phào và xìu xuống ngay lập tức. Hóa ra nãy giờ tôi toàn nghĩ bậy không. Những lời tiếp theo của Grace là những lời tôi đang chờ đợi được nghe.

- Anh là người đầu tiên, và cũng là người duy nhất dám đề nghị yêu em sau khi đã biết về lời nguyền ấy. Anh sẵn sàng làm tất cả để hóa giải nó, bất chấp tính mạng.

- Không, Grace, anh không hoàn toàn dũng cảm tới mức đó. Anh đã nghĩ rằng, cùng đi vào giấc mơ với em là một giải pháp an toàn.

- Chính vì em đã tin tưởng anh tuyệt đối, em nghĩ rằng không thể giấu anh thêm, không thể lừa dối bản thân mình mãi được nữa. Anh biết rằng, với pháp thuật của em, vẽ ra những cảnh tượng khác là hoàn toàn trong khả năng.

Có vẻ như Grace đang giành lại quyền chủ động. Và một cách đơn giản như thế, cô đã chinh phục tôi.

- Anh hiểu, Grace. Em đã có một quyết định đúng, cho anh thấy toàn bộ sự thật. Trước khi vào đây, anh nghĩ đó chỉ là một cuộc phiêu lưu, trong rất nhiều cuộc phiêu lưu khác anh đã từng trải qua. Hơn thế, ở đó, anh lại có cơ hội hành xử nghĩa hiệp mà chẳng mất gì. Nói một lời yêu để giải thiêng một lời nguyền trong sự không mất mát ấy thật dễ dàng. Nhưng tình yêu chân thật thì không dễ như thế. Anh nhận ra điều đó khi biết tất cả sự thật về em.

Grace ngước nhìn tôi không nói. Trên mắt cô thể hiện rõ một niềm hạnh phúc. Lần đầu tiên tôi thấy cô cười rạng rỡ khi tôi, chỉ trong nháy mắt, đã hái được bông hoa keo mọc cheo leo bên miệng vực mà anh chàng Max đã suýt bỏ mạng vì nó, đưa tặng cô.

Chúng tôi dắt tay nhau rời khỏi đỉnh Gap, từ từ đi xuống thung lũng. Tôi kể cho Grace nghe hiện giờ nơi này đã mọc lên những biệt thự đẹp đẽ hướng ra biển, và những quán bar, cà phê tấp nập đêm cũng như ngày. Tôi hứa sẽ dẫn Grace tới đây khi trở về thực tại, để có thể ngồi thưởng thức một li beer lạnh, hay thuê một chiếc thuyền nhỏ dong ra khơi, hòa vào cùng với đội thuyền buồm mỗi dịp Giáng Sinh lại lướt sóng đua tài, vượt đại dương từ Sydney xuôi về tận Hobart.

Gió từ biển thổi tới mang theo hơi nước mát lịm làm những đám cỏ cao lút đầu người mỗi chốc lại ngả rạp xuống lộ ra hai kẻ nằm bên nhau ngủ say sưa giữa đồng cỏ, chờ đón bình minh. Ngủ thôi, không sex.

19.

Tôi giật mình tỉnh dậy khi con tàu chợt dừng lại. Trên loa tự động lại thông báo 'Thưa quý khách, chuyến xe này đang dừng tại trạm Wyong'. Vậy là cuộc hành trình trong mơ của tôi và Grace đã kéo dài trong suốt 6 phút đồng hồ. Chúng tôi chỉ còn cách Newcastle chừng 9 phút nữa. Đối diện với tôi, Grace vẫn đang ngủ ngon lành, đầu gối lên túi xách đựng các lọ thuốc bằng phân chim. Đây hẳn là khúc mà cô mới rời bỏ Tu viện đi lang thang. Nhìn cô ngủ chẳng có nét gì của một phù thủy cả. Tóc cô đã trở lại màu vàng nhạt. Tôi lại lấy điện thoại ra chụp một kiểu ảnh, không phải làm bằng chứng gì, mà đơn giản vì cô đang rất đẹp. Tôi e rằng lát nữa thôi, khi cô trẻ hơn, tôi sẽ không được phép chụp hình con nít.

Cửa xe mở ra. Tôi bước lại gần cửa. Thiếu chút nữa thì tôi bị hút ra ngoài và rơi xuống vực. Bên ngoài chính là The Gap. Xa xa là Tu viện Rose Bay Convent như bạn thấy đấy. Cảnh tượng này đã trở nên quá quen thuộc đối với tôi.

Tôi lại trở về chỗ ngồi. Lấy nốt cuốn sách ra đọc. Từ đó về sau, chuyện không có gì cần kể, ngoài trừ có ba lần Grace tỉnh dậy. Lần thứ nhất, khi đó cô bé chừng 13 tuổi, ngẩng lên hỏi tôi, xe chạy tới đâu rồi. Tôi nói, đã rất xa Tu viện, còn 5 phút nữa thôi. Lần thứ hai, cô bé còn chừng 9 tuổi, giật mình trong giấc ngủ, nhỏm dậy nhìn quanh, thấy tôi, cô bé cười bằng mắt màu nâu hạt dẻ, không nói gì, và lại nằm xuống. Lần thứ ba, Grace 5 tuổi khóc toáng lên. Tôi bế Grace dậy và dắt cô đi tè ở toilet khoang trên.

Grace tè xong, tôi vừa dắt đi ra thì cô bé lai đòi ị nữa. Nhưng tôi tính, trong thời gian cô xử lí vụ đó, cô sẽ tiếp tục bé lại chừng 2- 3 tuổi thì thật là phiền toái. Vả lại, xe lửa cũng sắp dừng, nên tôi thuyết phục bé ráng chờ một phút, tới nơi rồi tha hồ đi vệ sinh.

Newcastle đây rồi. Chuyến xe đến sớm hơn dự định gần 2 phút. Chuyện cũng đến hồi kết, xin bạn đọc miễn vụ tả cảnh. Lúc này Grace là cô bé lên 3, mới chỉ biết nói chuyện bi bô. Tôi gọi cho bạn tôi ở Newcastle, hai vợ chồng họ đang làm cơm sẵn sàng đón tiếp. Tôi có nhắc về cú phone tôi gọi lúc đang ngồi trên xe lửa, nhưng cả hai vợ chồng đều nói rằng đây là cú điện thoại đầu tiên mà họ nhận được. Khi biết tôi còn đi cùng một đứa trẻ, bạn tôi từ chối đưa Grace tới nhà, vì như thế là phạm pháp. Tôi quay qua hỏi Grace, thế nhà cháu ở đâu, cháu có biết không? Nhưng cô bé mỗi lúc chỉ đi một chỗ. Cũng phải thôi, nếu cô bé chỉ được về nhà cũ, thì nó cũng đã không còn ở đó nữa.

Tôi quyết định dắt bé Grace thẳng đến đồn công an - gọi thế này cho nó gần gũi. Chú công an tiếp tôi có bộ râu xồm, Grace sợ quá khóc thét lên. Tôi nhờ một cô công an dắt cô bé đi vào toitlet. Sau khi trình diện giấy tờ tùy thân, tôi bị tra hỏi khá nhiều, vì Grace mới có 3 tuổi, lại không có cha mẹ đi cùng. Cô bé da trắng bóc, tóc vàng, còn tôi thì da vàng, tóc cũng có vài sợi trắng, rất không liên quan.

Tôi chỉ có một lựa chọn là khai báo thành khẩn với công an. Tôi kể về việc gặp bà phù thủy Grace, rồi lên chuyến xe tốc hành, rồi thấy bà ta trẻ lại từ lúc 90 tới còn 3 tuổi, sau gần 45 phút ngồi xe. Tôi cũng nói sơ về xuất thân của Grace. Tôi khai nghề nghiệp của cô là phù thủy, công việc thường làm là nhặt phân chim. Tất nhiên, tôi không kể cái đoạn mà chúng tôi đi ngược về quá khứ của Grace, và những sự kiện xảy ra ở Darwin, ở văn phòng Thủ tướng, và ở Rose Bay.

Tôi cũng đưa tất cả vật chứng cho họ, gồm có những bức hình tôi chụp Grace trước giờ khởi hành và tấm hình lúc cô nằm ngủ, như bạn thấy ở trên. Tôi đã vô cùng shocked khi tất cả các tấm hình đó đều chỉ thấy được phía sau lưng của bà ta. Cuối cùng là túi đồ đựng mấy cuốn sách cùng các ống thuốc bằng phân chim.

Điều lạ lùng đã xảy ra ngay trước mắt các chú công an và tôi khi họ vừa mở túi đồ. Ba cuốn sách của Grace vừa gặp không khí tập tức cháy rụi thành tro trong tích tắc, không ai kịp phản ứng. Tương tự, những lọ thuốc bằng thủy tinh từ từ đen xám lại rồi nứt vỡ vụn thành những mảnh nhỏ văng tứ tung. Chất thuốc ở trong đó không còn vén cục nữa mà đều chảy ra sền sệt, sờ tay vào thấy nóng. Nó bốc khói và tỏa ra mùi khai khai, khăm khẳm. Trong khi đó tôi len lén thò tay vào túi quần, thấy cái lọ thuốc thoa mông mà Grace cho tôi vẫn còn nguyên vẹn.

Sau khi ghi chép đầy đủ, các chú công an nói tôi ngồi chờ để họ kiểm tra các thông tin mà tôi khai báo, đồng thời đem đống thuốc đi xét nghiệm. Họ có vẻ tin lời tôi sau khi chứng kiến chuyện vừa xảy ra. Hơn thế, bé Grace rất quấn quít tôi, khiến họ không có lí do gì nghi ngờ tôi có ý gian. Khi cô công an vừa tách bé ra tính hỏi riêng, bé khóc thét lên. Và theo luật xứ này, khi không có cha mẹ bên cạnh, thì người đi cùng mà được bé tin tưởng sẽ có quyền chơi với bé.

Cuộc làm việc của công an khá lâu. Tôi chắc họ phải lục lại những hồ sơ từ đầu thế kỷ trước. Trong khi chờ đợi, họ chuẩn bị đồ ăn cho chúng tôi. Grace vẫn không chịu rời tôi nửa bước.

20.

Đến gần trưa, trưởng công an cho gặp tôi và Grace ở phòng riêng để thông báo kết quả. Ông thừa nhận tất cả những điều tôi khai báo, từ vụ hỏa hoạn ở Newcastle, cho tới vụ Tu viện Rose Bay bị cháy. Họ cũng tìm thấy trong hồ sơ quãng thời gian John Curtin làm Thủ tướng, có một thư ký cho ông tên là Grace, nhân chứng duy nhất cái chết của John, cũng như của vụ ném bom Darwin trước đó. Nhưng những thông tin về Grace sau đó hoàn toàn không có một dòng.

Tất nhiên là tôi ra sức chứng minh quá trình Grace trẻ lại, nếu không thì làm sao giải thích được sự có mặt của bé Grace 3 tuổi ở đây. Ông công an nhìn tôi một hồi lâu, rồi kết luận:

- Chúng tôi sẽ làm một số xét nghiệm cần thiết vào ngày mai. Cảm ơn anh đã đưa bé tới đây. Mặc dù có một số điểm chưa thể giải thích, nhưng giả thiết của chúng tôi là bà phù thủy Grace mà anh gặp trên xe lửa đi từ Strathfield và cô bé Grace này là hai người khác nhau - ông ta nói xong và còn nháy mắt với tôi một cách bí hiểm.

Tôi kịch liệt phản đối nhưng tiếc rằng, tôi không đưa ra được bằng chứng nào đủ thuyết phục. Trong khi tôi đang lấn cấn, lo lắng có thể vì chuyện này mà tôi bị câu lưu ở đây thêm, ông công an từ tốn nói:

- Tôi muốn cho anh xem cái này.

Ông đưa cho tôi tờ Strathfield Telegraph, một tờ báo địa phương, số ra ngày 26 tháng 1 năm 2011, cách nay đúng một năm. Ở ngay trang nhất là tin: Cháy nhà dưỡng lão Heaven, Enfield - 2 người già chết. Một cụ ông 80 tuổi tặng hoa cho một cụ bà 90 được nói là đang pha chế một loại biệt dược trong phòng riêng. Cả hai đã tử nạn khi những lọ thuốc phát nổ. Tôi còn chưa kịp bàng hoàng thì ông công an đưa thêm một tập tài liệu nữa.

- Và đây là hồ sơ về vụ cháy mà đồn công an Strathfield vừa gửi qua mạng cho chúng tôi.

Tôi lật nhanh từng trang, không thể tin vào mắt mình nữa. Những bức hình chụp chai lọ rơi vỡ tung tóe trên mặt đất, nhiều trong số đó đã nát vụn. Có một mẩu giấy ghi hướng dẫn sử dụng đã bị cháy gần hết, chỉ còn đọc được vài chữ cuối cùng, Hãy dùng thuốc này ngay hôm nay. Một vài lọ còn hình thù nhưng ngoài vỏ đã xám đen vì khói, từ đó chảy ra một chất lỏng sền sệt.

- Nó hoàn toàn giống với cái dung dịch mà anh mang theo khi nãy - ông công an nói. Anh cứ xem tiếp đi.

Tôi mở tới trang kết luận về vụ hỏa hoạn. Tay run run, mặt cắt không còn giọt máu, tôi sợ hãi đưa trả lại cho ông công an. Grace nãy giờ vẫn ngồi trong lòng tôi, ngước lên nhìn tôi cười tinh quái. Tôi bế cô bé lên, nhìn trước nhìn sau, nhéo vào má Grace một cái, rồi lại nhéo vào chính tay tôi một cái. Grace không hề kêu đau mà còn cười như bị chọc nách.

Bên ngoài có tiếng ồn ào cắt ngang nỗi hoảng sợ của tôi. Tôi quay qua chờ đợi ông công an sẽ nói gì đó, nhưng ông ta đứng dậy và đưa tay về phía Grace. Lạ lùng, cô bé theo ông ngay lập tức mà không hề khóc quấy. Ông ta đặt cô bé nằm lên chiếc ghế sô pha trong phòng, Grace lim dim mắt rồi ngủ liền sau đó.

Lúc này, ông sếp công an mới xoay qua nói với tôi:

- Đám phóng viên đã đánh hơi thấy câu chuyện của anh. Họ đang tập trung ở ngoài kia. Chúng ta không thể im lặng. Anh hãy theo tôi qua phòng họp báo. Hãy kể câu chuyện phù thủy Grace mà anh chứng kiến. Đừng lo, họ cần những mẩu chuyện giật gân. Không chừng anh còn kiếm được chút đỉnh từ vụ này. Nhưng hãy nhớ những điều tôi vừa nói với anh, Grace là một cô bé đi lạc.

- Tại sao tôi phải nói với họ như thế trong khi Grace đang ở đây?

- Anh cần phải nói như thế, nếu anh không muốn bị mắc kẹt vào trong toàn bộ sự việc này. Yên tâm đi, phần còn lại chúng tôi sẽ lo liệu.

Tôi làm theo kịch bản của ông công an bày cho. Tôi đâu có cách nào khác. Câu chuyện được thuật lại tới đoạn Grace 3 tuổi đi toilet trên xe lửa, tôi đứng ở ngoài chờ, nhưng cho tới khi tàu dừng lại, vẫn không thấy cô bé ra. Khi tôi mở được cửa toilet, hoàn toàn không có ai trong đó. Trong lúc tâm thần bất định, tôi nhìn thấy một cô bé đi lang thang ở ngoài bến xe, tôi đưa cô về đồn công an và nói đó là Grace. Tôi bịa chuyện trơn tru tới mức mà chính tôi cũng bị lung lay và nghi ngờ chính mình.

Tuy nhiên, các phóng viên chẳng buồn quan tâm cái khúc cuối. Họ chỉ thích những câu chuyện kì quái không hồi kết và cũng không chứng minh được, ngoài trừ một vài điểm bán tín bán nghi. Một số người còn khẳng định đã nhìn thấy Grace lang thang ở các sân ga từ Strathfield cho tới Newcastle để nhặt phân chim vào mỗi sáng sớm. Cho nên, câu chuyện tôi kể càng có thêm sức thuyết phục.

Được sự đồng ý của công an, tôi đưa ra tấm hình duy nhất của Grace. Ngay lập tức tất cả nhao nhao lên đòi mua. Người ra giá cao nhất là Sydney Morning Herald, trả 750 ngàn. Tôi nói rằng, tôi cần 1 triệu đô la để xây dựng một viện nghiên cứu phân chim mang tên Grace, có vị nào ở đây chịu mua tấm hình với giá đó? Nhưng tất cả đều im lặng. Nhờ vậy mà tôi thoát khỏi cuộc họp báo.

21.

Tôi rời đồn công an Newcastle chừng 4 giờ chiều ngày hôm đó, nhân lúc Grace đang ngủ say, nếu không cô bé sẽ khóc đòi theo tôi. Tôi thơm lên má Grace một cái và nắm tay em chừng 2 phút. Tôi cầu chúc cho em lớn lên sẽ là một cô bé bình thường và được yêu thương, không phải làm phù thủy nữa.

Ông trưởng công an kia tiễn tôi ra cửa, còn nháy mắt và nói hẹn gặp lại. Nhưng trong bụng tôi không hề muốn gặp lại họ.

Tôi gọi điện cho người bạn và xin lỗi vì đã để họ phải chờ cơm. Bạn tôi không lấy làm phiền, họ mời tôi dùng bữa tối và ở lại nhà đêm hôm đó, sáng hôm sau sẽ về sớm. Trong lúc ăn tối, tôi thuật lại cho họ nghe những gì đã xảy ra ngày hôm nay. Cô vợ bất chợt cười cười đỏ mặt. Tôi hỏi có chuyện gì vậy. Cô thú thật là anh chồng cũng có một cái bớt ở mông trái.

Họ còn kể rằng, nghe đồn, ở gần đây có một khu đất trống mà đã bao lần người ta xây cất nhà ở, thì bấy nhiêu lần xảy ra hỏa hoạn. Cuối cùng không ai dám mua khu đất đó nữa, nó trở nên một bãi hoang, nơi tụ tập của rất nhiều loài chim chóc trong vùng.

Đêm hôm đó, tôi ngủ mơ, trong giấc mơ tôi thấy lửa cháy khắp tứ bề, và thấy Grace chạy ra từ đống lửa cười khanh khách.

Sáng ra, bạn tôi đã dậy từ trước, họ chuẩn bị bánh ngọt, cà phê. Họ còn dúi cho tôi một cái bánh mỳ kẹp để ăn đi đường. Cả hai vợ chồng bịn rịn tiễn tôi khá lâu, tôi hỏi có chuyện gì không, thì người vợ nói:

- Tôi e rằng bạn sẽ lâu lắm mới trở lại Newcastle.
- Đừng nói vậy chứ, tôi sẽ đến thăm hai bạn bất cứ lúc nào có thể. Chúng ta còn những cuốn sách trao đổi cho nhau kia mà.

Tôi chào từ biệt hai người rồi vội vã lên đường, nếu không sẽ lỡ chuyến tàu nhanh. Khi tôi vừa chạy tới sân ga, cũng là lúc chuyến xe express vừa rời đi. Vậy là tôi sẽ phải chờ chuyến chậm kế tiếp, sẽ mất hơn 1 tiếng đồng hồ để về tới Strathfield.

Cũng may, tôi vừa kịp hút một điếu thuốc, rút tờ báo MX (Metro Express) miễn phí để đọc trên tàu thì xe lửa cũng vừa tới. Tôi bước lên và thở phào nhẹ nhõm, dù là chuyến xe sáng sớm hãy còn vắng, nhưng cũng đã có một vài hành khách trong toa xe.

Lúc này tôi bắt đầu thấy nhớ Grace ghê gớm. Có điều, thật khó khăn cho tôi vì không biết phải tập trung nhớ vào khúc nào. Bé Grace xinh xắn dễ thương, hay cô Grace đáng yêu hấp dẫn, hay là bà phù thủy Grace ma mị nhưng nhân hậu.

Nghĩ tới đó, tôi sực nhớ ra lọ thuốc bà ta cho tôi. May quá, nó vẫn còn đây, bên ngoài ghi rõ Kem thoa mông, một sản phẩm của phù thủy Grace, và các thông số về thành phần thuốc, nơi sản xuất, bằng sáng chế. Tôi mở nắp, nó quá nhỏ, nên phải lựa một lúc tôi mới lấy được mẩu giấy bên trong, chắc chắn là hướng dẫn sử dụng, trên đó là dòng chữ viết tay của Grace: Chỉ có người chết mới có thể trở về quá khứ. Đừng bỏ phí hiện tại của bạn. Hãy dùng thuốc này ngay hôm nay.

Tôi lập tức đứng dậy làm theo chỉ dẫn. Tôi đi về phía toilet, mở cửa, bước vào, dốc ngược lọ thuốc cho chất kem phân chim từ từ rớt xuống, và một cách chính xác tuyệt đối, thoa vào mông bên phải.

Xong xuôi, tôi yên tâm trở về chỗ ngồi, cảm thấy một sự mát lịm tỏa ra từ mông. Tôi mở tờ báo ban nãy ra đọc để giết thời giờ. Chưa kịp hoàn hồn vì những sự kiện diễn ra dồn dập, tôi lại chứng kiến một chuyện kinh hoàng nữa: Tin nóng: Đồn công an Newcastle vừa bị cháy đêm qua, chưa rõ nguyên nhân. Không có thiệt hại về người. Trưởng công an đã mất tích. Nội vụ đang được tiếp tục điều tra.

Tôi vô cùng sửng sốt, không biết phải làm gì bây giờ. Tôi thực sự lo lắng cho bé Grace. Nếu cô có mệnh gì tôi sẽ rất hối hận vì đã giao cô cho họ. Tôi gọi điện thoại về đồn công an, nhưng tín hiệu đã bị cắt. Đúng lúc đó thì xe lửa vào bến, dừng lại. Trên loa tự động thông báo 'Thưa quý khách, chuyến xe này đang dừng ở trạm Wyong'. Cửa mở, tôi lao ra, tính sẽ quay trở lại Newcastle thì cùng lúc tôi thấy mình bị lôi đi xềnh xệch khỏi con tàu.

22.

Tôi ngửa cổ lên nhìn. Là cảnh sát trưởng - thôi gọi lại vậy đi, 'trưởng công an' không thuận miệng chút nào. Ông ta mặc thường phục, áo thun, quần jeans.

- Tại sao ông lại ở đây? - tôi nói khi cảnh sát trưởng thả tôi ra lúc con tàu đi khỏi - Grace đâu? Cô bé có bị làm sao không?
- Cô ta ổn rồi. Đừng lo. Cậu sẽ gặp sớm thôi. Cô ta nằng nặc đòi theo cậu, thật đáng thất vọng.
- Ông nói vậy là sao? Grace ở đâu? Tất cả những chuyện này là sao?

Cảnh sát trưởng kéo áo thun lên ngang ngực. Tôi thực sự bàng hoàng khi nhìn thấy cái hình xăm 'Such is life' trên bụng ông ta. Tôi lập tức hiểu ra mọi chuyện, trong khi ông ta phá lên cười ha hả. Cũng may khi đó ở sân ga không có người nào.

- Tôi đã dò tìm tung tích hậu duệ cuối cùng của Ngài bao nhiêu năm nay, tôi đã tưởng hoàn toàn mất hy vọng. Không ngờ lại có ngày cậu dắt cô ấy tới trước mặt tôi. Chủ nhân chắc hẳn sẽ vui lắm vì sự hồi sinh của Grace. Nghe này, những phù thủy đã chết đều muốn bước lên con tàu nhanh đó, nhưng chỉ có Grace làm được với sự giúp đỡ của cậu.

- Và ông đã phóng hỏa đồn cảnh sát để đưa Grace đi? Vậy bây giờ cô bé đang ở đâu? Tôi cần phải gặp Grace ngay.

- Đúng. Tôi đã lên chuyến tàu nhanh cuối cùng đêm qua. Và chờ đón lõng cậu ở đây.

- Tại sao ông không đi thẳng tới Strathfield?

- Cậu điên à? Về tới đó, cô ta sẽ trở lại một bà già lụ khụ, còn làm gì được nữa.

- À, tôi hiểu rồi - tôi tính nhẩm nhanh trong đầu, từ Newcastle về tới Wyong, mất 9 phút tàu nhanh, Grace đang lên 3, cộng thêm 18, tức là cô đã bước qua tuổi 22.

Không được rồi, lúc đó Grace đã biết mình là phù thủy. Câu này tôi nói thầm trong miệng, nhưng cảnh sát trưởng vẫn nghe được.

- Cậu khỏi lo đi. Cô ta khiến tôi hoàn toàn thất vọng. Bây giờ tôi không thể quay trở lại đồn được nữa.

- Tôi chưa hiểu ý ông. Nhưng Grace đâu? Ông dẫn tôi đi gặp cô ấy ngay bây giờ đi - tôi không thể kiên nhẫn thêm.

- Cậu cứ đi theo hướng này là gặp được thôi.

Không chờ cảnh sát trưởng nói hết câu, tôi lao về phía cầu thang, chạy một mạch thoát khỏi nhà ga, rồi theo con đường tắt dắt ra công viên gần đó.

- Grace! - tôi hét lên khi nhìn thấy nàng từ đằng xa.

Grace quay mặt lại mỉm cười rạng rỡ, giang hai tay ra chờ đón tôi.

Chúng tôi buông nhau ra sau một phút ôm hôn hội ngộ. Câu đầu tiên Grace nói là:

- Em đói quá, anh có gì cho em ăn không?

- Ừ, phải rồi, đêm qua em còn là một cô bé, bây giờ đã lớn ngộc thế này, hẳn là có thể xơi hết một con ngựa - tôi dùng lối ví von của người Oz.

Nhưng bây giờ hãy còn sớm, chưa có tiệm ăn nào mở cửa. À, tôi sực nhớ ra cái bánh mỳ kẹp bạn tôi chuẩn bị cho tôi. Tôi mở túi lấy nó ra, vừa mới đưa về phía Grace, tôi nghe cô hét lên:

- Bánh mì à? Không! Đừng!

Và cảnh kết của câu chuyện lãng mạn này là nhân vật nam đang dâng cái bánh mỳ kẹp cho nhân vật nữ. Bỗng đâu một đàn chim, có đến 50 con, từ trên cao sà xuống, anh chàng thụt cái bánh mỳ lại vì tưởng chúng sẽ cướp món đồ ăn của cô nàng đói bụng. Nhưng không, đám chim lao thẳng vào cô gái mổ tới tấp lên đầu, lên cổ, mổ rách cả váy áo. Xong, chúng hè nhau ị đầy lên khắp người cô, từ đầu tới chân toàn phân chim, trước khi bỏ đi. Trong khi gã kia đứng ra một chỗ cười ha ha ha ha không thể dứt được.

Bạn tôi nói đúng. Có lẽ rất lâu nữa, tôi mới trở lại Newcastle và sẽ không bao giờ bước lên những chuyến tàu nhanh.

Tôi và Grace đón xe bus đi về.

Sau 2 tuần kể chuyện, chúng tôi cùng lúc biến mất khỏi thế giới ảo.

Viết xong ngày 14.2.2012.

Mời đón xem phần 2 ở một thế giới khác.

Bể đồ can bở

2012-01-28T15:51:00.002+11:00

Mình vốn suy nghĩ chậm hơn mọi người, nên khi bà kon bàn gần như xong, mình mới có ý kiến. Phần dưới đây không phải để phản bác ai, đơn thuần là tự xác định một cách hiểu mình cho là hợp lý.

Trong cuốn Intellectuals in Politics: From the Dreyfus Affair to Salman Rushdie (1997) do hai chủ biên là Jeremy Jennings và Anthony KempWelch, ở bài mở, tác giả có dẫn lại phát biểu của Edward Said, một người rất có tiếng trong những tranh luận về trí thức, tại một buổi diễn thuyết vào năm 1993 do BBC tổ chức thường niên ở London.

Đoạn trích như sau ở trang 1 và 2

"the figure of the intellectual as a being set apart, someone able to speak the truth, a…courageous and angry individual for whom no worldly power is too big and imposing to be criticised and pointedly taken to task."

"The real or ‘true’ intellectual is therefore always an outsider, living in self-imposed exile and on the margins of society. He or she speaks to, as well as for, a public, necessarily in public, and is properly on the side of the dispossessed, the unrepresented and the forgotten."

"hình ảnh người trí thức như một con người đặc dị, một người có khả năng nói lên sự thật, một cá nhân dũng cảm và căm giận, mà đối với người ấy thì không có một quyền lực nào trên thế gian này là quá to lớn và uy nghiêm đến mức không bị đem ra phê phán và khiển trách một cách xác đáng."

"Người trí thức thực sự hay 'chân chính', do đó, luôn luôn là người đứng ngoài, sống trong một sự tự đày ải và ở bên lề của xã hội. Anh ta hay cô ta sẽ nói với, cũng như nói cho, một đám đông, nhất thiết là nói công khai, và một cách đúng đắn đứng về phía những người vô sở hữu, những người không được nói đến, và những người bị lãng quên."

Sau khi trích dẫn một loạt học giả khác như Régis Debray, Antonio Gramsci, C.Wright Mills, Frantz Fanon, Theodor Adorno, Noam Chomsky, để củng cố quan điểm của mình, Said nhấn mạnh rằng, người trí thức hơn ai hết cần tránh một sự lệ thuộc mù quáng vào nhà nước (the intellectual must above all avoid an unquestioning subservience to the state).

Như vậy, có ít nhất một người như Said, thực ra còn rất nhiều người khác cùng suy nghĩ với ông, quan niệm rằng trí thức (thực sự) không tách rời bổn phận nói lên sự thật (sự thật phổ quát - universal truth), đứng ngoài và không sợ quyền lực, và bênh vực kẻ yếu. Một quan niệm đầy màu sắc chính trị, gần giống như những gì mà một số người Việt Nam trong cuộc tranh luận trí thức vừa qua phát biểu.

Do đó, bất chấp việc chúng ta đều hiểu về trí thức đơn thuần là những người hoạt động trí óc, hay một số người bổ sung thêm, như là 'người có khả năng và thao tác với kiến thức khoa học', hay 'người có hiểu biết cao do quá trình học tập và nghiên cứu chuyên môn cũng như những lĩnh vực ngoài chuyên môn', 'một người cống hiến cuộc đời cho khoa học, làm khoa học một cách chuyên nghiệp' ..., người ta vẫn có xu hướng nâng tầm đòi hỏi trí thức trên một nhãn quan chính trị - hay là vai trò của trí thức, và mối quan hệ trí thức với chính trị nói chung.

Nói về quan niệm về cái vai trò thì vô cùng phong phú. Nó khác nhau theo sự khác nhau của mỗi thời điểm lịch sử, mỗi hoàn cảnh xã hội, mỗi trường phái chính trị, thậm chí mỗi cách tiếp cận của từng người. Quan niệm của Edward Said kể trên là một ví dụ. Hay quan niệm của Michel Foucault mà tôi có dịp đọc, thì ông quy trí thức về một phạm vi hẹp là trí thức chính trị và cho rằng, đó là người mà sử dụng kiến thức và những mối liên hệ của mình với sự thật trong một nỗ lực chính trị chống lại quyền lực.

Có thể truy tìm vô số quan niệm khác nhau từ cổ chí kim, từ tây qua đông, mà tôi không có điều kiện trích ở đây. Mọi người quan tâm có thể đọc bài viết công phu và chi tiết của Hoàng Ngọc-Tuấn, từ năm 2000, ở link này.

Tuy nhiên, cái mà tôi cho rằng nhiều người lầm lẫn và thái quá là ở chỗ, họ gán vai trò có tính biến thiên của trí thức, với định nghĩa về người trí thức.

Lại lấy ví dụ giống hồi xưa thầy giáo hay giảng: cái nón bảo hiểm của ta được làm ra là để bảo vệ cái đầu. Nhưng nó còn có nhiều chức năng nữa, và từ đó mà có thêm những vai trò khác, vị dụ như nó có thể dùng để đánh nhau, hay ở Việt Nam ta, còn dùng để làm ghế ngồi. Tuy nhiên, không thể vì nó đã từng được làm ghế ngồi để định nghĩa rằng, cái nón bảo hiểm là cái đủ cứng để ngồi lên.

Ngay cả phát biểu của Edward Said mà tôi trích dẫn ở trên, thoạt nghe tưởng chừng như một định nghĩa trí thức, nhưng không phải, đó là một quan niệm về vai trò, và xác lập vị trí của người trí thức. Khi nhấn mạnh ở chữ trí thức chân chính (true), Said cũng ngầm ý thừa nhận rất nhiều trí thức làm công việc khoa học một cách thầm lặng. Thực ra, trong cả cuốn sách, không ai (thèm) bàn về định nghĩa trí thức. Toàn bộ đặt vấn đề của các tác giả là 'the role of the intellectual'.

Do đó, tôi thấy anh NBC rạch ròi khi trả lời phỏng vấn. Anh nói cái định nghĩa trước, vai trò sau, một cách ngắn gọn và sáng rõ, "trí thức là người lao động trí óc". Thao tác với định nghĩa này, NBC nói thêm, "cũng như những người lao độngkhác, anh ta cần được đánhgiá trước hết trên kết quảlao động của mình.", và "giá trị củatrí thức là giá trị của sảnphẩm mà anh ta làm ra, không liênquan gì đến vai trò phản biện xãhội." Câu hỏi của báo Tuổi trẻ, là câu hỏi về vai trò: "Giáo sư suy nghĩ thế nàovề trách nhiệm phản biện xã hộicủa giới trí thức cũng như vai tròcủa giới trí thức trong xã hội?"

Nói cách khác: giá trị của trí thức trước hết ở sản phẩm do anh ta làm ra, và phản biện xã hội là cái giá trị gia tăng (added value), hay là một trong nhiều vai trò của người trí thức, dù là vai trò rất quan trọng. Có những trí thức kiểu hàn lâm, mà những nghiên cứu của họ có định hướng tư tưởng trước hết cho giới học thuật. Ngược lại, có những người ở giới học thuật, nhưng tham gia thường xuyên trong môi trường public, để lên tiếng về những vấn đề xã hội (public intellectual), và bản thân họ cũng là cầu nối giữa người trí thức hàn lâm với công chúng. Có những người hăng hái phản biện, chống lại bất công, vạch trần những thủ đoạn mờ ám, sai trái của chính quyền. Ngược lại, có những người say sưa nghiên cứu làm ra những sản phẩm giúp ích cho đời, mà có khi họ chả bao giờ lên tiếng. Những vai trò khác nhau ấy đều đáng trân trọng. Tất nhiên, cũng có những người vừa giỏi chuyên môn, vừa hiểu biết sâu rộng, vừa có dũng khí để nói lên sự thật - số này không có nhiều.

Chính vì vậy, một mặt, quan niệm về trí thức như của Edward Said, và mong đợi của nhiều người rằng trí thức thì cần phải tham gia phản biện tích cực - là một đòi hỏi chính đáng và có thể hiểu được, nhất là trong bối cảnh xã hội chậm tiến, còn thiếu dân chủ, khi điều kiện tiếp cận tri thức còn khó khăn, phần lớn công chúng không có cơ hội hiểu biết đầy đủ... Nhưng mặt khác, nhất nhất gán ghép phản biện xã hội như là vai trò độc nhất, thậm chí quy đồng nó với định nghĩa về trí thức là không chính xác. Không thể vì một số trí thức dởm, cơ hội, trùm mền, mà phủ nhận những trí thức thầm lặng, không lên tiếng phản biện.

Tôi tin cuộc tranh luận về vai trò của trí thức sẽ còn tiếp tục, vì mỗi thời đại, mỗi điều kiện xã hội, người ta có thể nhìn nhận vai trò ấy không giống nhau. Ở nước ngoài, trong mội trường học thuật, hay không gian công, thi thoảng người ta vẫn bàn chuyện này, đó là điều bình thường. Nhưng có một số người lại cho đó là tào lao và rỗi hơi. Tôi chia sẻ ý kiến của anh bạn tôi là anh Nguyễn Đức Hiệp, anh nói rằng, thái độ đó (cho rằng chuyện tranh luận là tào lao) là một thái độ "nhẹ thì con nít, nặng thì là fascist học thuật".

Vai trò của người trí thức, theo tôi là cần thiết bàn luận, và chấp nhận rằng có các cách nhìn không giống nhau.

Giống như cái nón bảo hiểm: người sử dụng nó quyết định vai trò của nó. Người sử dụng trí thức là cả hai phe: chính quyền và công chúng. Ở xã hội dân chủ thực sự và phát triển, thì vai trò phản biện của trí thức có lẽ chả cần thiết đặt ra, vì ai cũng có thể tiếp cận kiến thức và lên tiếng, và nhà nước không can thiệp vào quyền cũng như nội dung phát ngôn của trí thức. Còn ở ta làm trí thức khó, bởi vì chính quyền thì xếp khối 'chí thức' vào một hàng để cùng tham gia diễu hành với các lực lượng vũ trang và quần chúng, có khi đi sau vũ trang í chứ, chào mừng 1000 năm Thăng Long. Còn công chúng thì vừa sính bằng cấp, vừa khinh bỉ nó, ra rả chửi rủa trí thức, bắt nó phải phản biện xã hội, mà phản không nên hồn thì chết với ông, sẽ lại quay sang nghi ngờ cái bằng cấp mà y có.

Khác với cái nón bảo hiểm, chỉ có thể phát huy vai trò khi được sử dụng. Người trí thức (chân chính) có sự độc lập với mọi quyền lực, kể cả quyền lực nhà nước hay quyền lực đám đông. Anh ta chống lại sự bất công, sai trái của chính quyền, nhưng cũng đồng thời, và trong nhiều trường hợp khó khăn hơn nhiều, chống lại sự ấu trĩ và, vì thế, độc ác của đám đông. Cả hai thứ, một 9 một 10, đều cản trở sự phát triển.

Sự độc lập của người trí thức chân chính, than ôi, thậm chí không phụ thuộc vào việc người ta nói về trí thức như thế nào. Cũng giống như sự độc lập của từ 'trí thức', bất chấp sự xô đẩy và những nỗ lực hay ý đồ gán nghĩa cho nó.

Cá nhân tôi ủng hộ cách nhìn của Edward Said nói trên. Tôi cho rằng, rất nhiều người chúng ta đã và đang là những trí thức, theo định nghĩa, nhưng hầu hết đều chưa phải là trí thức 'thực sự', theo quan niệm của Said về vai trò.

Về tinh thần phản biện, tôi cho rằng, mỗi trí thức đã phải có sự phản biện, hiểu theo nghĩa rộng nhất, phản biện với bản thân, với những cái tồn tại có sẵn, với người khác và với xã hội. Và vì chúng ta, về cơ bản, đều mong muốn vươn tới sự thông thái của một 'renaissance man', người trí thức học rộng, biết nhiều, không thể nói là tôi chỉ rành chuyên môn của tôi thôi. Đến một lúc mà sự tích lũy, trải nghiệm và học hỏi đủ để khiến cho anh một thôi thúc tự thân: lên tiếng.

Cái tự thân ấy mới là quan trọng.

Tarantula

2012-01-20T15:39:00.000+11:00

Tôi nhá đèn pha mấy cái, chiếc xe đằng trước vẫn không chịu tiến. Nó vừa phóng ra từ góc đường Crescent, đoạn chạy qua Greenacre. Gấp đến mức mà tôi may mắn thắng kịp nếu không đã húc vào đít nó. Kênh Nova 96.9 đang phát bài Dead and Gone tới đoạn I've been travelling on this road too long. Just trying to find my way back home. But the old me's dead and gone... Bản nhạc mà tôi cực kì thích.

Đêm nay rất nhiều police rình rập trên các nẻo đường Hume Highway. Hai tiếng đồng hồ hát hò và nhảy rú, rồi uống nước chè Tàu vẫn chưa thể bay hết mùi rượu. Rượu nhẹ tênh, mặc dù. Johnny Walker Double Black pha với Coca uống. Cái mùi êm êm cộng với vị ngọt của Coke ngấm dần vào khoang họng, tỏa hương lên khoang mũi, rồi ngào ngạt ở khoang mắt. Xong phần lễ, cả bọn nhảy như lên đồng trong phòng cách âm. Mấy con nhỏ bắt đầu nóng máy cởi dần áo chỉ mặc hai dây. Uốn éo khỏa thân. Tôi đực rựa duy nhất ở trong đám tiệc phi chính thống, nửa theo nghi thức nửa tự biên tự diễn, của đêm chia tay độc thân. Natalie ngày mai cưới chồng. Phi chính thống vì bọn chúng quyết không mướn một topless man chính hiệu, mà quyết lựa một người quen cũ. Tôi được chọn vì là người tình sau cùng trước khi Natalie yêu người sẽ trở thành chồng của nàng. Trong đám, chỉ có riêng Natalie được quyền chơi đá đêm nay.

Đoạn không kể là khúc tôi phải đóng vai một topless man nghiệp dư. Chúng rú lên vì sự lúng túng của tôi. Natalie có một nửa dòng máu là Thái, trên người lúc nào cũng sức một mùi dầu thơm rất lạ, mà trong thời gian ở bên nàng, chưa bao giờ nàng nói cho tôi biết. Chai Chanel tôi tặng, nàng cũng chưa xài tới một lần. Trước đây, khi yêu nàng tôi thường gặp ác mộng. Có lúc thấy mình rơi từ trên máng trượt xuống một cái hồ đầy cá sấu. Có lần lại bị một con rắn đớp vào bụng, nó dính ở đó đến khi tôi dứt đi từng mảng thịt ném ra xa, nó chỉ còn lại là một con sên trần no căng như con đỉa cạn vẫn ăn lá cây của tôi sau mỗi trận mưa.

Natalie tiến đến sát gần và thả một hơi vào mặt tôi khen ngợi, good job, amateur. Rồi nhanh lẹ nhét nắm tiền công vào cạp quần jeans của tôi vừa được kéo lên, cô ta thì thào một điều gì rất khẽ trong làn hơi nồng nặc của rượu, đá trộn lẫn với cái mùi kia. Mắt cô lờ đờ, mặt cười hiền khô vì phê thuốc, khác hẳn với Natalie mọi ngày mà tôi biết.

Tôi chạy về hướng Greenacre chỉ để tránh police thổi rượu. Khúc này toàn đường nhỏ, hầu như chỉ có xe tôi trên đường. Cho tới khi chiếc xe trắng kia xuất hiện. Nhìn biển số không thấy quen, tôi lại nhá đèn thêm lần nữa. Chiếc xe vẫn đứng im đó như thách thức. Trời quá tối để có thể nhìn được ai cầm lái. Tôi buộc phải bóp kèn. Nó vẫn giả điếc. Bực mình, tôi lùi xe lại và vượt về bên phải vì phía ngược chiều không hề có xe nào chay. Đi được một đoạn, tôi phát hiện ra cái xe hồi nãy đang bám theo. Tôi biết có sự chẳng lành. Hay là police. Không, police không có hành động mờ ám như thế. Tôi cho xe chạy chậm lại. Và quyết định bật nắp cốp xe, hy vọng nó biết sợ mà buông tha tôi. Nó dường như không thèm để ý thái độ của tôi, vẫn theo rất sát. Tới khúc đường Boulevard, đoạn qua Wiley Park, thấy vắng vẻ, tôi quyết định dừng xe lại, bước xuống, mở toang cốp xe lên. Trong hơi men còn sót lại, máu yêng hùng nổi lên, tôi thò tay lấy ra bịch đồ nằm dưới chồng giấy vệ sinh mới mua hồi chiều, mở dây cột, rồi dựng bên hông xe, sẵn sàng. Tôi châm thuốc hút chờ xe kia chạy tới.

Nó tới thiệt và cũng dừng lại. Bước xuống là chân và tóc dài. Natalie! Trong ánh đèn đường mờ mờ, tôi nhận ra cô ta. Sao em chưa về còn theo tôi làm gì? Tôi chủ động tiến lại hỏi. Tôi nghĩ Natalie còn say. Em chỉ muốn hỏi anh một câu... Ai chỉ cho anh treo cái chậu cây đó trong phòng? Tôi hơi bất ngờ và tỏ ra lúng túng với câu hỏi của Natalie.

Tất nhiên tôi sẽ không nói sự thật, mà cô có thể đoán được, rằng có một bà già nhặt được tôi say xỉn trên vỉa hè Canterbury Club, mang tôi về nhà và cho uống một thứ nước gì đó. Tôi nằm ở nhà bà 3 ngày 3 đêm, từ tối thứ 7, cho tới sáng thứ 3. Bà ra vườn và tách một nhánh ngải đưa cho tôi. Bà nói, chỉ có ngày thứ 3 mới được chiết ngải và hạ đất, con nhớ phải mang trồng ngay hôm nay, biết chưa?. Tôi hỏi, để làm gì? Bà ta chỉ cười. Ít ngày sau, tôi không còn thấy nhớ nhung Natalie, và chúng tôi chia tay nhau không lâu sau đó. Tôi chỉ thấy lạ là từ bữa tôi có cái cây tới khi chia tay trong một quán bar trên đường Burwood, Natalie chưa bao giờ bước chân vô phòng của tôi, làm sao cô ta biết được. Nhớ ra điều đó, tôi nói dối, Không có, anh đâu có treo chậu cây nào trong phòng. Natalie nhếch môi cười. Anh đừng gạt em. Chính bà ngoại em đã thú nhận hết tất cả. Bà nói không muốn thấy em hại anh. Bỗng dưng cô bật lên khóc, từ khóe mắt một dòng lệ chảy qua maccara, đen ngòm rơi xuống. Em thấy chóng mặt, cô nói.

Vào xe anh đi rồi mình nói chuyện. Tôi dìu Natalie, bước tới mở cửa xe, quên khuấy bịch đồ nghề vẫn dựng ở đó. Trong khoảnh khắc, tôi không biết Natalie quờ tay nắm bịch đồ, che nó ở bên hông để tôi không nhìn thấy. Tôi vừa đặt cô ngồi xuống ghế sau, bỗng Natalie kéo áo tôi lại gần mặt nàng. Gắn lên một nụ hôn. Tôi ngạc nhiên vô cùng, toàn thân rã rời buông đổ xuống người nàng. Trong tích tắc, tôi cảm thấy có một vật gì đó cắm phập vào người nàng, rồi bắt đầu nghe ẩm ướt, nghe nóng ran, sau cùng là lạnh toát. Tôi thấy ngực mình bị ép lại, tôi muốn buông Natalie ra để thở. Nhưng cô ta giữ tôi thêm ở tư thế đó trong chừng một phút. Khi nàng đẩy tôi ra, tôi sững sờ thấy con dao của tôi đã ghim rất sâu giữa ngực nàng bằng bàn tay của tôi từ lúc nào. Từ chỗ đó, chảy ra một dòng nước đặc quánh, ban đầu trắng tinh, sau đó đổi qua các màu, rồi tỏa mùi thơm ngào ngạt của bạc hà, cam thảo, táo tây ban nha, đào lông úc, xoài thái, hồng giòn, nho tây, cherry mỹ, bơ samoa, và dưa hấu việt nam.

Hóa ra lâu nay tôi đã nghi ngờ Natalie bỏ bùa mê để tôi yêu nàng.

Tôi quên mất rằng, tôi là người nghiện shisha hạng nặng, đặc biệt là mùi thập cẩm.

t-ế-t

2012-01-18T02:16:00.001+11:00

đầu tiên phải là tết tây. không đủ kiên nhẫn đi từ trưa như các bạn tới nhà hát con sò chờ pháo bông, em xong việc trễ nên chỉ mò lên darling habour, xem ở đây vừa thoải mái mà cũng đẹp không kém phần như rứa

lúc chộp cái này em thấy nó giống cái sao chổi nên em cũng ước cho thế giới hòa bình hết chiến tranh mọi người đều được ấm no an lành


thích cái đám trắng muốt này, năm sau nhất định sẽ join vào đây đú, nhạc phê vãi luyện lun

bữa sau là đi sắm đồ, khi tới nơi mới biết mình trễ hơn rất nhiều chim sớm mua hàng xong rồi chuồn hết nên mới vắng hoe cho em chụp hình thế này.

em về lúc 9h tối khi shopping centre chuẩn bị đóng cửa thì thằng manager đi ra hỏi thăm vì thấy em chụp hình, em bảo nó mày bỏ chữ or đi mới đúng á


đây là tết việt ở bankstown thứ 7 tuần rồi. logo rất đẹp với quốc kì màu vàng. mấy bạn phóng viên trong nước cần hình tết xứ người thì đừng có nhắm mắt ôm về nha


cái hình này đẹp nhứt, chỗ ngồi của ông đồ cũng đẹp nhứt, hai bên là đào mai vạn thọ ê hề, phía sau ông đồ là tiệm thịt thái sơn đông khách nhứt ở đây, mà em là khách quen, tất nhiên vẫn đang mở cửa


cô gái này đang hồi hộp chờ thành phẩm, em và mọi người xung quanh nán lại chờ, lúc thầy đưa ra, tất cả đều khen đẹp khi biết thầy viết cho cô chữ heo, tuổi của cổ mà, không có chữ con đâu à nha


đây là ku quang chủ tiệm băng đĩa tên bankstown music, trước ku cậu làm việc cho saigon music rồi sau tách ra làm riêng cạnh tranh cách đó chừng 50 mét. năm nay quang cũng bỏ tiệm ra đây buôn cây hi vọng lời gần cả ngàn đồng như năm ngoái


đây chính là saigon music tiệm đĩa copy bán chạy nhứt khu vực. kia là cô khách đang ngắm nghía chuẩn bị mua đĩa MJ tuyển lựa những bài hits. em hỏi một câu khiếm nhã, sao các cô đi chợ tết mà bận đồ xấu thế này. hỏi xong rồi chạy (khúc này bịa á)

cô này người tàu việt, phần lớn các tiệm rau cỏ thịt thà cá mú ở đây là người tàu việt, trừ một tiệm rau xanh ngon nhất bankstown thuộc về mấy cô cậu người hải dương, tối ngày cãi nhau và lườm nguýt khách hàng

chú tvb cũng xí một stall để bán hàng vì trong hội chợ rất nhiều gián điệp người hoa trà trộn vào, chúng chiếm hết cả mấy tiệm ăn phía đối diện và chiếm lĩnh nhìu tiết mục bản sắc hoa kiều trên sân khấu

trên sân khấu lúc này là các cô tới từ các đảo nam thái bình dương đang múa hula rất duyên dáng

trong tiếng nhạc non stop của hai nhạc công bự đứng sau thì anh thổ dân này cũng nhảy ra độc diễn một bài nhảy gì đó rất là có tính truyền thống

tới các cô này thì thôi rồi khán giả hứng chí vỗ tay rào rào. em cũng bấm máy nhiều lắm nhưng không lẽ đưa hết lên đây ư. em đứng từ xa chụp bằng iphone, zum hết cỡ rồi và nín thở để không bị rung, nên chỉ được có vậy, các bác cần xem rõ hơn thì em gửi hình gốc rồi phóng bự lên nha. phải nói các cô nhảy đẹp tuyệt

nhứt là lúc quay lưng lại lắc lắc cái eo có cái tua rua ở hông và thân váy như là thay lời muốn nói: chúc mừng năm mới!

hết rồi. em đứng một tí hết màn các cô diễn thì gặp 3 mẹ con nhà Ánh béo, rồi tha nhau đi ăn trưa và dọt lẹ. tất nhiên còn nhiều stall hàng nữa chưa được chộp, còn nhiều màn trình diễn sân khấu đậm đà bản sắc dân tộc rất đáng tự hào (là em đoán vậy lúc đã đi về roài).

em tính sẽ gửi bài này về VNexpress để đăng kèm với bài của bạn này này, các bác. bạn í viết về chợ tết mà không có lấy một cái hình, rồi còn trách móc sao ở xứ người không có tết như là tết ở xứ mình. trong khi mới sơ sơ vài cái hình của em đã chứng minh tết ở đây hay ho hơn nhiều.

nhân tiện, em giới thiệu thêm bankstown là một trong 3 nơi có nhiều bà kon mình sinh sống, tháng 11 rồi mới khánh thành tượng đài người đi thuyền này làm bằng đồng do mọi người tự quyên góp. hình này em chôm trên mạng. nếu ở trong nước có tượng mẹ vn anh hùng, thì đây cũng có thuyền nhân anh hùng. chúc mừng năm mới những người vn anh hùng. số còn lại thì lo tập trung mà làm giàu.

chim cu gáy đi lạc vào tổ cu cúc

2012-01-11T13:01:00.000+11:00

Cọpi không thèm xin phép

quanh tổ chim cúc cu

mưa đã ngừng chưa hay mưa vẫn cứ rơi

trên sự nói nhảm của tôi và một ít đồng loại

đêm mùa hè trùm mền trùm khăn kín mít ăn kem

kem trèo ra khỏi tủ lạnh

kem đổ mồ hôi

Sydney em ơi, mưa đã ngừng chưa hay mưa vẫn cứ rơi hay mưa đang nghỉ mệt

tôi chết đuối những ngày chim kêu ầm ĩ buổi sáng

lúc hấp hối còn kịp thấy nắng thành thị tô vẽ trên mái nhà

thứ graffiti biết đổ mồ hôi

em đâu rồi?

mantra nào dành cho những bình minh

cho một dấu chấm hỏi một dấu chấm than và một dấu chấm hết

lông nách chừng nào đủ dài chắp cánh loạn xạ tôi bay lên

khỏi cái đám kẹt xe chiều Saigon

những lá me lá phượng vàng úa li ti li ti li ti li ti đợi tôi với

có gì trên trời xanh ngoài một con sâu mây nghiện thuốc lá

húng hắng ho hoài

bên này là Sydney và bên kia là Saigon

ở giữa là mùi hương mảnh dẻ cây địa lan

đến từ khu vườn của người đàn ông có tên như điềm lành

bên này là Sydney và bên kia là Saigon

ở giữa là mùa hè đại dương có mấy con cá mập

đói quá ăn cả thư từ của những người yêu nhau

ăn hết một tủ lạnh đầy kem

tôi là con chuồn chuồn dở hơi biết bơi mắc kẹt trong những nỗi bình thường

ai nói cho em nghe

đời sống là một con sông biết nói nhảm

cho tôi trôi đi

West Ryde*, 01.2012

----------

*West Ryde: phía Tây của Ryde - khu dân cư cổ kính thứ 3 của nước Úc, sau Sydney và Parramatta - nằm về phía Tây Bắc của tiểu bang NSW. West Ryde là một thị trấn nhỏ có con đường nhỏ dắt từ ga xe lửa đi tới các ngôi nhà chung cư tường đỏ mà hẳn giờ này đã nở đầy phượng tím. Nơi vào một chiều hè mát mẻ hai ngày sau Giáng Sinh lưa thưa người đi lại, chim cu gáy đội mũ lưỡi chai ngồi tám chuyện với chim cu sắc về sự dịch chuyển. Có một lúc nào bạn hình dung cu gáy đang đi chơi cà rỡn ngoài đồng, bỗng chán cảnh mùa hè ríu rít gặt lúa gánh rơm để tự mình chui vào bẫy rồi được bứng sang ngồi trong một cái khung trời thơm tho nơi có một thị trấn nhỏ có một con đường nhỏ dắt từ ga xe lửa đi tới các ngôi nhà chung cư tường đỏ. Bên ngoài cửa sổ, lạ thay, là Sài Gòn.

Thực ra hôm qua tôi cũng định viết bài thơ y chang từng câu từng chữ thế này. Không ngờ có người đã viết trước.

Habibi

2011-12-17T23:03:00.000+11:00

Habibi ya nour el-ain Ya sakin khayali

Một hôm Habibi đi dạo biển đêm với mình. Biển Lady Robinson Beach đẹp mê tơi. Thừa chữ, thực ra biển nào chả đẹp, nhất là biển đêm. Nhưng Lady này đựoc xếp hàng 7 biển sạch nhất. Habibi chọn nơi này hẳn là phải có ý đồ. Habibi chở mình chạy qua Rockdale, chỉ chỏ một cái động điếm tên Black Garter, hỏi:

- đã thử chưa?
- chưa. chưa từng thử với bất kỳ ai
- thật á?
- ở đó

Thấy mình vẫn nhìn không chớp mắt, thậm chí còn ngoái cổ lại ngó, hỏi tiếp:

- sao vậy?
- thích.
- thật á?
- ừ, mấy cái đèn nháy XXmas trên bảng hiệu đẹp quá.
- chơi chữ kiểu nhà quê thế
- ừ, không biết khen gì giờ

Habibi dừng ở đèn đỏ. Mình hạ hết cửa kính xe. Đã bắt đầu có gió biển vào. Đêm lành lạnh. Đã giữa mùa hè mà trời không sang hạ. Mình chùm cái mũ liền áo lên đầu. Habibi cười tít, nói một mình:

- nhìn giống mấy thằng Lebanese. bọn côn đồ bình dân, rất hợp với mấy chỗ bình dân. kiểu Garter.
- chỗ đó bình dân hả? hợp nhỉ.
- ừ, bọn bình dân chỉ nên giải khuây kiểu bình dân, $200 cho nửa giờ + 15 phút dự phòng.
- nếu bình dân muốn kiểu cao cấp có được không?
- không được. cái đó thuộc về identity.
- lạ à nha. tưởng cái đó chỉ thuộc về năng lực
- năng lực chính là identity
- ừm
- cao cấp thì cần phải biết nói chuyện.
- chuyện gì?
- đúng ra là kể chuyện.
- dễ quá
- không dễ. cần kể chuyện bi kịch Hi Lạp.
- lại Hi Lạp, ghét bọn Hi Lạp nhà quê.
- sai. bi kịch là hiện thực, lạc thú là ảo giác.
- thôi, phức tạp, đi bình dân trở xuống.
- biết mà. tính bao giờ đi?
- sẽ, nhưng không phải bây giờ
- khi nào?
- khi nào thấy thoải mái
- khi nào thấy thoải mái?
- khi nào làm được việc gì có ý nghĩa
- chưa bao giờ?
- sắp rồi

Tới biển. Chỉ nghe tiếng sóng, nhìn mãi mới ra biển. Biển sạch quá nên trong đầu mình cũng toàn nghĩ chuyện sạch sẽ. Ví dụ mình nhét $2 tiền xu vào cái ống nhòm để nhìn qua bên kia bờ. Nơi đó gần sát sân bay. Rồi cùng Habibi ngồi đếm trong chừng 30 phút thì có bao nhiêu cái máy bay bay lên.

Habibi sực nhớ ra một việc, chạy lại chỗ đậu xe, lấy cái chai nước suối đã cưa cái cổ. Trong chai có một con cua bò lồm ngồm. Habibi lấy nhẹ con cua ra. Chạy tới bãi cát có mấy mỏm đá trên bờ, vẫy mình đi theo. Habibi hóa ra là đi phóng sinh cho một con cua. Không rõ lấy được từ đâu. Habibi rì rầm nói gì đó, rồi đặt con cua xuống, nó vẫn nằm im. Habibi chạy đi vốc một vốc nước biển vào hai tay, quay về tưới lên người con cua. Những ngón tay sơn màu xanh đậm của Habibi lẫn với màu nước biển, khẽ vỗ vỗ lên mai cua. Tức thì con cua bò đi, giương cái càng lên ngoắc ngoắc ra ý vừa chào vừa cảm ơn vừa hẹn gặp lại.

Habibi đưa tay lên mũi mình. Tanh ngòm mùi cua. Rồi rùng người một cái ra vẻ bị lạnh. Sau đó khoanh hai tay trước ngực, bàn tay mùi cua nằm gọn trong nách. Mà không thấy ghê vì tanh.

Bờ biển rất dài. Đêm sâu thẳm như biển. Bầu trời đầy những mây đen trôi vùn vụt. Những máy bay mới bay lên một chút là mất hút trong mây. Habibi bất chợt đưa tay nắm tay mình rủ chạy thi cho đỡ lạnh. Hai đứa chạy dọc biển vừa chạy vừa hét. Chạy chừng gần một cây số thì đứng lại thở hổn hển và cười sằng sặc như bọn Hàn Quốc trong phim. Ngay lúc đó chiếc xe ô tô đậu phía trước bật đèn pha sáng lên, rồi nổ máy chạy mất.

- thấy gì không?
- có, xe chạy.
- không, bên trong kìa
- ừ, có, đứa ngồi sau đang khoác lại áo lên người
- mắt tinh đấy chứ!
- đoán thôi. thằng kia sao phải lái đi gấp thế nhỉ
- nhầm rồi, cầm lái là bà, thằng ngồi sau chưa đủ tuổi lái xe
- hả? sạo quá, lại đoán mò à?
- có đứa thừa tuổi lái mà không chịu lái
- lát về nó sẽ lái đấy
- dám không?
- dám. lái một mình.

Habibi kêu khát nước. Mình lấy chai Redbull đưa cho. Habibi lật tới lật lui đọc chữ.

- đọc gì thế? sợ đồ rởm à?
- đang coi chỉ dẫn, cái này của bọn đực, bọn lúc nào cũng cần tăng lực
- cái này chỉ kiêng phụ nữ có thai và cho con bú, cứ uống đi.
- haha, uống chứ, đứa nào ngu mới rơi vào cái trường hợp bị chống chỉ định với cái của nợ này
- vậy tính không bao giờ thế à?

Habibi im. Bất chợt quay qua đổi giọng:

- này, tôi nhờ một việc.
- é, sao lại vi phạm nguyên tắc rồi?
- vứt con mẹ nó nguyên tắc đi, nếu không danh xưng thì có chết cũng không biết mình là ai
- được, nói đi, tôi giúp cho
- đi theo tôi quay lại đằng kia, có thấy cái chỗ con cua hồi nãy không?
- có, chắc nó bò đi rồi
- nó còn ở đó. nó đang đợi.

Habibi trèo lên thành lan can. Mất chừng một phút thì giữ được thăng bằng. Vươn hai tay ra. Gió thổi đuôi áo bay phần phật vào mặt mình.

- hát bài đó đi
- ừ, Habibi ya nour el-ain Ya sakin khayali A’ashek bakali sneen wala ghayrak bibali. Habibi, Habibi, Habibi ya nour el-ain, aah
- sao vào điệp khúc sớm thế?
- ừ, bài nó vậy mà. cũng nên kết thúc sớm càng nhanh càng tốt. hát nữa không?
- có, đừng dừng hát trong lúc đấy

Habibi, Habibi, Habibi ya nour el-ain, aah Habibi, Habibi, Habibi ya nour el-ain

Mình vừa hát điệp khúc, hát đi hát lại, vừa đưa nhẹ tay ra, chạm tới bắp đùi phía sau của Habibi. Lúc này Habibi từ từ tháo khăn che kín mặt ra. Nàng có mái tóc dài qua tới eo, gần chạm vào tay mình. Trong đêm tối tóc nàng lấp lánh những vệt sáng từ rất xa hắt vào. Giống như nhân vật chính trong phim 10. Habibi hơi ngoái lại nháy mắt cho mình làm đi. Mình đáp lại bằng cách đẩy nhẹ cánh tay. Tức thì toàn thân Habibi bay lên rồi hình như là đáp xuống đâu đó chỗ con cua. Không nghe thấy tiếng động gì.

Habibi, Habibi, Habibi ya nour el-ain, aah Habibi, Habibi, Habibi ya nour el-ain

Mình quay ngoắt đi. Vừa đi vừa hát tiếp. Lấy xe, nổ máy, lái thẳng về Rockdale. Dừng nơi có ánh đèn nháy Giáng Sinh lấp lóa. Nốc nốt chai Redbull, cực kì thoải mái, mình trả lời lễ tân, cho tôi kiểu cao cấp. Có biết kể chuyện bi kịch không? Có, chuyện hay lắm. Mời vào!

Habibi, Habibi, Habibi ya nour el-ain, aah Habibi, Habibi, Habibi ya nour el-ain

Who let the dogs out

2011-12-01T18:18:00.000+11:00

Chị,

Em lại gặp vấn đề về kết nối. Thực ra đó luôn là vấn đề khó khăn, nhưng thi thoảng sẽ khó khăn hơn, nhất là ở vào hoàn cảnh thoái trào các sự tương tác. 'Quan niệm con người như những cá thể độc lập không giải được bài toán đi tìm cơ sở cho đạo đức, tình thương', và theo em biết thì cả tình yêu nữa. Tại sao mình lại yêu người này mà ghét/không yêu người kia. Tất cả chỉ là vì tương tác giữa mình và Nó. Cái này em không thể nào giải thích cho u em hiểu, vì rằng các cụ quan niệm cứ đưa lửa với rơm ra là cháy tùm lum, hoặc tự để đó nó cũng bén, nhưng đó là trong môi trường chân không. Thời nay thường thì chân lấm bụi trần hay nhúng tràm rồi, săm tham miễn dịch với các loại rơm rạ.

Bực mình, em đi lên Rose Bay. Leo tít lên cao chỗ có 2 cái mỏm đá cao nhất trông ra biển. Giữa hai mỏm đá là lối vào Habour Sydney, đủ rộng cho tàu bè đi lại thoải mái. Thế nên nơi này gọi là The Gap. Xưa khi bác Captain Cook tìm ra châu Úc đã bỏ qua chỗ này, trong khi những người chở tù nhân từ Anh tới đây đã phát hiện ra một nơi lí tưởng để cho đám bị tước quyền công dân tìm thấy tự do tuyệt đối. Trên vách đá có một cái mỏ neo rất bự, do người dân ở đây trục vớt được từ một con tàu chở hơn 500 người di dân cũng từ Anh Quốc đi tới đây hồi thế kỷ 19, sáu tháng lênh đênh trên biển, lúc chỉ còn cách bờ có mấy chục yards thì bị sóng đánh chìm, chỉ còn duy nhất một người sống. Em nhìn biển từ trên mỏm đá cao chót vót. Nghĩ giá mà nhảy xuống đây thì cũng bớt bực mình, biết đâu lại tìm ra một cửa vào thế giới vô tận dưới kia. Anh Hiệp tua gai kể có nhiều người đã nhảy rồi (nơi này quá lí tưởng cho một cú nhảy quên đời), kể cả một cô bị gã người yêu ủn xuống và một cô phát thanh viên truyền hình nổi tiếng. Nhưng phần lớn họ rơi xuống bãi đá, mà không chạm được vào nước, không mở được cửa vào.

Không dám nhảy đá, em đi nhảy 3. Ồ, hóa ra ở đây rất vui mà bấy lâu nay em không ghé vô sợ ảnh hưởng tới đạo đức. Nhảy ở đây là nhảy cạn, vui vì vừa nhảy vừa khua khoắng, không thấy rơi xuống, mà chỉ thấy lên. Lên nhất là lúc chúng nó hát 'Who let the dogs out' - cả bọn lại gào lên woof woof woof. Cái này đáng gọi là thảm họa âm nhạc, có mỗi chuyện dắt chó mà cũng hát tới lui không chán mồm. Thường là nhảy xong thì mỗi đứa sẽ dắt theo một đứa, sau khi ai đó đem con chó đi ra - giống như mình vẫn hát 'ai đem con sáo sang sông' á - tìm lại được kết nối, em sướng cực.

Sau đây là chuyện con mèo.

Bọn mèo lại qua phá nữa. Nhà tập thể đối diện có một cái hầm ở dưới tầng trệt. Con mèo cái đẻ ra năm con mèo con, lông rất mượt đẹp. Mèo cái có lần leo lên nóc nhà hàng xóm, rồi nhảy qua phòng bên nhà em ngồi trễm trệ, một hôm quên hạ cửa kính trước khi ngủ. Bao giờ bị đuổi, trước khi chạy hẳn, mèo cũng ngoái lại nhìn một lần, giống như để dằn mặt người đuổi hay để nhớ mặt lần sau nó sẽ làm gì đó.

Lần sau nó nhảy phóc qua cửa sắt, rồi núp sau cái thùng rác lớn. Rình chim. Lũ chim em vẫn cho ăn cơm và gạo, và ruột bánh mỳ mỗi sáng giờ đã thành người quen, thậm chí đi lại gần cũng không bay, chỉ giả bộ đậu trên thành tường chờ rải cơm là ào xuống nhặt. Một số hôm bắt quả tang còn mèo rình thì còn đuổi được. Bữa đó, sau một tuần trời mưa liên miên, đến khi tạnh thì em đi quét lá cây bay vào vướng khắp sân, mắc kẹt giữa những chậu bông hoa rau trái của em. Thấy có mùi lạ, thì ra là một chim bị mèo ăn chết. Những bông hoa đỏ vô danh rụng xuống thân chim lúc này còn xương và một chút lông. Chim ơi chết dưới cội hoa. Thật là tội nghiệp, có thể một bữa trời mưa cánh ướt mà không kịp bay thoát khỏi con mèo nửa hoang nửa thuần.

Hận con mèo, nhưng không thể tìm giết nó, vì giết nó xong sẽ bị quả báo. Một hôm em đi đến hang ổ của nó ở cái gầm tầng trệt nhà tập thể đối diện, gọi ơi ới. Một mèo con đi ra hỏi kiếm ai. Em nói, kếim mèo ăn chim của tao. Con mèo con chưa kịp trả lời, thì con ăn chim, đích thị là nó, chạy ra bảo: chim của mày hồi nào, chim của trời chứ, bộ mày cứ nuôi con gì là của mày à? Bực mình ghê, đang tính hỏi nó thì nó lại bắt bẻ mình. Em quẳng lại nó một câu rồi về: mày nhớ lấy, còn mày còn tao, bây giờ mày ăn chim, sẽ tới lúc chim ăn mày, nếu biết điều thì trả đầu chim cho tao. Mèo cười phá lên, em cũng biết mình hớ, vì chim không có ăn thịt, nhất là thịt mèo. Nó gọi em đứng lại rồi hạ giọng: thôi, tao lỡ ăn rồi, thực ra cũng tại mày tự nhiên rải gạo xuống sân cho bọn chim, làm mèo tính trong tao trỗi dậy, chứ tao đâu muốn sát sinh. Nhưng tao cũng còn tí đạo đức, tao biết mày Không Nỡ nhìn thấy mặt chim lúc bị tao xơi, nên tao giấu đầu chim dưới gốc cây đào của mày á, dưới phiến đá, nếu nhấc được lên thì mày cứ nhấc lên mà xem, nhưng...

Em chưa cần nghe nó nói hết câu, chạy về nhà, lao tới gốc đào, thấy một phiến đá thật, nhấc phiến đá ra. Ồ, không phải một phiến đá tầm thường. Nặng quá, không thể xoay được. Em nhớ tới con mèo, liền bất giác kêu lên một tiếng, meo. Tức thì phiến đá nhẹ bỗng, nhấc lên ngon lành. Phía dưới không có đầu chim, chả có gì cả, có một cái lỗ toang hoác, những rễ cây đào xoắn chằng chịt vắt ngang hai bên thành lỗ. Con mèo chết tiệt, cái đầu chim nhỏ xíu có cần tới cái lỗ bự chà bá thế không?.

Thực ra, lúc vội chạy đi, em đã không lưu ý câu cuối cùng mèo ăn chim nói là, khi mày nhấc đá lên rồi, thì từ nay mọi thứ sẽ đảo lộn tùng phèo.

Do đó, rất khó để kết nối được chuyện này với việc bất chợt trời đổ mưa rào, một trận mưa toàn lông chó.

To tango tis Nefelis

2011-11-12T01:58:00.000+11:00

Nói chuyện với chú Nhật linh tinh về chữ nghĩa. Ổng khoe một loạt phát hiện về tiếng Anh ngồ ngộ. Thí dụ, tiếng Việt mình mà gọi đứa con ngoài giá thú (cái chữ này đọc lên nghe đã kinh, đầy thú tính) là con rơi, con vãi, con riêng, con rẽ. Còn tụi tây nó có từ rất hay là 'love child' - sản phẩm của tình yêu.

Xưa, bố đi Đông Đức về được một năm thì sinh mình. Cho nên hổng giống anh chị trong nhà mấy (trắng bóc và too much he). Mẹ nói 1/2 đùa, 1/2 thiệt (khi nào điên tiết hay có chuyện xung đột với bố thì thành 3/4 thiệt) rằng nó là sản phẩm của tình yêu với ông Th. (một thiếu tá quân đội lúc còn chiến tranh, đứng đầu bảng về danh vọng, từng cầu hôn mama bằng một cái đầu heo, so với bố mình có hoa hồng và thơ 5 chữ, kiểu, Con trai ngoan của mẹ, mới vừa ba tháng tuổi, bố đã không ở nhà, vì tương lai con ạ - bài nầy dành cho ông anh giai).

Ông anh giai không ngoan mấy và từ khi bố về đẻ mình ra thì ông bị ăn đòn nhiều lần, nhiều lần ăn đòn bằng dây điện. Ông anh từ đó tin rằng, muốn người khác nghe lời thì cần cho ăn đòn. Còn mình từ đó tin rằng, mình luôn ở thế yếu và sẽ có người đứng ra bênh vực, đánh cho kẻ bắt nạt một trận. Cả hai cách đều là ám ảnh.

Bố vẫn làm thơ, ngay cả khi nhà thiếu ăn, và bố lội nước ngập tới bắp đùi vào lò bánh mỳ lấy một thúng nóng hổi đội lên đầu, một tay giữ, một tay túm ống quần, những ngày mưa tháng 11 bắt đầu lạnh, nước ở khắp nơi làm cái quán cóc bán nước trà kiêm trứng vịt lộn và sữa chua tự làm của mẹ phải nghỉ (cùng nhiều gánh quà sáng khác nên bà con không có gì ăn ngoài những ổ bánh mỳ nóng tung tay của bố bọc cẩn thận mấy lần vải, giống như mình hay ủ cơm nắm trong đống chăn màu đông để ăn trưa rồi đi học).

Lắm lúc mình muốn kể với bố ngày xưa lúc thất nghiệp bố ra đứng đầu ngõ trường học với cái bịch đồ nghề vá xe, mình đã bắt đầu kiếm tiền bằng cách biết lấy cái thanh nhôm đục các lỗ nho nhỏ để làm răng cưa, nạo xăm xe, giống như bây giờ mình chuyển qua nạo đu đủ, cà rốt, su hào mỗi lần làm món gỏi trộn với xoài xanh hoặc có khi là ngó sen với chân gà lóc xương (món này Má rất thích). Không nhắc lại chuyện cũ được vì bố không nghe tiếng nữa.Mình hứa lần lữa viết một cái email thật dài để chị in ra cho bố đọc mà rồi lại quay qua viết blog cho... 'người lạ' đọc!

Thực ra cũng chả có ai lạ mấy. Khi viết mình biết trước mặt có tình nhân cũ đọc tới đọc lui xem có bóng dáng được nhắc tới không (thực ra có nhắc xong rồi lại lấy con trỏ bôi đen rồi xóa). Cũng có người vẫn để ý xem mình có tiến triển gì không, nam tính có bị mai một đi theo năm tháng không, và hẹn khi nào về thì chị em dắt nhau ra bờ đê tâm sự, hoặc chạy đi bắt chuồn chuồn và ngắm hoa bèo tím trôi lơ thơ, hoặc ngồi ngóng cây cầu ở phía xa xa hút tầm sông nước, trên con đường bụi mù cát và nham nhở những bãi phân bò mới khô. Cũng có bạn không nói ra vẫn theo dõi mình đã thay đổi tư duy và nâng tầm tư tưởng tới đâu, thể hiện qua chữ nghĩa nè nè (những câu chữ bây giờ làm mình sợ, sợ phơi bày bản thân và sợ động chạm tới người khác, làm thế nào để tránh hai điều ấy?). Khi bố mẹ ngày một già yếu mà những lo toan không mấy thuyên giảm, sự tranh đua của mình ngày càng chậm lại, bù vào thời gian mỗi tối thắp hương cầu nguyện.

Mình cầu nguyện riết đến một hôm có Phật Bà Quan Âm hiện ra tay ôm bình nước thánh vẩy vẩy lên đầu, bảo con, tâm bình thường là đạo.

Hai anh em vẫn tám với nhau bình thường sau chừng nửa năm không gặp. Đủ các thứ chuyện, cho đến khi hắn bảo, nói chuyện với anh đúng như với một người bạn, ở đây, đã lâu em không có ai là bạn. Mình đi về nhà rồi mới nổi lên một cơn sến, thấy rưng rưng nhớ ngày hai đứa đuổi vịt giữa bãi cỏ xanh và rình mấy bạn kéc trắng có cái mào cong cong chúi xuống bắt sâu để chụp hình. Cái mào ấy giống cái khăn màu nâu tím (mình nhớ màu rất dở, không rõ có phải màu ý không, dù vừa mới gặp nhau đây) chùm trên đầu hắn bây giờ. Hy vọng cuộc sống bận rộn, nửa năm nữa gặp lại hắn sẽ lại có tóc trở lại.

Mới gặp lại cô hàng xóm bỏ chồng người Greek đi holiday về tặng mình một cuốn sách. Hàng xóm mình, ngoài Đại Hàn ra, phần lớn là Greek. Những người Greek một nửa là ti tiện, trùm sò, quê kệch, một nửa là tình cảm, nhiệt tình, đáng yêu hết mực. Cô hàng xóm mình thể hiện nửa thứ hai đối với mình (rất may). Mở cuốn sách ra là một đĩa nhạc của Alexiou. Có lần lúc mới gặp cô ấy, mình nói cô có đôi mắt giống nữ ca sĩ, ai dè cổ nhớ tới giờ. Đôi mắt người Greek, giống như đôi mắt người Sơn Tây (mình cũng không rõ lắm mắt người Sơn Tây thế nào) - nhớ thương khôn khuây một thời vàng son.

Mình cũng có một thời vàng son lỡ theo đuổi và mạo phạm vào một thiên thần. Thiên thần bay về giời và còn để lại một lời nguyền cho mình chỉ có thể yêu được thiên thần mà thôi. (Nghe đồn, thiên thần cứ 100 năm mới xuất hiện một lần một người duy nhất)

trè chôi lước

2011-10-16T12:01:00.002+11:00

tình hình là lúc này thiếu ngọt trầm trọng. nên phải bổ sung tức thì.

kết quả là: vừa trắng vừa tròn, vừa dẻo vừa mềm, vừa mịn vừa thơm, vừa căng vừa trơn, vừa mũm vừa mĩm, vừa dịu vừa nồng, vừa nhỏ vừa xinh

nói chung là vừa miệng.

à, cái nước trắng kia đúng ra là em đun sôi lên rồi. nhưng nó mới nguội đi nên bị vón cục. em vội chộp hình khoe các bác nên thôi kệ, có sao để vậy.

mần cái này cực các bác ạ. toàn phải mần đứng. mần mạnh tay là hư. lúc nào cũng phải giữ ẩm đầy đủ. em mần cả thảy 3 phát, tức là 3 bịch, 60 chiếc bự 30 chiếc mi nhon..mần cho cả người già con nít thanh niên xơi. nhiều người còn gửi mần giùm nữa. mần liên tục 4 giờ đồng hồ. bây giờ chân còn tê cứng, tay chưa hồi phục, cứ thấy cái gì chưa tròn là muốn mần cho nó tròn lại.

Hướng +

2011-09-27T18:47:00.000+10:00

Metrophobia (hay là xúi học trò ăn chân gà)

2011-09-20T23:20:00.001+10:00

một dzai phẩm của học trò cười :-) [bấm vào hình để làm to ra]

Tưởng bạn nói đùa hóa ra nói thật. Bạn đã ê đít lại và cho Metrophobia lên báo HTC (phụ san của Thiếu niên Tiền phong?). Bạn có sorry vì họa sĩ vẽ cháu trai mình thành cháu gái, hihi. Bài ở trên blog thì có kèm video bộ phim, thì người đọc mới hiểu cái chi tiết đứng lên bàn, còn bài trên báo tiếc là không nói sơ qua nội dung phim, không rõ các bạn nhí đọc khúc đó có hiểu được không. Chính vì điểm này mà bài trên báo bị nhầm lẫn khi biên rằng, bộ phim nói về chứng sợ thơ và còn đưa cách chữa nữa. Hihi. Chắc bạn sơ ý thôi. Hy vọng mình chỉ điểm ở đây không làm bạn phật ý.

Ngoài trừ bỏ đi một đoạn trong bài blog mà mình biết là sẽ phải bỏ, còn thì gần như là đăng nguyên. Chừng đó cũng làm cho mình đủ ngạc nhiên.

'Gấu Po' hô hô.

(Đã cảm ơn người đăng)

(lại) khoe đào (không phải ả)

2011-09-11T14:25:00.001+10:00

Báo cáo các bác, như em đã thưa ở kỳ trước, kỳ này em trình cây đào của em đã ra trái. Lúc này đương độ giữa xuân, trái đã ra bằng ngón tay cái. Trong vòng một con trăng nữa, chắc là sẽ xơi được, đến chừng đó em sẽ lại thưa tiếp về mùi vị của nó cho các bác thưởng thức ạ.

Giờ mời các bác ngắm no mắt nhen.

Nhân tiện, em khoe thêm mấy bông hoa mà lần trước chửa khoe:

Bạn cúc này năm ngoái mua về còn bé tí

năm nay đã bự thế nầy

nếu chộp gần giống như rừng hoa lun

à còn đây là bạn hướng dương, mới trồng hồi đầu mùa đông 3 tháng trước

giờ đã cao ngang ức em và sắp ra bông rùi

tiện khoe lun bạn salem này, em gieo hạt, ra hoa được 2 vụ rồi, vụ này tự dưng cao vống lên, phải cho đứng dựa tường

bạn này giống như hoa mai, nhưng lại màu đỏ, trồng 1 năm rùi mới có bông

chú sen đá leo trèo này cũng đón mùa xuân bằng cái bông nhìn như bông AIDS á

cây bông tím này em trồng cạnh hàng rào, đẹp lém

Nhân tiện nữa, cảm ơn các bác xa gần có danh ẩn danh. Dù em nghỉ blog hơn tháng nhưng page view vưỡn tăng, đã nhảy qua số 100k từ lúc nào. Tuy rằng coi lên chả bằng ai, coi xuống cũng thấy khơ khớ, cảm tạ các bác nhiều.

Nhân dịp 100k, em cảm ơn riêng các bác: VMC, Goldmun, Người lữ hành kinh dị - luôn đứng đầu trong số các referring sites và URLs dắt vô nhà em. Các bác cứ hot lâu lâu, em cũng được ấm lây tị. Đứng liền kề list này là các bác Lungvu, damminhthuy, em Lam, Lana và Titi.

Trong số các keywords được sợt, ngộ nhứt là bà kon đi tìm Titi (nick của Thierry Henry) đều dắt tới blog này, hơ hơ. Đáng thương nhứt là các bác nào sợt 'công thức chế biến bún riêu ốc' đều bị dụ khị về đây hô hô. Đáng sợ nhất là có bạn sợt 'băng vệ sinh tiếng Anh là gì' cũng được thằng gu gồ chỉ qua em!

À, cũng vì một tháng không blog, nên bài gần nhất "Sunday SG cafe" được thăm viếng thường xuyên, đã vươn lên đứng đầu, vượt qua bài "Bi, sợ đếch gì" vẫn đứng nhứt lâu nay. Tóp 3 là bài 'Không có chăng' - có lẽ là bài viết về trung thu hay nhất từ cổ chí kim. Nhân dịp nầy em xin giới thiệu lại ở đây. Chúc các bác đón trăng vui vẻ.

Saigon Sunday cafe

2011-07-31T10:54:00.003+10:00

hình chụp bằng tự động nên mới lấy được ánh sáng đẹp thế

Không có gì đâu các bác. Chỉ là mơ ước của em. Đúng ra là cơn thèm đến bất ngờ.

Sáng CN trời trong nhưng trong lòng dâng sóng. Em thèm bay vút về ngồi một quán vớ vẩn nào đó ngay bây giờ.

Đừng hỏi quán gì, có đẹp không, ở gần trung tâm không, có sành điệu không. Mỗi lần em về SG, ai dắt em đi đâu là em đi đó. Có lần ngồi cà phê vỉa hè đúng nghĩa, uống vội một li đen thui với chị Hậu cũng thích. Ngồi máy lạnh 343 với Titi, sau đó là chị Lan họa sĩ đương nhiên thích. Cũng có thể là ngồi với Nấm kòi trong một cái quán tù mù một ngày trước khi nàng cưỡi xe bông, rồi lại leo lên máy bay bay vút đi, bỏ lại SG đầy ngóc ngách kỉ niệm. Hay là em ngồi ở xa xa như Phú Nhuận, Gò Vấp, Bình Thạnh, với một bạn cũ rích nào đó cũng thích. Không thích mấy khi ngồi Window, nhưng cũng có cái hay của nó, vì mỗi lần ngồi Window là có bồ sành điệu ngồi cùng. hơ hơ. Em cũng thích ngồi tâm sự với Má em, Má rất rành cà phê, hay là ngồi với con gái nuôi, nghe nó kể chuyện bồ bịch lăng nhăng của tụi nhóc 16-17 ở trường.

Phải là Sài Gòn mới ngoan. Sáng Chủ nhật SG còn ngái ngủ. Người xe in ít, nhưng khi nó đông lên, thì mình lại ngồi toẹt ở một góc, nói dăm chuyện vớ vẩn yêu đương, hoặc những thứ trong sách vở lôi ra bàn. Thấy mình chả thuộc về nơi mẹ nào, identity lẫn lộn tùm lum.

Em cũng thích ngồi ở SG với các thành viên trong blog list của em. hơ hơ. Oánh tỉa mỗi người một phát, sau đó oánh cụm cả đám, tha hồ mà tám.

Mà em ngu qúa, mấy lần rồi bay về, thế quái nào ngày bay đi toàn nhằm tối thứ bảy. Từ giờ em sẽ không ngu thế nữa. Em đã biết mình muốn gì. Nên các cô bác bà kon có một ngày đẹp trời sáng Chủ nhật, chợt nghe điện thoại của em ới đi cà phê Sài Gòn thì đừng có thấy lạ nha. Em chính thức gieo vào các bác sự hồi hộp ngóng đợi từ bây giờ. hơ hơ. Bác nào ở HN sẽ được báo trước một ngày để mua vé bay vô uống li cà phê, đi tè một cái ở toilet cà phê SG rất là sạch sẽ, rồi lại lượn đi để em tiếp người khác. hơ hơ.

Trên cái quả đất này không có nơi nào có được quán cà phê như SG, về tất cả. Nhất là sáng Chủ nhật.

Note: Viết nhân hứng chat với mụ Chuồn, giờ mụ ta lại ngủ tiếp rồi. Kể cũng lạ. Em ngồi ở xứ Úc nắng ấm, chat với một mụ lò mò dậy từ 6h sáng ở HN đang mưa gió bão bùng. Mụ ta kể chuyện cà phê tình tang ở một thành phố biển miền Trung nắng gió. Còn em nhớ đến SG tươi hồng.

Em đã thấy mùa xuân chửa?

2011-07-26T11:30:00.003+10:00

Mother Nation

2011-07-21T17:51:00.004+10:00

Trong khi tôn vinh đất nước bằng hình ảnh người Mẹ, chúng ta tiếp tay cho một tư tưởng nam giới thống trị quan niệm về quốc gia.

Nối tiếp bàn luận về 'quốc gia như một cộng đồng tưởng tượng', các nhà nữ quyền có ý trách Benedict Anderson đã dừng ở đó mà không nói thêm cho rõ: đó là sự tưởng tượng của nam giới.

Tề gia, trị quốc, bình thiên hạ - đó là vai trò của đàn ông trong xã hội. Ở đâu, người nam cũng được nghiêm nhiên mặc định quyền được/phải lãnh đạo, làm chủ.

Nhắc lại, 'giới' là sản phẩm của quan niệm về mặt xã hội và văn hóa: như thế nào thì là nam, và như thế nào thì là nữ. Nhưng trong hai giới, thì 'nam giới' hay 'tính nam' bị chi phối và kiến tạo về mặt xã hội nặng hơn, tức là tính vai trò của nó là chính yếu, trong khi với nữ thì tính đạo đức là số một mà ta sẽ nói đến ở phần sau. Do đó, người ta nói, 'tính nam' được tạo thành qua một quá trình, hay là cái để trở thành (become) chứ không phải sinh ra như thế (men are made not born).

Có nghĩa là, tư tưởng nam quyền không chỉ ấn định vị trí nữ giới, mà một cách không kém áp lực, quy định trách nhiệm, bổn phận và tiêu chí để trở nên là 'nam giới'.

Nhưng chuyện giới thì liên quan gì đến quốc gia và chủ nghĩa dân tộc?

Rất liên quan. Khi sinh ra chúng ta đã được ghi nhận một quốc tịch, hay dân tộc mà ta thuộc về. Tôi là ai, tôi là người nước nào, dân tộc nào chi phối cái căn tính của tôi. Ta được nuôi dưỡng bằng những lời ru, những chuyện cổ tích, và bắt đầu biết lờ mờ về khái niệm quê cha, đất mẹ - nơi chôn nhau cắt rốn. Ở nơi đó, quê hương, và rộng hơn là đất nước, ta có những anh em cũng chung máu mủ, huyết thống, màu da, tiếng nói.

Và giống như 'giới' - một khái niệm được tạo thành qua một quá trình - thì đất nước cũng vậy. Những anh em, dòng họ, những người cùng chung huyết thống đã cùng nhau lập nước. Quốc gia hình thành có thể bao hàm một, hay hơn một dân tộc. Và ngay từ đầu, quốc gia ra đời theo ý chí của nam giới, gắn với sự sụp đổ của mẫu hệ và thay bằng phụ hệ. Đó là nhà nước của những người anh em (brotherhood) chứ không có chị em (sisterhood). Sự tiếm quyền của nam giới ấn định phụ nữ chỉ là thứ dân và không có tiếng nói.

Sự lập quốc, nói theo Anderson, là do sức mạnh gắn kết tính tưởng tượng trong cộng đồng lớn đến mức: cộng đồng, hay dân tộc, cần phải tạo dựng một quốc gia cho mình, như là một nhu cầu tự thân, mang tính bản ngã. Dân tộc mà không có quốc gia của riêng mình hoặc bị nô lệ (chứ không phải tự nguyện liên minh với các dân tộc khác trong một quốc gia) thì là một bi kịch lớn. Do đó, trước cả Anderson, Otto Bauer (1924) nhận xét: "Tư tưởng về quốc gia được tạo thành bởi bản ngã (ego)".

Chính vì quốc gia gắn với cái ego, nên "kẻ nào xâm phạm quốc gia, chính là xâm phạm đến bản thân Tôi." Mặt khác, căn tính của Tôi phụ thuộc vào căn tính quốc gia, nên một khi nước bị xâm hại thì cái căn tính ấy bị đe dọa. Nói cho vui, yêu nước và giữ nước chính là yêu và giữ cái này.

Ở thời điểm phát ngôn, Bauer đã không xem xét vấn đề giới của cái ego này, và đó là câu hỏi hấp dẫn rất nhiều nhà nữ quyền tìm hiểu! Và họ tìm ra rằng, chính vì quốc gia là sản phẩm do nam giới tạo ra, nên nó cũng gắn với việc thiết lập một hệ thống trật tự và quy ước xã hội gia trưởng của nam giới. Hệ thống này xác lập quyền thống trị của nam giới đối với nữ, cũng như quyền kiểm soát đối với cái sai khác (different Other) với hệ thống - ví dụ như bọn đồng tính đi ngược lại trật tự dị tính, hay là những kẻ thù với tư cách là quốc gia khác.

Từ đó, nam giới cũng nhận về mình quyền bảo vệ quốc gia, bảo vệ hệ thống những trật tự và quy ước đạo đức ấy của họ.Đối tượng chịu quản lí lúc này, chủ yếu, nhắm vào nữ giới. Điều này giải thích tại sao, nữ giới trong các xã hội truyền thống chịu phán xét nặng nhất bởi những quy chuẩn đạo đức xã hội.

Nhưng điều đáng nói hơn, và cũng mỉa mai hơn, là phụ nữ không chỉ là giới bị thống trị trực tiếp, ngược lại, họ trở nên tuân thủ và đến một lúc nào đó, cụ thể là lúc về già, họ trở thành công cụ của hệ thống để duy trì trật tự của nó! Các nhà nữ quyền luận cũng nhìn ra cái này, và nhắc đến các bà mẹ già, nhất là mẹ chồng - những người được trao vai trò để tái sản xuất những quy ước văn hóa này nhằm dạy dỗ thế hệ nối tiếp về sự thể hiện, thái độ phù hợp với quy chuẩn, và còn sử dụng nó để làm luật với những cô gái nào cả gan đi lạc đường (deviant).

Cho nên, khi bàn về bất bình đẳng giới trong xã hội xưa, ta cứ tưởng là có một trường hợp ngoại lệ, khi các bà là nội tướng trong gia đình, nắm mọi quyền hành. Nhưng không hề. Các bà cũng chỉ là người phát ngôn kiêm thực thi những quy chuẩn trọng nam truyền thống.

Quay trở lại với trách nhiệm bảo vệ quốc gia của nam giới - quốc gia hữu sự, thất phu hữu trách, cái mà từ đó dẫn đến việc giới tính hóa và cá tính hóa quốc gia vào hình ảnh người nữ. Diễn ngôn về quốc gia lúc này đẩy nó lên thành một biểu tượng cần phải được bảo vệ, giữ gìn, giống như người phụ nữ vậy.: sự trong trắng (purity) và sự khiêm nhường, thùy mị (modesty).

"Quốc gia được tưởng tượng như một cơ thể phụ nữ khơi gợi nên những ý nghĩa thân thuộc, và trách nhiệm của quyền lực nam giới cũng như hệ thống gia trưởng, thường được biểu thị thông qua chính phủ và quân đội, là giải phóng và bảo vệ, hy sinh vì, và cuối cùng là chết cho Cô ấy."

Như vậy, nhà nước (state), với chính phủ, quân đội, công an..., là một hệ thống mang tính nam, nhưng đất nước/quốc gia (nation) thì lại mang tính nữ, là một người nữ. Ta thấy trong các văn bản tiếng Anh, các quốc gia đều được gọi là she, và her. Ta cũng hiểu vì sao Nguyễn Huy Thiệp lại ví Việt Nam như một cô gái đồng trinh bị cưỡng hiếp. Nói chung, quốc gia là cô gái dễ khiến cánh nam giới nổi máu yêng hùng. Cho nên, anh hùng không qua ải mĩ nhân là vì vậy. Thực ra chết vì quốc gia, xét cho cùng, cũng là chết vì gái!

Cái sự tưởng tượng này nhập nhằng một cách nhất quán quốc gia với người nữ như là một phức cảm khó tách biệt. Nam giới (thường) muốn nữ giới phải trong trắng, thùy mị, phải yếu đuối một chút, và phải phục tùng, đồng thời chấp nhận sự che chở, bảo vệ của họ. Cái ego này áp dụng hầu như nguyên si vào cái gọi là tình yêu nước.

Do đó, trở qua trở lại, nữ giới chả sung sướng gì khi được là biểu tượng giới cho quốc gia. Vì, "họ trở thành một ẩn dụ (metaphor) cho cái họ biểu đạt, chứ không phải bản thân họ nữa." "Phụ nữ ở phương Tây tiên tiến thì biểu đạt cho tính hiện đại, phụ nữ ở các nước thế giới thứ Ba thì biểu đạt cho tính truyền thống". Sự nhập nhằng đến mức mà phụ nữ đánh mất cái căn tính của chính họ, để trở nên một nguyên mẫu đạo đức đẹp đẽ và có nhu cầu được bảo vệ bởi nam giới. Sự tồn vong của quốc gia, cũng như số phận của phụ nữ là tùy thuộc vào nam giới - Đi đâu cho thiếp theo cùng, đói no thiếp chịu lạnh lùng thiếp cam.

Không chỉ là được ví với hình ảnh một người nữ, quốc gia thường gắn với người mẹ, với ý sinh sôi, nảy nở, nơi thuộc về, nơi thiêng liêng, nơi khởi nguồn, chôn nhau cắt rún, nói chung là một biểu tượng quy mọi thành viên của cộng đồng tưởng tượng về một mối. Hình ảnh của Mẹ-Quốc gia cùng lúc tượng trưng cho tình mẫu tử và cho đất nước. Bà trở nên bị giải giới (desexualized) và được điều hòa (regulated) để tạo thành một hình mẫu biểu trưng của một người mẹ lý tưởng. Bà được tô điểm bởi sự ca ngợi, tôn vinh phụ nữ. Biết bao nhiêu lời thơ, tiếng nhạc viết về Bà. Và Bà cũng biểu đạt cho cái đạo đức quy chuẩn.

Thế là dừng được rồi, nhưng chưa xong. Có vị nữ quyền luận còn quá đáng so sánh một cách trần trụi tình yêu nước với sự yêu gái. Nanili Natarajan (1994), chẳng hạn, còn gọi nó là cái 'dục tính của chủ nghĩa quốc gia' (erotics of nationalism): hình ảnh trong mơ của người nữ (quốc gia) đáp ứng cái nhu cầu vô thức của chủ thể nam giới (hình bên).

Cuối cùng, quay lại với Anderson, quốc gia như một cộng đồng tưởng tượng còn mang một thuộc tính là: cái tưởng tượng luôn (phải) là độc nhất (unique), nghĩa là trong đó đã có sự loại trừ và xung đột với cái bọn khác (Other). Do đó, người phụ nữ (quốc gia) của ta thì đẹp đẽ, trong trắng, đạo đức, còn người phụ nữ (quốc gia) nhà chúng nó thì thật là lăng loàn (deviant) và vô đạo (immoral). Ví như cô gái Việt, hay bà mẹ Việt Nam thì nhỏ nhắn xinh xắn, yếu đuối dễ thương, hay bị bắt nạt. Còn gái Tàu thì to kềnh to càng tham lam xấu xí, lưỡi dài như lưỡi bò. Đó là diễn ngôn từ phía ta. Nhưng khi chủ nghĩa dân tộc Trung Quốc diễn ngôn với phương Tây, nàng Trung Hoa cũng "có đôi môi hồng, thật đẹp xinh thiết tha mái tóc bồng" và nàng cũng bị cưỡng hiếp năm lần bảy lượt.

Thế nên, báo chí hay các bài viết của ta mà cứ ví hai nước như hai anh em (giống đực), chứng tỏ người viết chả hiểu gì.

Note: bài này viết chơi, nên chưa đưa trích dẫn. Cảm hứng nhân nhận được email của Tố Nữ và lời nhắn của Nik sáng nay nhắc viết blog trở lại, nên trong bài toàn bàn về tính nữ :-) Cảm ơn hai em.

Boring!

2011-06-30T14:17:00.003+10:00

Rời Việt Nam khi mới 7 tuổi, năm 1976, tôi không có ký ức sâu sắc vềcái thực thể đất nước Việt Nam, về sự trải nghiệm, về mùi vị, về hình ảnh, vềâm thanh của hai chữ ‘Tổ quốc’. Mỗi hình ảnh tôi xem trên màn hình vẽ nên trongtôi cái ‘hiện thực’ của Việt Nam đã và đang là. Và đó cũng chính những hình ảnhmà tôi liên hệ hay hướng tới mỗi khi nói về Việt Nam. Đó không phải là một ViệtNam trong quá khứ hay hiện tại đi vào tâm trí tôi. (Mà) Việt Nam, với tôi, đã trởnên một tập hợp những hình ảnh được ghi dấu trong đầu bởi truyền thông. (trích trong Tina Nguyễn vàStuart Cunningham, 1991, Popular Media of the Vietnamese Diaspora)

‘So boring!’

Anh Minh ở Melbourne kể, trong bữa ăn tối, anh và vợ nóichuyện về tình hình căng thẳng ở Biển Đông, nhưng cậu con trai 15 tuổi tỏ rakhông hề quan tâm, và ‘phán’ một câu: “it’s so boring” (chuyện chán phèo!).

Huy, học sinh lớp 11, ở Sydney, sinh tại Hải Phòng, qua Úcnăm lên 8 và vẫn nói tiếng Việt sõi, nhưng không bao giờ đọc báo Việt trên mạng.Huy nói: “Cháu thích ăn món Việt Nam, thích đi chợ Tết và cũng mới có bạn gáilà du học sinh Việt Nam, nhưng mấy chuyện chính trị cháu không thích nghe. Hômrồi ở lớp học tiếng Việt, thầy giáo cũng đưa chuyện Biển Đông ra nói, nhưng chảcó bạn nào hào hứng tham gia.”

Những ví dụ này hoàn toàn trái ngược với không khí sôi độngtrong các nhóm du học sinh suốt một tháng qua không khi nào ngớt bàn tán vềtình hình căng thẳng trên biển, và các cuộc biểu tình phản đối Trung Quốc ởtrong nước. Nó cũng trái ngược với không khí ở các quán cà phê Cabramatta nơi rấtnhiều người Việt vẫn còn dùng tiếng mẹ đẻ để giao tiếp và sự thuộc về của họ vớimột cộng đồng ở quy mô quốc gia mang tên Việt Nam còn rất bền chặt.

Quốc gia như là một 'cộngđồng tưởng tượng'

Nói về chủ nghĩa dân tộc, hay chủ nghĩa quốc gia (nationalism)thì trong vòng ba thập niên trở lại đây, lý thuyết ‘cộng đồng tưởng tượng’(imagined communities) của Benedict Anderson (1983, 1991) đã và đang là một trọngtâm trong các thảo luận ở cả phương diện học thuật cũng như trên diễn đàn báogiới.

Trung tâm của lý thuyết này là Anderson cho rằng, tất cả nhữngcộng đồng lớn hơn quy mô một cái làng mà ở đó các thành viên không thể tươngtác trực tiếp với nhau (face-to-face) thì đều là những cộng đồng được tưởng tượngra. Anderson coi quốc gia (nation) cũng chính là một dạng thức (form) của cộngđồng tưởng tượng, và các cá nhân cảm thấy mình thuộc về hay được liên kết đến.

Tuy nhiên, có rất nhiều cách tưởng tượng khác nhau, tùy thuộcvào việc mỗi cá nhân được nuôi dưỡng, chịu ảnh hưởng bởi những câu chuyện kể,những truyền thuyết, huyền thoại, những ký ức về cộng đồng của mình, theoAnderson.

Do đó, sự thuộc về một cộng đồng tưởng tượng diễn ra theo nhữngcách không hoàn toàn giống nhau. Từ quan điểm này, có thể lí giải những cách hiểuvề đất nước không giống nhau giữa các nhóm người, thậm chí giữa các cá nhân vớinhau.

Đơn cử, bài hát ‘Nối vòng tay lớn’ khi được hát trong nhữngchương trình văn nghệ phát song đài Truyền hình Việt Nam chẳng hạn, so với khinó được trình diễn trong một chương trình của Trung tâm Làng Văn hồi những năm1990, sẽ có sự khác nhau về cảm xúc và sự tưởng tượng ở cả người hát lẫn ngườinghe.

Gần đây, trong những cuộc biểu tình phản đối Trung Quốc củangười Việt hải ngoại, luôn có những tranh luận về việc sử dụng lá cờ nào để đạidiện. Khi mục đích chung lên án Trung Quốc đủ mạnh, các nhóm có thể thương thảođể hoặc không dùng cờ, hoặc dùng cả hai mà không xung đột với nhau. Đó là sựthương lượng giữa những khác biệt về nhận diện / căn tính quốc gia (nationalidentity) mà các nhóm xác định mình thuộc về.

Tinh thần dân tộc

Điểm quan trọng thứ hai trong lý thuyết cộng đồng tưởng tượngcủa Anderson chính là những hệ lụy xã hội từ đặc tính tưởng tượng của cộng đồng.Theo ông, những ‘vật phẩm văn hóa’ (cultural artefacts) có thể khơi gợi nên sự‘gắn kết sâu sắc’ (deep attachment) và cái ‘chính đáng về xúc cảm’ (emotionallegitimacy) cho mọi người.

Chính những xúc cảm này dẫn cộng đồng đến xu hướng loại trừ cáiđi ngược lại căn tính chung, thậm chí kỳ thị chủng tộc, và ‘sự sợ hãi hoặc thùhận đối với cái khác (the Other)’. Ở mức độ quyền năng nhất, sức mạnh của tưởngtượng có thể thúc đẩy cá nhân ‘sẵn sàng chết’ cho cộng đồng hay quốc gia.

Như vậy, trong nhiều trường hợp, những phong trào chính trị,các tổ chức cộng đồng, hay thậm chí chính quyền một quốc gia, có thể bằng cáccách tuyên truyền và thông tin để lôi kéo ‘sự tưởng tượng’ theo hướng đồng thuận,khơi gợi những điểm chung của nhận diện (identity), nhằm phục vụ cho những mụcđích của mình.

Nhớ lại thời điểm 2008, trước kì Olympic Bắc Kinh, hàng loạtcuộc biểu tình của người Trung Quốc ở nước ngoài đồng loạt diễn ra, được cho làdo chính quyền ngầm tổ chức. Mỗi cuộc xuống đường có đến hàng chục ngàn ngườitham gia áp đảo các cuộc biểu tình trước đó lên án nhà cầm quyền Trung Quốc đànáp Tây Tạng, hoặc phản đối cuộc tiếp đuốc Olympic.

Những khẩu hiệu khi ấy như ‘Tiến lên Bắc Kinh, tiến lênOlympic’, ‘Chúng tôi yêu Trung Quốc’, ‘Đạt Lai Lạt Ma là kẻ nói dối’, hay ‘Hãychấm dứt truyền thông xuyên tạc’..., cùng với khí thế dân tộc Trung Hoa sôi sụcđã khiến thế giới chứng kiến, và ngần ngại về một tinh thần quốc gia Trung Hoavới ‘chiến lược biển người’ rầm rộ. Những người biểu tình đã đưa ra hình ảnhTrung Quốc như một quốc gia yếu đuối, chưa đủ mạnh, và bị phương Tây ức hiếp.

Trong thời điểm đó, một sinh viên Trung Quốc thuộc Đại họcDuke, Hoa Kỳ, đã bị tấn công vì can tội bày tỏ sự ủng hộ Tây Tạng và mong muốnhòa giải hai bên. Tất cả thông tin liên lạc của cô và gia đình bị tiết lộ trêninternet, bị gửi hàng trăm email đe dọa và gọi là ‘kẻ phản bội’. Đến mức mà chacủa cô phải gửi một thư ngỏ đến tất cả người Trung Quốc để xin lỗi và xin đượctha thứ!

Los Angeles Times năm đó cũng đăng bài của tác giả JoshuaKurlantzick nói về “những người dân tộc chủ nghĩa thế hệ mới của Trung Quốc” trẻhơn, giàu có hơn, nhưng cũng hung hăng hơn, với thái độ thù hằn phương Tây(theo bản dịch gần đây của Phạm Nguyên Trường).

‘Chủ nghĩa dân tộc từxa’

Benedict Anderson (1998) gọi chủ nghĩa dân tộc của những ngườilưu vong (diaspora) sống xa quốc gia gốc là ‘chủ nghĩa dân tộc từ xa’(long-distance nationalism) để mô tả sự kết nối cả hai chiều của họ với quêhương.

Trong một bài viết về lưu vong trên trang Tiền Vệ, nhànghiên cứu Nguyễn Hưng Quốc viết: “Theo tôi, tính tưởng tượng ở cộng đồng lưuvong không chừng còn rõ nét hơn ở quốc gia. Lưu vong không có lãnh thổ: nó chỉlà một mạng lưới xuyên quốc gia. Nó không phải là một thực thể: nó chỉ là mộtquá trình và là một quan hệ. Nó không có yếu tính: yếu tính của nó, nếu có, chỉlà kết quả của quá trình thương lượng liên lỉ giữa nhu cầu hội nhập và nỗi hoàihương cũng như hoài cổ không nguôi. Nó không có sẵn: nó được tạo thành.”

Một nghiên cứu của tác giả Trung Quốc tên Yin (2007) nói rằng,có đến 70% người Hoa nhập cư vào Mỹ vẫn luôn quan tâm sâu sắc (close) hoặc khásâu sắc đến tin tức liên quan đến tình hình ở trong nước. Ngoài ra, báo chí củaHoa Kiều cũng thường in lại bài vở từ Đại lục và báo chí Đại lục thì đăng nhữngthông điệp về sự thành công của người Hoa ở hải ngoại.

Chúng ta không có những con số định lượng tương tự về ngườiViệt ở nước ngoài, nhưng theo quan sát, có thể thấy sự phân hóa sâu sắc vềchính trị, về văn hóa, về thế hệ, về đặc điểm của quốc gia sở tạị mà cộng đồngViệt Nam sinh sống.

Quay trở lại câu chuyện ở đầu bài viết này, có thể nói, thệhệ người Việt thứ hai sinh ra ở đây đã hòa nhập sâu sắc hơn vào dòng chính củanước Úc, để bớt dần, thậm chí cảm thấy ‘tẻ nhạt’ những câu chuyện liên quan đếncăn tính dân tộc hay chủ quyền quốc gia mà giờ đây họ thấy xa lạ hơn.

Theo cách phân chia của nhà dân tộc học người Pháp Arnoldvan Gennep, có ba giai đoạn của sự chuyển hóa (passage) trong xã hội nói chungvà cộng đồng lưu vong nói riêng. Một là, sự tách ra khỏi những ràng buộc về cấutrúc xã hội và lề thói văn hóa của cái gốc. Hai là, bước vào một thời kỳ mơ hồvề sự nhận diện bên này / bên kia, gọi là ở ranh giới (margin), hay tính tạingưỡng (liminality), hay tính lưỡng biên (in-betweenness) [dùng chữ dịch của Lê Nguyên Long và Phạm Quốc Lộc]. Đây là giai đoạn phứctạp nhất, cá nhân ở trong tình thế nước đôi: vừa muốn xác nhận những căn tínhdân tộc của bản thân, lại vừa tự xem mình là không giống với những người cùng sắctộc đang ở trong nước. Ba là, quay trở lại cộng đồng cũ sau khi đã hội nhập mới,để khẳng định cái vị trí nay đã được xác định rõ ràng, vững chắc, ví dụ như:‘Tôi là người Úc (gốc Việt)’, hoàn toàn khác với ‘Tôi là người Việt sống ở Úc’!

Vấn đề nhận diện / căn tính và chủ nghĩa dân tộc là một câuchuyện dài. Trong bối cảnh hiện nay, sự phát triển của Internet, mộtmặt tạo nên sự gắn kết giữa các thành viên của những cộng đồng tưởng tượng, mặtkhác Internet luôn có tiềm năng phá vỡ mọi khuynh hướng tập trung trong bối cảnhhậu hiện đại của văn hóa truyền thông. Do đó, chúng ta nhìn thấy những bứctranh tương phản rõ rệt: những người xuống đường biểu thị lòng yêu nước, và nhữngngười lên mạng đọc báo, thậm chí bàn luận về tinh thần dân tộc rồi… tắt máy đingủ!

Đây rõ ràng là một thời kỳ phức tạp và đa diện về mặt chínhtrị, chứ không đơn tính. Chủ nghĩa dân tộc được ví như là con dao hai lưỡi, mộtmặt là sự gắn kết, một mặt là sự đe dọa. Kịch bản xấu nhất mà không bao giờ loàingười có lương tri nên để xảy ra một lần nữa: chíến tranh giữa các quốc gianhân danh dân tộc chủ nghĩa.

Note: article by request, đăng ở đây (có edited vài chữ)

Metrophobia

2011-06-17T12:34:00.002+10:00

Cháu mình vừa học hết lớp 7, năm nay bị trượt học sinh giỏi mà cháu đã đạt được từ lúc đi học. Hỏi ra mới biết vì môn Văn cháu bị dưới 7.0. Hỏi tiếp, sau cậu giỏi văn như thế mà cháu lại dốt vậy? Đáp, vì cháu không thích! Bố mẹ cháu lấy làm buồn lòng, còn mình thì thấy vui, khen cháu khá lắm. Không thích học Văn, theo cách dạy ở trường, chứng tỏ cháu đã lớn, sắp trở thành một chàng trai độc lập, và cháu không chịu học vẹt theo những gì được giảng.

Có hai cách phản ứng, một là tự tìm cách yêu lấy nó, môn Văn, để giỏi theo như mình muốn, hai là, phản đối lại nó, cái kiểu dạy. Không thể đòi hỏi hơn nếu cháu chưa có khả năng làm theo cách một.

Nhưng câu chuyện phức tạp hơn, khi hỏi tiếp, cháu nói, cháu sợ thơ. Cháu sợ lúc cô giáo bắt cháu đọc trôi chảy một bài thơ, hay là viết cảm tưởng về thơ theo như bài mẫu. Rồi khi cháu không viết được, cô đã mắng là cháu không có khả năng cảm thụ cái đẹp trong thơ. Quá nữa, cô nói như thế sẽ trở nên con người khô khan, lệch lạc, nhất là khi cháu lại suýt soát học sinh giỏi chỉ vì môn Văn, cụ thể là thơ kém.

Mình ở xa và nói điện thoại nên khó giải thích nhiều. Mình bảo cháu tìm xem bộ phim này Dead Poets Society. Cháu rất giỏi lên mạng, mình chỉ chỗ để download và lấy phụ đề tiếng Anh, tiếng Việt về xem.

Cháu xem xong. Mình hỏi thấy sao. Đáp, cháu cũng muốn đứng lên bàn, nhưng sợ cô giáo kỷ luật!

Mình nói, cháu không cần đứng lên bàn, có nhiều cách đứng lên lắm, nhưng trước hết cháu phải có tình yêu thơ, theo cách của cháu. Bố mẹ sẽ không bắt buộc được cháu, cô giáo cũng vậy, cả cậu nữa.

Mình không biết vì sao họ dùng từ 'Metrophobia' để gọi chứng sợ thơ (fear of poetry). Người ta còn đưa những triệu chứng, chẩn đoán, và cách chữa. Qua đó mình biết bộ phim này như một cách chữa hữu hiệu.

Cháu ơi có nhiều người cũng mắc bệnh sợ thơ cháu ạ. Nhưng khác với cháu, tự dưng họ sợ thôi, không phải vì áp lực trả bài để có điểm cao môn Văn.

Họ sợ thơ vì họ nghĩ rằng thơ là phải đẹp. Họ định nghĩa thơ theo cách mà các sách giáo khoa và các nhà giáo dục đã đúc kết trên tinh thần đạo đức. Họ sợ những gì lắt léo và chơi chữ, rất nhiều ẩn dụ. Thậm chí ngay cả khi nhà thơ chỉ muốn trải lòng mình ra, họ cũng nghi kỵ gã đang chơi trò ám chỉ đả kích ngầm, nói chung là một tinh thần nổi loạn. Nói chung họ sợ cũng phải, cháu ạ. Họ sợ cái sự đứng lên ấy. Và có đánh chết họ cũng không biết một điều rằng, ngay việc đứng lên đã rất là đẹp lắm rồi.

Cháu cũng không cần học thuộc định nghĩa thơ là gì mà cô giáo đưa ra. Cũng như khi cháu yêu thì cháu không cần hỏi tình yêu là gì. Bởi vì khi cố gắng định nghĩa tức là người ta đã trói buộc thơ theo ý mà họ muốn, giống như cháu đã được định nghĩa thế nào là một học sinh giỏi: điểm Văn phải trên 7.

Đáp: cháu hiểu rồi!

[Bí mật cuộc trao đổi của hai cậu cháu nhé, nếu không bố mẹ sẽ la cậu đấy]

No comment!

2011-06-13T23:10:00.003+10:00

:-)

No comment ?

2011-06-13T11:42:00.002+10:00

A hundred people demonstrate against China in Vietnam because of a row over maritime territory.

At euronews we believe in the intelligence of our viewers and we think that the mission of a news channel is to deliver facts without any opinion or bias, so that the viewers can make their own opinion on world events.

We also think that sometimes images need no explanation or commentary, which is why we created No Comment and now No Comment TV: to show the world from a different angle…

Interpassivity 1

2011-06-09T19:10:00.001+10:00

Chả đi đâu vội, cứ viết lai rai thôi. Đi xa xa từ ngoài rìa tí nha.

Mình từng kể chuyện ông bạn Tây khi qua Việt Nam chơi, hỏi thích gì nhất, nói thích nhất là ngồi uống bia hơi vỉa hè. Sao thích? Vì có không gian! Thật là vô lí, vì Hà Nội mình hay Sài Gòn mình chật ních người, nhất là ở những quan bia hơi mùa hè. Nhưng so với phải vào club, một số club lớn phải trình ID, thậm chí không được mặc quần cộc ở xứ văn minh Tây thì ngồi bia hơi vỉa hè sướng hơn thật. Đó là một triệu chứng của interpassivity, dạng nhẹ thôi.

Mình cũng từng nói trong bài 'Siêu thị thay chợ' rằng đi chợ truyền thống sẽ có nhiều người thích hơn. Lại một ví dụ về một cô bé có mẹ người Úc đang làm việc ở Việt Nam đã thích thú khi đưa ra hai ngàn, rồi được trao gói xôi tận cửa. Trong khi đó đi siêu thị sẽ chỉ được chọn đồ sắp sẵn, ướp lạnh, không được nhấc lên đặt xuống từng con cá, con tôm giãy giãy thả bong bóng trong chậu nước, thậm chí không được chứng kiến cảnh bà bán cá đập bẹp đầu con cá trước khi bán cho mình. Thiện tai. Bạn bè mình chân thành khuyên không nên mua đồ sống tươi, chỉ nên mua đồ đã hy sinh thôi nhé. Tội lỗi lắm. Nói tiếp, bên mình đã có nhiều siêu thị thực phẩm mà mình vô lấy đồ, rồi ra tự nhét thẻ vào máy, tự bấm bấm rồi trả. hình như Việt Nam mình cũng có rồi thì phải. Chán chưa? Đó là triệu trứng thứ hai của interpassivity, tăng độ hơn chút xíu.

Mình cũng có lần luận về mỳ gói và tám loạn về sự đóng gói hầu hết mọi thứ của nền văn minh tiên tiến đô thị hiện đại. Mọi thứ đều bị quy hoạch và răm rắp theo một ý chí (will) - những thành phố bị đóng gói rất chán, nên nó buộc phải có những không gian quậy thâu đêm suốt sáng mỗi cuối tuần cho thanh niên nếu không thì sẽ stress nặng. Đó cũng là triệu chứng của interpassivity, nặng hơn nhiều rồi.

Trong một bài viết chừng 4 năm trước, mình cũng nhắc đến lý thuyết 'sự gây mê phản chức năng' như là một trong những 'tác dụng phụ' của media mà hai ông Paul. F. Lazarsfeld và Robert K. Merton (1948) đã chỉ ra, để nói về việc một công dân sẽ bị đờ đẫn vì tin tức như thế nào. Cóp lại ở đây:

Một công dân có quan tâm và có hiểu biết có thể tự hào với bản thân là người có rất nhiều thông tin và nhiều mối quan tâm và không hề biết rằng chính anh ta đã tách khỏi sự quyết định và hành động. Nói ngắn gọn, anh ta sử dụng liên hệ thứ yếu của mình với thế giới của hiện thực chính trị; việc đọc, nghe và suy nghĩ của anh ta chỉ như là một sự trải nghiệm kế thừa của những cái có sẵn. Anh ta đi đến chỗ nhầm lẫn giữa việc biết về các vấn đề thời sự với việc làm một điều gì đó cho những vấn đề ấy. Lương tâm xã hội của anh ta vẫn hoàn toàn trong sạch. Anh ta bị liên quan đến những thông tin đó. Anh ta được thông tin. Và anh ta có mọi loại ý tưởng có thể thực hiện được...Nhưng, sau khi anh ta ăn tối và sau khi anh ta nghe chương trình radio yêu thích và sau khi anh ta đọc tờ báo thứ hai trong ngày, thì đã vừa đến giờ đi ngủ.

Cái này cũng là biến tướng của interpassivity, dù khi đó khái niệm này chưa ra đời.

Bức hình trong bài là một sắp đặt của Eija-Liisa Ahtila, một nghệ sĩ Phần Lan. Trong cuộc triển lãm năm 2002, mang tên 'Real Characters, Invented Worlds' (những nhân vật thật, những thế giới được tạo ra), Ahtila đã dựng những bức màn chiếu các bộ phim cô làm, sau đó cô đặt những cái đầu đĩa, monitors phát hình được ngồi trên ghế, còn người xem triển lãm thì đều phải đứng xung quanh. Những cái máy phát chiếu đi từng đoạn phim xen kẽ nhau, từ những góc khác nhau, và được bố trí đối mặt với nhau, bao quát toàn bộ không gian trong phòng. Khán giả sẽ đi ra, đi vô không gian ấy và cũng bị máy phát bắn cái bóng của họ lên màn hình. "Những phương tiện này đang 'enjoy' với nhau, còn khán-giả-người thì bị rơi vào trạng thái interpassivity" (nhận xét của Gijs Van Oenen về màn trình diễn này).

Lại nói về 'enjoy', giống như bạn mua những cuốn sách mà không bao giờ có thời gian đọc nó, bạn xếp nó lên giá sách chẳng hạn. Hoặc bạn mua một cái đĩa phim mà vì bận quá bạn nhét nó vào đầu đọc nhưng phải xuống bếp nấu nướng. Cái giá sách, và đầu đọc DVD, trong trường hợp này sẽ là những đối tượng enjoy cuốn sách và bộ phim thay cho bạn. Và đó là interpassivity. Ví dụ này ở trong sách, không phải của tôi.

Một ví dụ khác gần đây nhất về interpassivity, nhưng còn gây tranh cãi vì chưa mấy thuyết phục, cứ thử nêu ra nhé: bạn và tôi đều có Facebook. Một người không quá nghiện như chúng ta mỗi ngày sẽ lượn lờ chừng 15-20 phút. Tôi thường click vào Home/ Most recent để xem trong list của mình có ai update cái gì. Tôi xem lướt qua, thường là status ngắn và hình ảnh, clip, nếu hay, hoặc nếu đó là của một người bạn thân chẳng hạn, sẽ click vào 'Like', vậy là yên tâm. Cái 'Like' đã được click này sẽ thay mặt tôi nói lên cảm nhận/cảm xúc với cái mà bạn đã post. Xong xuôi, tôi đi Like tiếp những thứ khác, và có thể không bao giờ nhớ cái gì đã Like vào ngay ngày hôm sau. Tên tôi vẫn hiện ra trong list những người like, nhưng tôi thì không có ở đó từ sau cái tích tắc nhấp chuột! Chưa xong hẳn, bọn Facebook, sẽ điên cuồng mách bảo cho tôi những ai like nữa, hoặc comment nữa vào đó. Nó, Facebook, tìm mọi cách để tôi 'active' và trở nên có tính 'interactivity', nhưng nó càng làm thế, càng nghĩ ra nhiều 'tương tác' để tôi sử dụng, tôi càng trở nên 'interpassive' vì tôi đã bán linh hồn cho những cái nút (button), như là một hình thức bái vật giáo (fetishism).

Như vậy, 'interpassivity' (tính liên thụ động) chính là mặt trái của 'interactivity' (tính liên chủ động). Nếu dịch cái kia là 'tương tác', sẽ không biết dịch cái này là tương gì. Bác nào giỏi chữ thì chỉ giáo giùm.

(sẽ viết tiếp)

Kết luận tạm thời để kéo phần sau, cũng có thể sẽ phản bác cả 2 ý này:

- Nếu chính quyền không muốn cho người dân làm loạn, hoặc cách mạng hoa nhài hoa nhái, thì cứ cho xài mạng xã hội thoải mái. Bất chấp việc cách mạng hay các cuộc xuống đường có góp công của Facebook gần đây, mối liên hệ nhân quả giữa mạng xã hội tự do trao đổi và phong trào dân chủ vẫn là một myth.

- Thời sự tị: chả việc gì phải ngạc nhiên nếu sau những hô hào yêu nước, bày tỏ tình yêu nước (phần lớn là thật lòng) của nhiều người sẽ không có bất cứ 'act' nào diễn ra ở họ, bởi vì bà kon đã có những cách gửi cái tình cảm ấy vào chữ nghĩa, blog, FB thay cho mình rồi, xong. Do đó, chả cần phải tốn công lên giọng như thế này: "Đừng yêu nước bằng máu của người khác!”

Tự phát

2011-06-06T12:05:00.002+10:00

Tin của Reuters:

About 300 people marched on the Chinese embassy on Sunday in a rare public protest to condemn what they called China’s violation of Vietnamese sovereignty in the disputed South China Sea.

Tin của VOA:

Hundreds of demonstrators in Vietnam gathered at the Chinese embassy in Hanoi Sunday, demanding that China stay out of waters claimed by Vietnam.

Tin của BBC English:

They marched to the Chinese embassy, where Vietnamese police watched them for a time before leading them away.

Tin của Straitstimes:

The group demonstrated on Sunday in front of the Chinese Embassy, many carrying signs that read, 'Stop Chinese invasion of Vietnam's islands.'

Tin của TTXVN:

Ngày 5/6, một số phương tiện truyền thông ở ngoài nước loan tin về việc đã xảy ra "các cuộc biểu tình phản đối Trung Quốc" trước cửa Đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội và Tổng Lãnh sự quán Trung Quốc ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Đó là thông tin sai sự thật.

Câu này rất khó đoán là TTXVN phủ định cái gì bị đưa sai sự thật. Riêng bản tin của TTXVN viết xuống hàng câu này. Các báo khác đăng lại, ví dụ Thanh niên, hoặc QĐND đã cho nó lên hàng, sau dấm chấm, nối với đoạn trên.

Cũng phải đưa lại tin của TTXVN, báo SGTT không trích nguyên văn, mà thêm các từ "Theo TTXVN", phía dưới vẫn kí danh TTXVN. Trong bản tin này, ý kể trên được ghi như sau:

Cũng theo TTXVN, ngày 5.6, một số phương tiện truyền thông ở ngoài nước loan tin về việc đã xảy ra “các cuộc biểu tình phản đối Trung Quốc” trước cửa đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội và tổng lãnh sự quán Trung Quốc ở TP.HCM. TTXVN khẳng định đó là thông tin sai sự thật.

Muộn hơn một chút, lúc 22:19 phút, Đất Việt đưa tin với tít và trích dẫn theo hướng tích cực hơn "Tụ tập trật tự, bày tỏ ôn hòa". Tương tự, lúc 1h sáng, PLTP cũng đưa tin tốt. Chưa thấy Tuổi trẻ, VnE, hay VNN đưa.

Lúc O:50 phút sáng, Thanh niên lại đưa một tin khác, tít khác, tích cực hơn, và kí danh Nhóm PV XH, mặc dù nội dung thông tin không khác là mấy so với bản tin của TTXVN, nhưng cấu trúc tin đã được sắp xếp lại, và không trích nguồn "theo TTXVN".

Tụ tập thể hiện tinh thần yêu nước, ý thức bảo vệ chủ quyền lãnh thổ

06/06/2011 0:50

Sáng 5.6, có một số ít người dân đã tự phát tụ tập, đi ngang qua Đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội và Tổng lãnh sự quán Trung Quốc ở TP.HCM để thể hiện tinh thần yêu nước, ý thức bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của Tổ quốc, bày tỏ thái độ phản đối việc các tàu hải giám của Trung Quốc cản trở hoạt động, cắt cáp thăm dò của tàu Bình Minh 02 khi tàu này đang hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam.

Những người tham gia tuần hành cho rằng, hành động của các tàu hải giám Trung Quốc đã vi phạm nghiêm trọng quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam đối với vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, vi phạm Công ước Luật Biển năm 1982 của Liên Hiệp Quốc, vi phạm Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC) ký giữa Trung Quốc và các nước ASEAN.
Những người dân đã tham gia tụ tập một cách trật tự, bày tỏ thái độ một cách ôn hòa; sau khi đi qua một số tuyến đường, đã được các đoàn thể, các cơ quan chức năng của Việt Nam giải thích và tự giải tán, ra về.

Tuy nhiên, cùng ngày, một số phương tiện truyền thông ở ngoài nước đã loan tin về sự việc nêu trên và cho rằng đã diễn ra "các cuộc biểu tình phản đối Trung Quốc" trước cửa Đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội và Tổng lãnh sự quán Trung Quốc ở TP.HCM. Đó là những thông tin không đúng sự thật.

Nhóm PV XH

Các từ được dùng trong bản tin: tụ tập, đi ngang qua, tuần hành thay cho biểu tình. Do đó có bác đã châm chích báo chí Việt Nam. Theo tôi nghĩ phê thế cũng quá lời.

Tôi thấy ít nhất TTXVN đã nói đúng: những người biểu tình không (được) tập trung ở trước cửa Đại sứ/Lãnh sự quán Trung Quốc. Tôi cũng chưa thấy báo chí nước ngoài (chính thống) từng nói báo chí Việt Nam đưa tin 'sai', hay 'không đúng sự thật' mà chỉ thấy ngược lại.

Trong bản tin của các báo VN, không có tên Hoàng Sa - Trường Sa khi diễn dịch về động cơ của những người 'tụ tập'.

Pro-test

2011-06-05T22:29:00.001+10:00

nhiều kết quả quá!

Tear down the wall

2011-06-04T15:59:00.005+10:00

chào buổi sáng, thưa quý ngài Dòi,
tên hề sẽ cho Ngài thấy ngay đây
gã tù nhân
kẻ đang đứng trước Ngài này
bị bắt quả tang vì đã dám biểu lộ xúc cảm
biểu lộ xúc cảm rất chi là nhân bản
cái vụ này là không thể được.

cho gọi ông hiệu trưởng!

tôi đã luôn nói rằng nó không thể có kết cục tử tế,

thưa Ngài

giá như người ta cho tôi toàn quyền

tôi đã có thể uốn nắn cho nó vào khuôn khổ

nhưng hai tay tôi bị trói.

chính những đám hay mủi lòng và bọn nghệ sỹ,

đã xô đẩy hắn sa ngã đến giết người

để tôi đập bét xác hắn hôm nay

điên,
hoàn toàn mất trí, tôi bị điên
thực sự phát điên
chắc chắn là chúng đã lấy mất những viên bi của tôi

điên,
hoàn toàn mất trí, anh ta bị điên.

Cho gọi vợ của bị cáo

anh, cục phân bé nhỏ, anh cứ ở yên đó
tôi hy vọng người ta sẽ ném cái chìa khóa đi

lẽ ra anh phải nói chuyện với tôi nhiều hơn anh đã

nhưng không hề! anh cứ tự làm theo ý mình.

anh còn phá vỡ thêm cái tổ ấm nào nữa?

cho tôi năm phút thôi, thưa Ngài, Dòi

để tôi một mình với hắn.

con yêêêêêuuuu!

đến với Mẹ đi, con

cho mẹ ôm con vào lòng

Chúa tôi, tôi chưa bao giờ muốn nó gặp rắc rối

tại sao nó nỡ bỏ tôi?

thưa Quý ngài, Dòi, hãy để tôi mang nó về nhà.

điên
rõ ràng là tôi bị điên.
những cái cửa sổ đều bị bịt kín
chắc phải có một cách cửa đi qua bức tường này
nơi mà tôi đã bước vào bên trong.

điên,
rõ ràng là anh ta bị điên.

chứng cứ trước tòa là không thể chối cãi

bồi thẩm đoàn không cần thiết phải nghỉ hưu

trong suốt những năm làm quan tòa ta chưa bao giờ thấy

có ai xứng đáng bị xử tội hơn thế này

cái lối mà anh đã làm cho họ bị tổn thương,

người vợ và người mẹ yếu đuối của anh

làm cho ta muốn mắc ị

bởi vì, anh bạn ạ, anh đã tỏ ra sợ hãi tột độ

nên ta sẽ tuyên phạt anh phải phơi bày trước tất cả:

Mau kéo đổ bức tường!

Đường lưỡi bò

2011-06-02T12:16:00.000+10:00

Oánh cho nó không bao giờ ngóc đầu lên được :-)

Inside out

2011-06-02T01:38:00.001+10:00

Các bác cho em tìm lại cảm giác xưa cũ một chút.

Đêm hôm qua vừa gọi điện thoại với một người bạn cũ. Một người đã từng ngồi sau xe máy đi trên đường tháng 4, hát bài em mơ mơ về con đường nhỏ, quanh co lối mòn hoa gạo nở. Nói chuyện xong thì cãi nhau một chập. Fuck thiệt. Không biết bắt đầu từ khúc nào thì mình đã nhận ra là mình thay đổi quá nhiều, điều đó làm mình điên tiết với những người không chịu thay đổi.

Người này làm mình nhớ Hà Nội phát rồ. Hà Nội với mình là những cuộc tình chớp nhoáng, có cái khá lâu, nhưng giống như mình từng tắc tị khi nhớ lại những chi tiết của một kí ức nào đó, thì khó chịu nhất là không thể hình dung ra khuôn mặt của người muốn nhớ. Những nhân tình Hà Nội lãng mạn vớ vẩn, ra vẻ hiểu biết nhưng rất dễ quên, điển hình là mình. Ban đầu còn chưa biết đi nhà nghỉ, thường là lên bờ đê, hoặc chạy ra ngoại thành phía sân vận động Mỹ Đình. Có bữa liều mạng dựng xe máy giữa bờ thửa một cánh đồng rộng bát ngát rồi lao vào nhau như điên, làm như là khát tình lắm. Cho đến khi mình đã có thể trốn nhà ra ngoài ở một mình, lấy lí do làm việc đầu óc, những người tình cũng càng nhiều hơn. Không một ai mình giữ một tấm hình, kể ra thì bảo bịa chuyện. Trong đám nhân tình có người mới ở quê lên, giọng còn ngọng đã bắt đầu học đòi những trò lãng mạn của mình bày ra, được ba bữa. Cứt. Ông tổ trưởng dân phố còn đi mách với chủ nhà cho thuê rằng mình hủ hóa mỗi tuần dắt về ít nhất 2 người khác nhau. Muốn tống mình đi lắm, để dành danh hiệu khu phố văn hóa. Có bữa tức nổ mắt rồi thì lại thấy mấy sinh viên tại chức già câng của mình mò đến xúm xít chào thầy từ đầu ngõ, làm lão tổ trưởng chưng hửng, nhất là khi thấy mình ôm một bó hoa lớn của đội kia mang tặng với đầy vẻ hành lễ.

Nhưng không ai được bén mảng đòi đi với mình qua phố Liên Trì, phố Trần Quốc Toản, phố Hạ Hồi. Nó là một quy ước theo kiểu tự hành xác đeo đẳng mình bao nhiêu đêm không ngủ được thời trai trẻ ở một mình tênh hênh như thế đến mức mà tuần nào quá 12h đêm mà không lượn ra đó một vòng thì không thể chịu được. Mình muốn tìm bóng ma một người bạn từ lớp hai. Ngõ Đoàn Như Hài, phố Nguyễn Gia Thiều, cắt ngang với Liên Trì trông ra hồ Thiền Quang, khúc đó nhiều ma lắm. Nhưng mình không thể gặp được ma mọi nào. Chó chết. Mình muốn tìm cái phòng học ngày xưa được thuê để cho lớp một của mình vào đó học tạm khi trường tiểu học Quang Trung còn đang xây sửa. Không thể tìm được. Ở phố có cái mùi đếch tả được bốc lên từ cống rãnh, từ tường mục, từ nhà vệ sinh chung, mà chỉ đi qua đó mới ngửi được. Nó thơm đến độ dẫn mình ngay về tuổi thơ xếp hàng chờ ị mỗi sáng ở nhà Trần Quốc Toản. Cái sân gạch dắt ra nhà vệ sinh màu đỏ oạch đã chuyển qua xanh xỉn vì rêu, trơn trượt. Ngay cạnh đó là cái chuồng gà, mà thể nào cũng có cứt gà trôi ra trên sân, nên phải đi rón rén vừa tránh cứt, vừa tránh trơn, trong lúc bụng nén ị.

Ông anh họ của mình, Hùng, mỗi lần giỗ ông ngoại sẽ có mặt ở nhà đó và bày trò cho mình chơi. Trong đám anh chị em họ các loại, chỉ có hắn là chịu chơi với một thẳng dở người như mình, và chỉ có ổng mới có thể lôi mình ra khỏi một cuốn truyện khư khư trên tay trong lúc cả họ hàng tập trung đông đủ. Nhà anh Hùng cũng nghèo nhất họ ngoại, bố anh bỏ đi, ở tòa án, anh tuyên bố khi 10 tuổi, tôi chỉ ở với mẹ, chứ không thèm ở với thằng 'tên của bố anh'. Mẹ anh cũng rách nát hết vì đề đóm, nợ nần. Cho đến một ngày cách đây hơn 10 năm, anh Hùng phát bệnh ung thư và vì thương mẹ mà bỏ nhà đi để lại thư tuyệt mệnh. Các chị gái mình mới nhờ ngoại cảm gọi hồn, họ chỉ ra hướng đê sông Hồng, nhưng mãi mãi không tìm thấy xác. Mẹ anh cũng mất cách đây 2 năm. Căn nhà của bà ngoại giờ cũng bán đi rồi, không còn cái cửa sổ trông ra ngoài sân gạch đỏ oạch xanh rì đằng sau. Mỗi khi mình nhớ lại tuổi thơ là bị tắc ở khúc này, cũng không thể hình dung ra mặt anh Hùng và mình sợ nhất cái lần nằm mơ thấy anh Hùng rủ mình đi ra bờ sông Hồng chơi (xem Bi đừng sợ làm mình nổi da gà cái cảnh đó). Chuyện này làm mình nhớ đến một truyện ma đọc trong sách lâu lắm, nên mình sẽ phải bịa thêm một số chi tiết vì không nhớ rõ. Có một ông kia, đi chiến đấu ở một vùng đất xa xôi, nơi có những mụ phù thủy và những lời nguyền quái dị. Họ có lưu truyền trong làng một cái chân khỉ biết làm phép, ai sở hữu nó sẽ được ba điều ước thành hiện thực. nhưng một trong ba điều sẽ liên quan đến cái chết. Cái chân khỉ qua tay nhiều người trước khi về với người lính. Một lần khi đã già ông mời hai vợ chồng người bạn đến dùng cơm, nói lại chuyện chiến trường và nhắc đến cái chân mà ông cất giấu rất kĩ. Bà vợ của người bạn đã ngỏ lời xin về thử ước rồi sẽ trả lại, vì tính tò mò, nhưng bà không tin phép lạ của nó. Mặc dù người lính ra sức từ chối nhưng không được, ông đành đưa cho họ. Người vợ đã ước cho cậu con trai tìm được việc làm sau những ngày thất nghiệp, và điều ước đã thành hiện thực. Một tháng sau, một buổi sáng, bà thấy trong lòng bồn chồn không yên, thì nhận được điện thoại từ sở làm của người con trai độc nhất: anh đã không may bị cuốn váo cái máy trong lúc làm việc, tử vòng, nát nhừ. Đám tang xong, vì quá thương con trai, bà không thể nào chợp mắt. Cuối cùng bà gọi ông chồng dậy, cả hai đến bên bếp lửa, và quyết định dùng đến cái chân khỉ. Bà đã ước một điều mà chưa ai dám ước bao giờ. Một vài phút trôi qua, cái chân khỉ động đậy, những ánh lửa nhảy nhót một hồi rồi tắt phụt. Hai vợ chồng nghe thấy tiếng gió nhè nhẹ luồn qua khe cửa. Hai vợ chồng bắt đầu run lập cập. Và họ nghe một tiếng thì thào rất khẽ, nhưng đủ để biết là tiếng người con trai đang gọi cửa. Người vợ định đứng dậy chạy ra. Nhưng trong cái giây cuối cùng bước chân bà chạm đến cánh cửa, ông chồng với tất cả sự tỉnh táo và đau đớn đã nhặt lấy cái chân khỉ và ước điều ước thứ ba, điều ước cuối cùng. Trong tích tắc, gió ngừng thổi, tiếng cào cửa tắt lịm, chỉ nghe một hơi thở yếu ớt bay đi. Hai vợ chồng già ôm nhau khóc.

Mới đọc một bạn viết note FB nhắc đến phố Liên Trì làm mình nổi điên, như là bí mật của mình bị lấy mất. Cái phố đó có chó gì hay ho, ngắn tí, sau này nổi tiếng vì có thằng con của Mai Văn Dâu ở. Phố đó cũng có cái cống thơm lừng, đen ngầu nước chảy lờ lờ sát mép vỉa hè. Hôm trước mình gọt dứa để làm nước mắm nêm chấm với gỏi cuốn. Mình gọt những cái mắt trái dứa đẹp đến mức mình phải nhớ lại tại sao hồi bé mình lại vụng về đến mức khi ngoại vừa giao cho canh chừng mâm trái cây của ngoại đặt trên vỉa hè Liên Trì, chưa đầy 10 phút mình đã làm rớt một miếng dứa, một miếng đu đủ xuống cống. Mình vốn có tính gian, tất cả những thằng, con nào sinh dưới sao Tham Lang bản mệnh đều có tính gian, may là sao đó ở mình vượng địa, nếu không thì hãm lắm, ngược lại nhờ vượng mà mình sẽ sống lâu, đứa nào gian chả sống lâu, mình lấy nước trong cái xô kê bên dưới cái mâm rửa sạch hai miếng đó, rồi lại bày lên đậy lại như không có gì xảy ra. Ngay cả khi ngoại mất, mình cũng không bao giờ thú thật với ngoại vụ gian xảo đó.

Lúc vỉa hè Liên Trì bị đuổi, ngoại lại chuyển qua vỉa hè Trần Quốc Toản, bán xôi, gói bằng lá bàng, rồi bán bánh rán, rồi bán trứng vịt lộn, rồi cuối cùng là bán quán nước. Khi đó mình đã chuyển nhà xuống khu Tân Mai, rồi lại chuyển đến khu Thanh Nhàn, ngoại vẫn còn ngồi bán quán nước. Lúc này mắt ngoại ngày càng yếu đi, đến lúc không còn nhìn rõ tờ tiền người ta đưa. Mình bắt đầu đạp xe từ Thanh Nhàn lên ngồi chơi thăm ngoại, tiện thể thế nào cũng được dúi cho ít tiền lẻ, bao giờ cũng là 500 đồng, tờ tiền đo đỏ, nhàu nhàu. Có lần ngoại lấy nhầm tờ 2000 đồng đưa mình, thằng gian xảo vẫn im thít không nói gì, đút túi, vì khi ấy đã đú đởn có bạn gái cùng lớp cấp 3 thi thoảng mua kẹo lạc dí vào miệng nhau. Gái gú làm mình càng gian thêm. Cho đến ngày ngoại mất, lúc liệm thì mọi người bỏ ít tiền lẻ để đi đò cho ngoại. Tất cả mọi người đều quay qua ngạc nhiên không hiểu sao mình gào lên khóc như bị chọc tiết.

Thôi mệt rồi, các bác tha cho em đi ngủ.

Khựa

2011-06-01T15:42:00.000+10:00

Sự “lên gân” của Khựa

Nhà Khựa được ngăn với nhà Hai Lúa bởi hàng rào hoa râm bụt. Sáng sáng, Khựa thường hay đứng ở hàng ba gọi với qua ý “hỏi thăm sức khỏe” thằng em láng giềng.

Thỉnh thoảng cũng có hục hặc vài chuyện cỏn con, chờ khi trăng sáng, hai nhà lại bắc ấm nước, ngồi “uống trà rồi từ từ thương lượng”.

Tiếng là chung sống hòa bình nhưng đêm đêm Khựa lại sân si tới ao cá nhà thằng em… kiếm chuyện. Có lúc, Khựa còn lén sai người đi bắt cá trộm của nhà thằng em. Bị phát hiện mấy lần, Khựa vẫn gật gù “tốt, tốt”! Rồi Khựa đổi chiêu: “Cấm cửa con cái thằng em mon men đến ao nhà bắt cá”. Khựa lệnh cho đám lâu la: Hễ thấy người nhà thằng em mon men tới là bắt giữ ngay, để còn đòi tiền chuộc.
Nhưng cái sự sân si trong Khựa vẫn chưa dừng. Vẫn khao khát ăn dày trên ao nhà người khác, Khựa chơi bạo: Vô thẳng ao nhà thằng em xúc cá, còn cấm nhà thằng em bén mảng ra ao.

Tới đây thì nhà Hai Lúa vùng cự quyết liệt, hàng xóm xúm chửi Khựa tưởng như vuốt mặt hổng kịp.

Nhưng Khựa đâu cần quan tâm mấy lời chửi đó. Tổ tông nhà Khựa bao đời nay vốn vậy nên máu mủ trong người Khựa cũng vậy. Nghe đâu Khựa còn tự đắc là mình ngày càng đa mưu túc trí.

Đa mưu là đúng. Chả là Khựa đang tiến một bước dài trên bước đường… ăn cướp!

NGƯỜI SÀNH ĐIỆU

Link: báo Pháp luật thành phố

Đọc cái này buồn cười mãi, không phải vì nội dung buồn cười mà vì tự bản thân nó buồn cười.

Những tưởng kiểu viết này chỉ có trên blog, hóa ra cũng xuất hiện trên báo nghiêm. Mới hay Việt ta có kiểu chửi vui thiệt. Rất sành điệu.

Nếu mà thả giàn cho báo chí thoải mái nói thì chắc có nhiều chuyện hay lắm.

Enforcing the silence

2011-05-30T11:30:00.002+10:00

Nhà báo Dương Trọng Lâm lúc 22, hình đăng ở LA Times

1. Nhà báo Dương Trọng Lâm đến Mỹ 1971, hoạt động xã hội và ra báo 'Cái Đình Làng' khoảng 1978, in lại nhiều bài viết từ Hà Nội.

Ngày 22/7/1981, Lâm, 27 tuổi, bị bắn chết giữa ban ngày khi vừa ra khỏi căn hộ ở San Francisco.

Một tổ chức chống cộng nhận trách nhiệm. Không có thủ phạm nào bi kết án.

Dương Lâm là nạn nhân đầu tiên của thêm 5 người sau đó bị giết chết, đều là nhà báo Việt ở Mỹ. Cũng không có thủ phạm nào bi kết án.

Báo Orange County Weekly ghi lại ở đây.

Trang Diễn dàn dịch lại bài này ở đây.

Toàn bộ câu chuyện đều không được bàn đến nữa ở hải ngoại.

2.Tony Nguyễn, sinh 1976, một nhà làm phim tự do, đã thực hiện phim tài liệu đầu tay về cuộc sống ngăn ngủi và ái chết của Lâm Dương, đặt tên 'Enforcing the silence' (Buộc phải im lặng), lần đầu tiên sau 30 năm khơi lại chi tiết vụ án này.

Bộ phim ra mắt tại Liên hoan phim Châu Á Thái Bình Dương Los Angeles từ 28/4-7/5/2011 và bị từ chối trình chiếu tại Liên hoan phim quốc tế Việt Nam ở Mỹ trước đó không lâu.

Đọc tường thuật sơ lược về Festival này, ở đây.

Los Angeles Times là báo đầu tiên đưa tin về bộ phim, ở đây.

Chưa thấy báo tiếng Việt nào đưa tin. Mình mới thực hiện bài phỏng vấn Tony Nguyễn. Anh chia sẻ sự dũng cảm khi thưc hiện bộ phim, và hy vọng nó sẽ được nhiều người Việt xem.

Mời xem toàn bộ bài viết kèm phỏng vấn Tony Nguyễn vừa được đăng, ở đây.

Tham khảo thêm: trang nhà của 'Enforcing the silence', và liên hệ với Tony Nguyễn, ở đây.

Warnings: post này thuần túy chia sẻ thông tin, xin vui lòng không comment công kích về chính trị, dù là phe nào, có thể sẽ bị xóa. Cảm ơn.

Codes of gender

2011-05-27T12:24:00.007+10:00

Phim của Sut Jhally, một giáo sư ngành truyền thông ở Đại học Massachusetts. Ông này thành lập Media Education Foundation và gần đây sản xuất nhiều phim documentary khá hay về media và văn hóa đại chúng. Clip Body Talk tôi post ở bài trước cũng là một phim của ông, tiếc là không tìm được bản full để download.

'Codes of gender' (Mã giới - dịch thế cho ra vẻ cinema) dài 73 phút, đối tượng là quảng cáo và hình ảnh của hai giới trên quảng cáo. Background của bộ phim là khảo cứu và phân tích về mối quan hệ giữa hình ảnh giới và quảng cáo, lấy từ hai cuốn sách công cụ của nhà xã hội học Erving Goffman: 'Gender Advertisments' và 'The presentation of self in everyday life'. Vừa xinh, cả hai cuốn đều có thể tìm được tại gigapedia, nay là library.nu. Để xem và hiểu kỹ phim, mặc dù nó làm theo lối phổ cập kiến thức, thì nên download và đọc hai cuốn sách này.

Tóm lược nội dung chính:

Mã giới tiếp tục khai thác vấn đề giới và visual media nói chung và quảng cáo nói riêng đã được nhiều người đề cập đến. Giới, hay rộng hơn là văn hóa vừa được phản chiếu trên quảng cáo, và ngược trở lại, quảng cáo góp phần ấn định những giá trị về giới và văn hóa của chúng ta.

Tuy nhiên, khác với những phân tích về tính xã hôi của giới trong quảng cáo - một cách dễ nhận thấy hơn - như sự yếm thế và bất bình đẳng về vai trò của phụ nữ so với đàn ông, Mã giới diễn dịch công trình của Erving Goffman về tính văn hóa của giới - là cái rộng hơn và cũng tinh vi hơn.

Trước hết cần phân biệt giữa 'sex' và 'gender'. Hai khái niệm này hoàn toàn khác nhau nhưng thường bị hiểu chồng lấn lên nhau. Sex là giới tính tự nhiên của mỗi người sinh ra, quyết định bởi đặc điểm sinh lý học. Gender là giới về mặt văn hóa (và sau đó là xã hội), tức là những quy ước, thói quen, cách nhìn của chúng ta về như-thế-nào-là-phụ-nữ và như-thế-nào-là-đàn-ông. Những quy ước về cách nhìn này có tính truyền thống và mạnh đến mức ta tưởng như nó là tự nhiên (natural).

Do đó, một sự trái tự nhiên là, ví dụ, một đoạn phim hài anh chàng kia kể có hẹn hò một cô gái xinh đẹp duyên dáng, nhưng anh ta phát hoảng vì khi đưa tay ra nắm, cô ấy lại có một bàn tay to đùng và gân guốc! Kịch tính dừng ở đó với một tràng cười của khán giả.

Một đoạn hài nữa nhưng ý nhị hơn, ví dụ, bà mẹ vừa mới sinh con xong, dù còn đau nhưng vẫn cố ngẩng lên hỏi bác sĩ: Cháu nó là trai hay gái? Ông kia đáp đầy vẻ kì bí: Hãy còn sớm lắm để nói!

Quảng cáo đã khai thác cái tính tự nhiên của quy ước nhìn này một cách tối đa và vì tối đa hóa, nó trở nên thiên lệch. Trong tự nhiên đã hàm chứa cái 'khác thường một cách tự nhiên' mà quảng cáo đã gạt qua, chỉ để nhấn mạnh và rập khuôn cái được quy ước phổ biến.

Cách làm này gọi là 'shorthand' - một lối tắt theo thói quen, để đưa vào đầu người xem về sự tự nhiên của hình ảnh. Tại sao vậy, để người xem chấp nhận hình ảnh đó, cũng là chấp nhận cái sản phẩm được quảng cáo một cách tự nguyện. Chúng ta ngỡ như nó chính là cuộc sống, mặc dù nó được tạo ra một cách chủ ý, bởi vì nó phù hợp với thói quen nhìn và thấy của chúng ta.

Ta quen với việc, định hình một cái nhìn phụ nữ là phải yếu ớt, nhẹ nhàng, cong cong, duyên dáng, gợi tình và ỡm ờ. Những điều này ta gặp lại trên chính các hình ảnh quảng cáo về nữ giới.

Ví dụ khi chụp cùng một vật thể, họ sẽ chạm nhẹ vào nó, hoặc chỉ cầm với 2 ngón tay, hoặc trong một đoạn quảng cáo xe hơi, người đẹp dài chân sẽ đi lướt qua, bàn tay vuốt ve lên vật thể. Trong những bức hình đôi, người nữ luôn ở tư thế dựa dẫm, ôm lấy người nam, hoặc ở phía thụ hưởng. Phụ nữ trong quảng cáo cũng thường đưa những bàn tay, ngón tay chạm nhẹ vào những vị trí trên cơ thể mình, hoặc che bớt mặt, bớt mũi, hoặc đang ở tư thế được cho ăn, giống như con nít.

Ngược lại, nam giới sẽ là người chủ động, tự tin, độc lập, mạnh mẽ để bao bọc, chở che; anh ta luôn là người cầm, giữ những thứ có ở trong tay.

Thói quen tạo hình kiểu này đã được rập khuôn từ khi có quảng cáo cho tới ngày nay.

Tuy nhiên, hai cuốn sách của Erving Goffman ra đời từ hơn 30 năm trước, khi đó chưa có những phong trào nữ quyền, hay là 'lệch pha' để ông nhìn thấy sự thay đổi. Và chố này là đóng góp của tác giả bộ phim, nếu không thì chỉ dừng lại ở việc dựng một cuốn sách thành phim tài liệu.

Erving gần như không nói gì về nam giới, trong khi đã có những thay đổi nhất định về vai trò. Mã giới đề cập hai xu hướng thay đổi.

Một là, hình ảnh người nam đã bắt đầu được phô trương hơn. Anh ta cũng đã bắt đầu đặt tay lên cằm, để lên ngực, nói chung sự exposure ngày càng nhiều, mà Sut Jhally có thể dễ dàng kết luận do phong trào đồng tính ngày càng chiếm ưu thế, và rất nhiều dân đồng tính đã chiếm lĩnh địa hạt của media, nhất là khu vực nghe nhìn.

Tuy nhiên, như tôi từng nói sơ trong bài AussieBum, đối tượng đồng tính với tư cách hưởng thụ sản phẩm media và sản phẩm quảng cáo dù có thật nhưng cũng chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ, cái mà nhà sản xuất hướng đến đó là nam giới xịn (straight). Để lôi kéo lực lượng đông đảo này thì phải tạo ra các hình tượng metrosexual - nam tính và đỏm dáng - và do đó, tiếp tục lặp lại thói quen nhìn kể trên về nam giới, trong mối quan hệ với nữ giới.

Hai là, sự đảo chiều của hình ảnh nữ giới, ví dụ như họ đã bắt đầu cầm súng, bắn đùng đùng, đã uống beer, đã là những chiến binh kiểu 'Thiên thần của Charlie', hay là những sát thủ kinh hoàng kiểu 'Kill Bill', hoặc những cô gái điếm hạ gục kẻ thù trong Sin City. Tuy nhiên, theo Sut Jhally, đó chỉ là cái vỏ bề ngoài, khi đi sâu vào nội dung, các chi tiết đã tiết lộ vai trò giới của các cô không thay đổi. Ngay việc họ đều xinh đẹp, quyến rũ, đều là những 'thiên thần' cũng đã cho thấy mã giới vẫn như cũ.

Kết luận của Mã giới là đi tìm sự lí giải cho việc tại sao quảng cáo lại làm theo cách đó?

Sut Jhally nhắc đến cuốn sách 'Ways of seeing' của John Berger, nói về mối liên hệ giữa hình ảnh phụ nữ trong tranh sơn dầu châu Âu thời xưa với nhiếp ảnh đương đại, mà theo ông thì mô-tip phản ánh người phụ nữ trong quảng cáo thương mại có nguồn gốc từ đó. (tham khảo các bài dịch cuốn sách này của Như Huy, cũng có thể download 'Ways of seeings', bản cũ tại library.nu, tôi cũng có cuốn này, mua của ông Bob Gould, giá $7,95).

Như vậy, Sut Jhally nói, "cách chúng ta thấy, cách chúng ta nhìn, thậm chí cả cách hiểu về bản thân chúng ta, là phản ánh quá khứ - kể cả khi có những hiện thực mới được tạo ra."

Trở lại với phân tích của Goffman, những hình ảnh quảng cáo không phải từ trên trời rơi xuống, nó là những tạo phẩm mà do những người ở đằng sau camera chỉ đạo, không có gì là tự nhiên hay vô tư cả. Đúng như lời của chính một quảng cáo đã nói: "Our fantasies, your realities".

Tóm lại, chúng ta tưởng rằng đã có những thứ thay đổi, đã có những cuộc cách mạng này kia, nhưng thực ra chỉ có cách làm là khác, đẹp đẽ hơn, ấn tượng hơn, tinh vi hơn, thi thoảng chen cài một vài cái gọi là đột phá. Quảng cáo và visual media vẫn tiếp tục duy trì 'ways of seeing' độc tôn, hơn thế, tiếp thêm cho nó sức mạnh bằng việc nghi thức hóa nó, cái mà Goffman gọi là hyper-ritualization (hyper có thể dịch là 'thậm phồn' theo Nguyễn Hưng Quốc, hay 'phì đại', hình như, theo Như Huy).

Một loạt câu hỏi bạn có thể đặt ra: liệu truyền thống của chúng ta về việc nhìn và thấy này có phải từ ý chỉ của Thượng đế? Từ khi nào thì 'nỗi sợ phụ nữ' ám ảnh những người họa sĩ, tôn giáo, và cả triết gia? Có phải vì nỗi sợ đó mà 'người ta' đã quy ước với nhau rằng, phụ nữ nên là và phải là đối tượng của sự đẹp đẽ, yếu đuối, xúc cảm, để chiêm ngưỡng và tôn vinh - cũng chính là vỗ an vai trò của họ để duy trì một trật tự? Liệu đấy có phải chính là trật tự phù hợp với quy luật của tự nhiên? Những câu chuyện hay ho này đã từng được nói đến ít nhiều, và sẽ còn được tiếp tục bàn tán.

'Have I said too much?'

Đến giờ xem phim rồi. Mời download ở bên dưới (dung lượng 713MB). Phim này có ích với mỗi chúng ta - những khán giả của quảng cáo và media. Nó cũng có thể được dùng để chiếu cho các bạn sinh viên ngành media rất tốt, nhưng với mục đích này, tôi khuyên bạn nên đặt mua một bản phim có copyright. Ngoài ra, hãy vào Media Education Foundation, còn nhiều phim hay nữa.

Filesonic: Part1 Part2 Part3

hoặc

Fileserve: Part1 Part2 Part3

Transcript dạng PDF: Download

Chết người bán sách

2011-05-24T08:52:00.002+10:00

Xưa nếu hỏi nghề nào muốn làm nhất, mình sẽ nói không lăn tăn là mở một tiệm sách cũ, ngồi ở đó cho đến già, nếu được chết ở trong đó thì càng tốt.

Bây giờ nếu điều đó có làm được thì cũng chỉ là bắt chước ý tưởng chết của người khác mà cũng chửa chắc được oanh liệt như thế này:

Bob Gould, người bán sách huyền thoại, ngã trong tiệm sách, chết ở tuổi 74, hôm qua - báo viết.

Tuy nhiên, tiệm sách mở cửa trở lại ngay sau đó một hôm, chỉ điều chỉnh thời gian, mở trễ hơn một tiếng (10am) và đóng sớm hơn 1 tiếng (10pm) so với khi Bob còn sống - không kể khu vực giải trí ở trung tâm city, shop ở ngoại ô mà phục vụ sau 6h tối đến gần nửa đêm quả là hiếm có.

Bob Gould được biết đến nhiều hơn một chủ tiệm sách cũ. Ông là một người cánh tả dữ dội, người phản đối quyết liệt chiến tranh Việt Nam, và do đó bị sách nhiễu nhiều lần bởi nhà chức trách lúc bấy giờ. Theo báo SMH, Ông cũng bị cảnh sát hỏi thăm vì tàng trữ các sản phẩm ngoài luồng như các bức họa của Aubrey Vincent Beardsley (bác này rất hay ho, dân Tattoo rất thích lấy tranh của bác này làm mẫu) hay là cuốn được coi là 'dâm thư' bị cấm ở Úc Portnoy's Complaint của Philip Roth.

Có lẽ vì thế mà Bob phải đổi tiệm rất nhiều lần. Khởi đầu năm 1967, cho đến 1988, ông đã mở 12 cái rồi lại đóng cửa. Cái cuối cùng cho đến nay là Gould's Book Arcade, ở vùng Newtown, trên con đường King street.

Newtown cách trung tâm Sydney chừng 5km, vẫn còn nguyên kiến trúc cổ và cũ. King street chạy dài xuyên qua các tiểu khu vành đai thành phố, hai bên đường rất nhiều cửa tiệm bán đồ nội thất, mỹ nghệ, trang sức, các tiệm sách đi xuống tầng hầm, và các quán cà phê nhìn ra mặt lộ. Đây có thể là con đường sầm uất và cổ kính nhất nhì ở ngoại vi Sydney.

Bob khoe với một khách hàng ông đã viết hơn nửa triệu chữ. Đó phần lớn là những bài viết chính trị. Ông cũng tham dự thường xuyên các buổi họp hành của đảng Lao động và hễ có mặt là phát biểu ý kiến. Cho nên ông được gọi là một activist thiên tả.

Cần nói thêm là sau chiến tranh Việt Nam, nước Úc ngoại trừ giải quyết vấn đề ứng xử với thuyền nhân, không có đối kháng với phe cánh tả. Trong bối cảnh một xã hội dân chủ, thì những nhân tố đỏ như Mr Gould tự bản thân đã rất hấp dẫn, như một tiếng nói khác biệt với dòng chính.

Trong tiệm sách, Gould dành riêng một khu vực trên tầng hai cho các sách loại này. Từ Marx, Mao, Lenin, Stalin, cho đến sách lịch sử về các phong trào xã hội đều có cả.

Toàn bộ diện tích tiệm sách bằng khoảng 1/5 kho sách thư viện trong một campus đại học. Sách vở được bày như ma trận, và tất nhiên là không có mã số, chỉ chia một cách tương đối theo lĩnh vực và cũng sắp tương đối theo họ của tác giả. Văn học chiếm nhiều diện tích nhất, ở ngay tầng một, kế bên là triết học và nghệ thuật. Các sách chuyên ngành ở tầng 2. Những lối đi hẹp giữa các giá sách nêm chặt cứng, không còn đủ chỗ cho rất nhiều cuốn phải xếp tạm chồng lên nhau, hoặc đặt trong những thùng giấy. Những người có tính sợ bỏ sót như mình thì luôn mất thời gian nhấc chúng ra xem. Phía sau tường có các ô cửa sổ thông khí trên cao, 2 trong số đó được đặt tên 'Cat path' - và lưu ý khách hàng không để sách lên đó, nhường lối cho mèo đi.

Lần đầu mình đến đã mất nguyên buổi sáng lượn cho hết từng giá sách. Những lần sau thì xác định vào từng khu vực và chỉ chọn ở đó thôi. Có lần mình đi vào sáng sớm, nên được ông Gould dắt tới tận nơi chỉ cho mấy cuốn về chuyên ngành. Lúc đó ông đã già yếu, hiếm lắm mới được ổng tiếp ở tiệm.

Đây là mẩu chuyện của một khách hàng.

Chiều hôm đó, trên đường tới bể bơi, tôi đi bộ qua tiệm sách của Gould. Ông đang ngồi hướng cái bụng bự về phía trước quầy thanh toán. Tóc và râu của ông đều chuyển qua bạc trắng rất đẹp. Đã vài năm tôi không gặp lại ông.

"Tôi tìm cuốn 'The Unbearable Lightness of Being' của Kundera" tôi nói,

"Dãy thứ 3 ở bên trái phía sau tiệm", ông đáp, "hy vọng là tôi còn"

Khi tôi bắt đầu đi bộ về phía giá sách, tôi nghe thấy ông nói theo "Tôi biết anh đấy. Anh tên là gì?"

Tôi quay lại và nói "Jonathon Delacour"

"Đúng rồi, tôi nhớ rồi. Anh mới mập lên. Trước đây anh ốm hơn, và anh gọi mình là John"

Ông ấy đúng, tôi mới tăng thêm mấy pounds...

Tôi lần tìm cuốn tiểu thuyết của Kundera, được xếp theo chữ cái K. Tiệm của Gould rất lộn xộn mà bạn không thể chắc là sẽ tìm thấy bất cứ cái gì. Tôi mang cuốn sách tới quầy và đưa cho ông tờ $50. Ông thối lại hai tờ $20 và một số đồng lẻ. Sau đó, tôi nhìn vào trong trang bìa lót thì thấy giá là $6.95, bằng 1/3 giá sách mới... [giá đều được ghi bằng bút chì ở trang bìa lót, mỗi lần giảm giá lại gạch cái cũ đi, ghi giá mới]

Đoạn trích trên viết năm 2002, 8 năm sau, 'The Unbearable Lightness of Being' giá vẫn như thế!Thật là nhẹ tênh. 'Immortality' cũng vậy, còn 'Slowness' dù mỏng hơn nhưng lại mắc hơn 1 đồng. Gould nói với mình đó là những copies cuối cùng, chắc không có thêm nữa. Lần gần nhất mình quay lại là sau Tết năm nay thì không thấy.

Những cuốn chuyên ngành mình lựa và thấy hay đều cao giá, bất chấp mỏng hay dày, cũ hay mới. Thậm chí có cái rất chuyên sâu mà chắc rất ít người thèm mua, cũng được bán tới $10, có cuốn $20, $30. Mới hay là ông Gould rất là rành sách.

Năm 2007, Bob Gould lại thách thức cảnh sát khi tham gia biểu tình chống APEC. Gần đây ông kịch liệt lên án chính phủ Lao động của bà Julia Gillard có kế hoạch chuyển những người tầm trú tị nạn sang Malaysia giải quyết chứ không cho vào Úc. Giải pháp này trước đó đã từng bị chính đảng Lao động, khi còn ở vị trí đối lập, phản đối cựu Thủ tướng John Howard, nay họ lại đem ra áp dụng.

Mặc dù là người thiên tả, Bob vẫn chỉ trích những cái dở của đảng Lao động. Đến tận cuối đời ông vẫn còn say sưa luận chính trị như mấy chục năm về trước từng dự đoán về những phong trào cấp tiến của giới trẻ chống chiến tranh. Vợ ông, bà Gould, cho biết: "Một trong những điều cuối cùng ông ấy nói với tôi là đảng Lao động sẽ tan rã và tự hủy diệt chính nó."

Bob Gould bị ngã đập đầu xuống đất bất tỉnh khi đang soạn và phân loại những cuốn sách. Có lẽ là ở chỗ cái bậc thang này. Xe cứu thương đến khi ông đã đi, kết thúc "một chương văn hóa", như chữ dùng của báo SMH để nói về ông - "người bán sách dấu yêu (beloved)".

Ngoài trừ Bod đã chết, những người còn lại ở tiệm sách đều già tương đương.

Link to this post:

1. Gould's Book Arcade

2. Bài trên báo SMH

3. ABC đưa tin

4. Trang Interpreter của Viện nghiên cứu chính sách Lowy cũng đưa tin

5. Writings of Bob Gould

Another 'Elton John'

2011-05-23T00:05:00.003+10:00

Vậy là chuyện tình yêu 20 năm của cặp đôi Thắng Ngô và Walter Mason đã được lên báo dòng chính.

Sydney Morning Herald, và chị em song sinh, The Age (ở Melbourne), hai tờ nhật báo hàng đầu của Úc, hôm qua đã đăng bài trang trọng về hai anh này (ảnh), trong mục 'The 2 of us', trang 'Good weekend' (nhưng không thấy bản online đăng lại).

Walter, 40 tuổi, đang làm nghiên cứu sinh về self-help literature (không hoàn toàn là văn học, kiểu dòng sách về nghệ thuật sống). Năm 1994, lần đầu xuất ngoại, Walter tới Việt Nam, tất nhiên vì Thắng, dù khi đó "rất ghét đất nước này" (không rõ lí do). Sau chuyến đi, anh đổi từ ghét sang thích, trở lại đây nhiều lần và hoàn thành cuốn sách 'Destination Saigon' được nhắc đến nhiều ở Úc.

Thắng, 44 tuổi, qua Úc cuối thập niên 1980s. Thắng rất nhanh nhẹn, hoạt bát, khéo nói chuyện, hiện nay là giám đốc kế hoạch chương trình của đài SBS Radio ở Sydney. Thắng cũng từng có 9 năm tham gia Hội đồng thành phố Fairfield, nơi mà thủ phủ người Việt ở Sydney - Cabramatta - thuộc về.

Nhưng Thắng nổi tiếng về đam mê ẩm thực. Anh lập riêng trang blog về ẩm thực, tên Noodlies (một thói quen dễ thương của dân Úc: rất thích biến đuôi 'y' cho các danh từ, ví dụ footy - bóng đá). Thắng tỏ ra rành ẩm thực, đặc biệt là Việt Nam và châu Á. Thắng có công quảng bá ẩm thực và văn hóa Cabramatta tới người Úc, cùng với Luke Nguyen, là hai người mà mỗi khi truyền hình hay media Úc cần nói gì đó về ẩm thực Việt, đều tìm tới.

Năm ngoái chính anh đã tổ chức bình chọn tiệm phở ngon nhất ở Sydney, và tôi cũng đã có bài viết về cuộc bình chọn. Tiệm phở mang tên 'Tàu Bay' ở Cabramatta thắng giải. Tên tiệm không liên quan gì đến Phở Tàu bay (gốc Bắc) ở Sài Gòn mà năm ngoái về ăn thử đã bỏ dở tô phở, lại suýt cãi nhau với nhân viên phục vụ vì thái độ rất giống ở Hà Nội :-(

Thắng và Walter quen nhau năm 1990, tây 19 và ta 23 tuổi, tại một club trên đường Oxford street, trung tâm của dân đồng tính Sydney. Hai người công khai sau đó ít lâu. Tuy nhiên, họ không làm đám cưới.

Mặc dù biết Thắng tỏ ra nghiêm trọng về vấn đề mập phì của Walter, tôi nói vui trong lần phỏng vấn anh (Thắng luôn muốn khoe partner của mình bất kỳ lúc nào) là, chắc là vì anh ham ẩm thực quá!

Thắng nói về Walter trong bài báo: "Anh ấy quá mập, rất đáng lo ngại. Tôi nhiều lần muốn giúp anh giảm cân. Trước khi đi Cambodia vừa rồi, anh đã tới Weight Watchers và giảm được 8 kí lô trong 4 tuần. Nhưng anh ấy phải uống rất nhiều thuốc giảm đau. Tôi muốn sống với anh ấy cả đời, nhưng y thường nói chỉ sống được tới 50, điều đó làm tôi rất buồn".

Kim Lam, một người thân của Thắng, comment trong link bài báo post trên FB của anh:

"The love between yourself & Walter Mason never ceases to amaze me. I'm so proud to be part of your family although we do not talk often, but the love I've grown up watching between the two of you has always reaffirmed my belief in the kindness & warmth of the human heart. I love you both dearly."

Body talks hay nghệ thuật chém gió

2011-05-21T00:55:00.002+10:00

Dẫn: Body Language (BL) là những cử chỉ, điệu bộ (gestures) và những biểu hiện trên khuôn mặt (facial expressions) - chúng đóng góp 55% trong giao tiếp của con người. Nhưng có 38% quan trọng (crucial) là ở giọng nói, gồm âm vực và cường độ (tone and pitch).

[Xin phép tóm lược để các bạn nào không rành tiếng Anh theo dõi dễ hơn.]

1. Obama:

We have to choose between change and more of the same (tốc độ của câu nói)

We have to choose between looking backwards and looking forwards (nhịp độ của câu nói)

We have to choose between our future and our past (tính chất tự nhiên của câu nói)

Dẫn: Các chính khách đều phải rèn luyện vất vả để có được tiếng nói ấn tượng đến cử tri.

Phân tích: BL, đặc biệt là giọng nói, có tác động rất lớn đến việc truyền thông của bạn. Các chính trị gia luôn quan tâm đến giọng nói - chiều sâu, chậm rãi và uyển chuyển (modulated).

Obama đã sử dụng giọng nói, kết hợp với bođì để tạo nên sức hút (gravitas) và sự đáp lại của đám đông. Nhịp điệu của giọng nói đã khuấy động người nghe. Họ tham gia vào nhịp điệu ấy, tiền hô hậu ủng như mình là một phần trong bài diễn thuyết. Đó chính là bí quyết tuyệt vời của thuật hùng biện.

Ngữ điệu (cadence) và nhịp điệu nói cứ như là thôi miên (hypnotic). Đó là một kiểu của người thuyết giáo.

Obama có một âm hưởng (resonance) đáng kinh ngạc trong giọng nói, như thể luôn có cái dội lại (reverb) của nó. Ông bắt đầu thấp thế này, rồi lên cao thế này, rồi build nó lên tới đây, rồi ngưng lại một khoảng...

Dẫn: Và cuối cùng là trao nó cho khán giả khi ông kết luận:

We are one nation. We are one people. And our time for change has come!

Phân tích: Sau bài nói thì những từ ngữ có được ghi nhớ hay không chẳng quan trọng, bởi vì cái mà bạn nhớ là ấn tượng và xúc cảm qua giọng nói của ông ấy, có cái gì đó thực sự rất là mạnh mẽ.

2. John McCain thì có kiểu nói hoàn toàn khác.

I didn't just tell you what the polls said you wanted to hear.

I didn't tell you what I knew to be false.

I didn't try to spin you.

I just talked to the people of new hampshire.

I talked about the country we love.

Phân tích: Đầu tiên, bạn thấy là ông ấy có vẻ như đang đọc bài phát biểu. Mắt ông ấy thường xuyên nhìn xuống. Từ ngữ rất là quan trọng đối với ông.

Ông ấy rất ít thay đổi giọng. Ông xiết (squeeze) các từ lại với nhau mà bạn sẽ thấy như là đang nói chuyện với một người bán hàng, hay một người làm kĩ thuật gì đó.

Dẫn: McCain có chất giọng không màu mè (unadorned), và nó phù hợp với những câu trong bài nói của ổng, cho thấy là kiểu nói của một người trực tính:

I will never surrender! I will never surrender!

3. Hillary Clinton trả lời câu hỏi của một phụ nữ, rằng bà làm thế nào khi mà phụ nữ thì khó ra khỏi nhà, khó sẵn sàng hành động (ý nói là khó làm chính trị).

Clinton nói: Tôi không thể làm được nếu tôi không có niềm tin sâu sắc rằng đó là điều đúng đắn cần phải làm.

(Đột ngột chuyển tông): Bạn biết đấy, tôi có rất nhiều cơ hội ở đất nước này. Tôi không muốn nhìn thấy chúng ta tụt hậu.

Dẫn: Và đây là khúc mà nhiều nhà phân tích tin rằng Clinton lấy được thiện cảm của cử tri, nhưng liệu cái giọng xúc động của bà là thật hay diễn?

Clinton: And some people think elections are a game.

They think it's like who's up or who's down.

Phân tích: Cái này hơi khó đây. Trong suốt cuộc vận động tranh cử, bà Clinton bị cho là hơi lạnh và cứng. Có lẽ vì thế bà cần chứng tỏ mình là phụ nữ và thể hiện một vài cảm xúc nhất định.

Giọng bà ấy hợi nghẹn lại (ở chữ election) và có vẻ như bị vỡ ra. Nhiều chính khách đã luyện tập và biết cách hạ một tiếng vỡ (pat) như thế. Nhưng ở đây tôi tin là thật.

Dẫn: nhưng những câu sau đó thì không chắc lắm (vì tỉnh queo?)

It's about our kids' futures.

And it's really about all of us together.

Phân tích: Nếu có thể nói một cách mỉa mai chút xíu và nếu tôi là người cố vấn cho Hillary nên khóc ở một vài thời điểm, thì đó là lúc đáng khóc lắm.

Hết clip.

Bình: mấy ông bà chiên gia về BL mới thật là ngộ, nói mà cứ như đang đóng phim í. Mình gặp rất nhiều bạn có tài nghe điện thoại mà vung tay vung chân, mặt nhăn mày nhó cứ như đang nói chuyện với người trước mặt vậy.

Kiểm duyệt: định lấy một cái clip của chính khách nước mình đặt ở đây, và chú là NoBody Language, vì suốt cả cuộc nói bác í ngồi im re, và chỉ chớp mắt vài lần trước ống kính phóng viên tây. Nhưng mình cũng sợ phạm húy và chệch đề tài qua chính trị nên thôi.

Chém gió: nhưng thay vào đó thì nhớ ra cái này để kết thúc bài học hôm nay. Các bạn sinh viên cùng khoa mình thì sẽ nhận ra ngay rất giống một ông thầy có thật, giống lắm í :-D

góc sân và khoảng trời

2011-05-19T13:03:00.000+10:00

Nhân nói về gieo hạt với trồng hoa, tiện thể khoe luôn vườn rau của mình. Mình có một cái sân gạch rộng ở đằng sau, nhưng không được đào lên đổ đất vì chủ nhà không cho, nên chỉ chơi chậu và làm landscape bằng gỗ được thôi.

Bây giờ đang chuẩn bị sang mùa đông, trời lạnh và nắng vàng tươi. Cây cối không thể xanh như mùa xuân được, nhưng vẫn đẹp lắm. Những bạn nào đã được khoe ở FB năm ngoái không được nhắc lại ở đây.

đây là các bạn hành lá mới vừa lên mầm nhưng nhìn rất là ngầu

các bạn rau quế đã già, có bông rồi, không thể thiếu khi mình ăn phở

bụi xả mới trồng được 2 tháng, đằng sau là bụi tía tô đã thu hoạch mấy bận rồi

à còn đây là bạc hà (dọc mùng) để nấu chanh chua cá, hoặc là bún móng giò

đây là các bạn rau dăm do mình ghim xuống đất, giờ đã lên tốt tươi

tương tự là rau ngò (thơm), các bạn này rất õng ẹo và khó trồng, phải cặm chung với nhau mới chịu sống

xà lách đấy, một chị bước ra từ webtretho mang đến tặng mình, sắp ăn được òi

đây là cúc, năm ngoái mua về bé tí, giờ đã lên thành bụi to

đây cũng là cúc, giống như bất tử, mình gieo hạt tháng 9 năm ngoái, trong bài 'Không có chăng' là tả các bạn này lúc mới nảy mầm

bạn này không biết tên, rất phổ biến ở đây

bạn sen đá leo trèo này mình rất thích

đây là hàng hiếm, quất (tắc) được dùng để pha nước chấm muối tiêu, ăn tôm luộc rất bắt

bạn này không bít tên, đã nở hết mùa xuân cũ, giờ chăm mãi mới ra hoa được mùa đông này

bạn này cũng thế, hoa li ti này được thiết kế treo lên rất đẹp

đây là hồng, bông rất bự, ra hoa lần thứ 5 rồi, phía sau là thược dược cũng được trồng bằng củ, từ năm ngoái

bạn này không bít tên luôn, lá rất đẹp, đã dài được 1 mét chạm đất rồi

bạn này nghe nói là Picasa, khi bự lên rất là đẹp

ớt, lâu nay đã không phải mua, nhà trồng được

à đây là cần ta, hay cần nước, chị hàng xóm Việt cho, mình mới cắt làm gỏi gà trộn, giờ đang mọc lại

đây là lá lốt xen với rau thơm (mint), rau này mình đặc bịt thích, nhìn cái lá căng, xanh mướt là mê. mấy bạn này mình mua bó rau về ăn, rồi chọn cái nhánh khỏe ghim xuống đất, và lên thành bụi như vầy

đây là xoài, đã cao 1,5 mét rồi

hàng hiếm, cây roi (mận) của VN do một người bạn tặng, bạn này được mang hạt từ VN qua, ươm ở vùng Queensland

đây là bạn diếp cá, cuộn với bánh tráng rất ngon, được trồng lẫn với rau má, nấp ở đằng sau

đây là cây phong mình trồng sát cửa, màu đông đã thay lá đỏ rồi, nếu có nhìu đất thì sẽ còn cao nữa

à đây là bạn dưa muối được đem phơi nắng 2 ngày trước, và đã xơi hôm qua, ngon ngon, sản phẩm lần đầu làm theo công thức 3-1 (3 muối 1 đường)

không thể thiếu các bạn chim này, ngày ngày tới đòi cơm, chụp lén các bạn í qua cửa sắt

ăn say sưa và gọi thêm một đôi nữa tới

ăn xong lại chắp tay sau đít đi khệnh khạng thế nài

à đây là Má nuôi, nhân má qua chơi thăm các con thì ghé nhà mình ở mấy bữa, đây là hình 1 Tết năm nay, Má ra vườn chụp hình tạo dáng trong cái nóng 40 độ lúc í

đang ghé tai nghe các bạn cây nói chiện

khỏi chú

Sunflower seeds

2011-05-18T12:51:00.002+10:00

Bonus:

Đây là những mầm cây hướng dương mới được mềnh ươm từ hạt. Cái này nảy mầm rất nhanh, chỉ sau 3-5 ngày là đã tách hạt rồi.

mốt hi vọng sẽ nở bông như nài:

nếu 1 tỉ hạt được gieo trồng sẽ có thể thành như nài:

The war is the news

2011-05-17T23:41:00.001+10:00

Đây là trích đoạn trong mini-series truyền hình của Úc 'Vietnam', 1988, 437 phút. Bô phim kể về sự can dự của Úc trong chiến tranh Việt Nam, thông qua câu chuyện về một gia đình trung lưu Goddards. Người con trai lớn là Phillip gia nhập quân đội Úc tới Việt Nam. Người cha, ông Douglas là một quan chức cấp cao có vai trò trong việc quyết định sự tham chiến của Úc. Người con gái út, Megan còn học phổ thông, nhưng cô quan tâm chính trị và phản đối chiến tranh. Lúc này, cùng với cuộc cách mạng tình dục đi liền với phong trào hippy, phong trào giải phóng phụ nữ, cộng thêm làn sóng phản chiến tác động vào nhiều gia đình ở Úc. Bối cảnh phức tạp này giải thích cho cuộc tranh cãi của hai người phụ nữ (ở vai trò vợ và con gái ) quyết liệt phản đối một người đàn ông (chồng/cha).

Bộ phim kết thúc có hậu cho gia đình Goddards khi mỗi thành viên cuối cùng vẫn nỗ lực để giữ cho tình thương yêu, sự thấu hiểu còn sống trong họ sau những chia rẽ vì cuộc chiến mà họ bị can dự vào.

Đây cũng là ví dụ điển hình chứng minh cho cái tên "cuộc chiến trên màn ảnh" mà chiến tranh Việt Nam được định nghĩa. Nicole Kidman cũng chứng tỏ cô sinh ra để diễn suất, theo như lời các fans ca ngợi.

Warning: trong đoạn trích có đưa lại hình ảnh tướng Nguyễn Ngọc Loan xử bắn một Việt cộng, có thể gây shock.cho người xem.

Transcript:

Newsreader And we warn viewers that some of these violent scenes may be disturbing.
The television shows scenes of violence on the streets of Saigon, including a South Vietnamese police officer summarily executing a man in the street.

Reporter (voice-over) Two weeks after the Tet offensive, peace has still not returned to the streets of Saigon, where shooting and violence has continued daily. Casualties have been high, and South Vietnamese police have performed at least one summary execution in an attempt to head off further disruption.

Douglas That’s disgraceful. Children watching.
He gets up to switch off the television.

Megan Yeah, that’s right. It’s fine that it happens, just disgraceful that people might see it!

Douglas I don’t condone random acts of violence.

Megan But you refuse to see what bastards are on your side!

Douglas It’s a war. Things get out of control. I don’t deny it. But that doesn’t affect the underlying moral and political issues.

Megan He’s the guy you’re supporting! You might as well be pulling the trigger yourself!

Douglas I’m not going to sit here and listen to an hysterical child who doesn’t know what she’s talking about.

He gets out of his chair and walks out of the room.

Megan Oh, go on. Run away. Kill a few more before bedtime.

Douglas marches back in, angrily.

Douglas Now, you listen to me, young lady! I’ve had quite enough. You’re entitled to your point of view, but I will not have you shouting your slogans at me in this house. Understood?

Evelyn I must say, Douglas, I do think Megan has a point. I do wonder about our wholehearted support for the people who do that.

Douglas At least the cameras are allowed on the streets of South Vietnam. We don’t even get a chance to see what happens in the north.

Evelyn There isn’t the level of corruption, for a start.

Douglas Where did you read that, darling, hmm? I would have thought that you’d acknowledge the fact that I’d have a little bit more inside information than you get from reading the newspapers.

Megan Oh, go on, put her down, that’s right. Get your big jackboot and grind her into that carpet.

Evelyn Megan, that’s enough!

Douglas Alright. Do I put you down?

Evelyn You can be very condescending towards me.

Megan The way you treat her makes me throw up!

Douglas Get to your room! Alright. When was I condescending?

Evelyn Douglas, there’s no point going through a list.

Douglas Oh, fine. ‘He hit me, Your Honour, but I can’t remember when.’

Evelyn You very rarely acknowledge that I have any intelligence at all. I’m just the kids’ mum, as far as you’re concerned.

Douglas Not this bloody nonsense, not again.

Megan It’s not nonsense! You’re cruel to her!

Douglas I told you to go to your room.

Evelyn Yes, Megan, go.

Douglas So everything is my fault? No examples, no reasons. It just is.

Evelyn Stop twisting everything!

Douglas Oh, calm down.

Evelyn Oh, that’s right. Bring it back to logic. You can’t cope with emotion. Let’s keep it on your terms.

Douglas It’s not just my terms. It’s the terms of the human race. It’s not my fault you’re out of touch with the human race.

As her parents continue to argue, Megan looks back at them before exiting the house.

Evelyn Don’t tell me I’m inhuman! I’m just asking you to be reasonable.

Douglas Nothing is achieved by flying off the handle. I would have thought you’d have learnt that by now.

Nguồn: Australian Screen

Xem thêm một số trích đoạn khác trên youtube.

Surreal of realism (update)

2011-05-14T15:12:00.001+10:00

Spring passing (xuân qua)

Autumn migration (thu nhập)

Blue Day (ngày xanh)

Birthday wish (chúc mừng SN)

Entranced (tràn ngập)

Grace (làm dáng)

Masquerade (dạ hội hóa trang)

Party dress (váy dạ tiệc)

Adagio (thướt tha)

Bewitching hour (giờ của phù thủy)

Black forrest (rừng đen)

Camellia (trà hoa nữ)

Dark Bloom (công chúa Bloom sau khi bị lời nguyền của Thần bóng đêm)

Chameleon (tắc kè hoa)

Illusion (ảo giác)

Perception (tri giác)

Photos by Samantha Everton

Update:

Marionettes (Những con rối), bộ sưu tập các hình ảnh “hiện thực kỳ diệu” của Samantha Everton, hiện đang thu hút đông đảo người yêu nhiếp ảnh đến với nhà triển lãm Dickerson tại thành phố Sydney.

“Rất nhiều những tấm ảnh tôi chụp đều có hương vị của những giấc mơ và chúng cũng mang tính siêu thực ở một góc độ nhất định”, Samantha nói về các tác phẩm của mình.

Samantha nhìn nhận mình là nhà nhiếp ảnh theo phong cách tạo hình của sân khấu (theatrical). Tất cả các tác phẩm đều được chụp theo lối sắp đặt, nhưng đó là sự sắp đặt để làm nổi bật một ý tưởng. Ngay việc cô đặt tên cho các tấm ảnh cũng thể hiện điều đó.

Tất cả các nhân vật được chụp trong các tác phẩm của Samantha đều là phụ nữ hoặc bé gái.

Qua con mắt của Samantha, thế giới mà phụ nữ nhìn thấy vô cùng nhiều màu sắc. Hơn thế, nó vừa có sự kết hợp hài hòa trong một chỉnh thể, lại vừa mang tính tương phản.

Khi còn nhỏ, đó là những giấc mơ bay bổng, những miền đất kì lạ của cổ tích, những bóng đêm huyền diệu và đầy ánh sáng, những đan quyện của ảo giác và tri giác, mà với tư duy logic và lí tính không thể nào chạm tới được.

Khi lớn hơn, và nhất là khi đã làm mẹ, Samantha trải nghiệm những áp lực cuộc sống đối với người phụ nữ, trong đó cái áp lực lớn nhất là giữ cho mọi thứ được gắn kết với nhau.

Bức hình Chameleon (Tắc kè hoa), chụp một người phụ nữ đang leo ngược trên tường nhà, với hai bàn tay, đầu gối và chân đang bấu víu để giữ lấy sự gắn kết ấy.

Samantha nói: “Những khoảnh khắc được giữ lại một cách dường như là ngẫu nhiên, nó không có điểm khởi đầu, không có điểm cuối. Đó là những câu chuyện không có hồi kết”.

Vừa từ cuộc triển lãm trở về, đến cuối ngày, Samantha vui mừng kể với tôi (Gấuxx): “Rất nhiều người nhận ra họ ở một lớp lang nào đó trong các bức ảnh. Có người đứng trước một tấm hình thốt lên: “Tôi nhớ cái khoảnh khắc này”... Tôi rất vui vì nhiều người đã kết nối họ với câu chuyện trong tác phẩm của tôi.”

Samantha có ba người anh chị em là con nuôi của cha mẹ cô. Một em trai, một em gái là người Việt Nam. Và một em gái nữa là người Thái.

Samantha chia sẻ: “Rất nhiều các tác phẩm có yếu tố đa văn hóa của xã hội chúng ta. Tôi muốn đưa ra sự hòa hợp về văn hóa mà tôi đã trải qua trong tuổi thơ của mình, trái ngược với những xung khắc mà có thể đang tồn tại ngày nay”.

Các tác phẩm của Samantha Everton được lưu trên website của hai tổ chức giữ bản quyền là ‘Anthea Polson Art’ (tại www.antheapolsonart.com.au/) và Dickerson Gallery (www.dickersongallery.com.au/). Phần lớn các tấm hình đều được niêm yết giá 4000 đô la Úc.

Đọc bài đầy đủ hơn tại đây.

Cinemagraph

2011-05-10T13:35:00.009+10:00

Links to this post:

1. From me to you

2. How I made a cinemagraph

3. Hello cinemagraph

4. Cinemagraph Tutorial

The birth of a word

2011-05-08T22:23:00.000+10:00

Báo Đại đoàn kết xào bài

2011-05-05T01:38:00.002+10:00

Ông Trần Kiêm Tịnh (cầm sách) năm 1957

1. Chúng tôi triển khai một chuyên đề lớn về du học sinh Việt Nam ở Úc, đăng tải dần dần trên website của Ban Tiếng Việt Radio Australia tại http://bayvut.com.au.

Tôi được tòa soạn đặt viết chùm bài về thời kì du học sinh Colombo, từ 1955-1975. Còn một bài nữa là xong. Mời mọi người đọc ở đây.

Tôi cũng được giao viết bài giới thiệu tổng quan về chuyên đề lớn này, mà chúng tôi phân ra làm 3 giai đoạn: giai đoạn Colombo Plan, giai đoạn sau đổi mới, và giai đoạn từ năm 2000 trở lại đây. Vì là bài overview, nên tôi xin phép lấy tên tòa soạn thay vì đặt tên của tôi cho bài viết.

Để viết bài tổng quan, ngoài phần mà tôi phụ trách, tôi phải tìm thêm các số liệu và thông tin cho hai giai đoạn sau khá mất thời gian.

Và bài viết được đăng ngày 27/4/2011, với tiêu đề Nửa thế kỷ du học sinh Việt Nam tại Úc.

Tôi được biết báo Lao động có lấy lại và đăng, tại đây. Bài trên Lao động có chỉ nguồn (Theo Bay Vút) và có chỉnh lại hai chỗ:

- Mở đầu bài viết, tôi nói đến chuyến thăm Úc của Tổng thống Ngô Đình Diệm. Báo Lao động đổi thành "Lãnh đạo chính quyền Việt Nam Cộng hòa". Tôi không rõ tại sao lại phải đổi thế. Xét về độ tích cực của chữ nghĩa, thì cụm "Lãnh đạo chính quyền VNCH" mà báo LĐ thay có âm hưởng tích cực hơn nhiều so với việc gọi thẳng là TT Ngô Đình Diệm, vì chữ 'lãnh đạo' là chữ dùng phổ biến hiện nay.

- Trong phần nói về du học sinh Úc thời kì 1990s, tôi có nhắc một trường hợp mà tôi biết, giấu tên, đã tốt nghiệp tiến sĩ ở Úc, về lại cơ quan cũ, thuộc khối nhà nước, sau đó phải ra đi vì không chịu đựng được sự kì thị của lãnh đạo và đồng nghiệp khác phần lớn tu nghiệp từ Đông Âu. Chi tiết này trên báo Lao Động bị cắt đi. Chắc là vì ngại động chạm.

Sở dĩ tôi đưa ý đó vào bài tổng quan, để muốn các bạn khác khi thực hiện bài vở về giai đoạn này sẽ chú ý đến những trường hợp như thế - đó là một sự thật, không thể chối cãi, của thời điểm lúc bấy giờ. Chúng tôi muốn tôn trọng sự thật, và qua đó cũng nhấn mạnh sự thay đổi tích cực hơn, vì có thể nói, ngày nay, sự kì thị kiểu này là gần như không còn.

Nói về việc trích nguồn. Thực ra đây là nan đề của báo điện tử ở Việt Nam. Khi lấy bài ở nơi khác, họ không bao giờ dẫn link, hoặc chỉ chính xác đến bản gốc. Một chữ 'Theo X' ở cuối bài không có nghĩa lí gì. Và khi trang khác lấy lại bài viết, thì họ nghiễm nghiên chỏ đến cái nguồn đã đăng lại, tức F1, chứ không phải gốc.

Nhưng trong bối cảnh này, cũng chả nên truy cứu chuyện đó làm gì.

2. Điều đáng nói là hôm nay, 4/5/2011, tôi phát hiện bài viết của mình đã được xào xáo và đăng lại trên trang Đại đoàn kết điện tử, với tên người khác, ở đây.

Tác giả chôm kí tên là Trung Nguyên. Bạn này chôm khá tinh vi. Thao tác của bạn là bỏ hết bố cục 3 phần của bài gốc, thay một chữ ở tít gốc, thay hình khác và trong bài thì vừa thay, vừa thêm thắt một vài chữ cho có vẻ khác đi. Ngoài ra, bạn ấy cũng đổi và cắt ở 2 chỗ giống như bài đăng ở Lao động.

Tôi viết khá mất thời gian, vì tôi không phải nhà báo chuyên nghiệp, và cũng không phải nhà báo giỏi, tôi phải làm từ từ, tôi cũng viết để có tiền tiêu như bất kì người viết nào khác. Trong khi tôi toét mắt tìm và so sánh các số liệu, quyết định lấy số liệu nào để đưa vào bài mất nguyên một buổi tối làm việc, vắt qua sáng hôm sau, thì bạn chỉ cần xào xáo dăm ba chữ, đã thành một bài của mình.

Ví dụ: tôi viết rằng, chuyến thăm của TT Diệm tới Úc vào tháng 9/1957...., và tháng 10 cùng năm, thì giữa hai nước có cuộc gặp ở SG để bàn về kế hoạch Colombo.

Bạn Trung Nguyên đã rất thông minh và...gian, bạn ghép hai cái lại thành: tháng 10/1957, Chính quyền SG có cuộc làm việc với phía Úc!

Nhưng người gian thì thường dốt, và ngược lại, ban Trung Nguyên cũng lộ dốt của mình, rất tiếc.

Ví dụ: Khi đăng bức hình chính trong bài, tôi chú thích nguồn lấy từ Văn khố quốc gia Úc. Và khi bắt đầu bài viết, nói về chuyến thăm của ông Diệm, tôi lấy nguồn từ một tư liệu lịch sử của Úc.

Bạn Trung Nguyên một lần nữa lại chơi trò ghép nhặt, bạn viết: "Căn cứ theo một số tư liệu lịch sử của Văn khố Quốc gia Úc". :-(

Cái dốt thứ hai của bạn nữa chính ở chữ 'Văn khố' này. Đây là một từ cũ, được dùng trong các văn bản của phía miền Nam, và sau này là ở hải ngoại rất phổ biến. Văn bản chính thống của nhà nước Việt Nam, và các báo chính thống không dùng từ này. Khi tôi tra google, trong 10 trang kết quả đầu tiên, không hề có từ này trên các báo Việt Nam. Không rõ bạn Trung Nguyên và Ban biên tập ĐĐK có biết Văn khố nghĩa là Lưu trữ (Archives) hay không?

3. Ngoài ra, có một chi tiết ở chùm bài này. Tôi đã tra cứu các tư liệu của phía Úc, không có nhiều, nhưng tất cả đều ghi năm bắt đầu của du học sinh Việt Nam tới Úc theo học bổng Colombo là 1958. Trong bài viết tổng quan của cả chuyên đề, và bài viết về Colombo kỳ 1, tôi đều trích lại theo các nguồn này.

Tuy nhiên, sau đó, tôi đã được gặp và tiếp xúc với những du học sinh khóa đầu tiên. Và đối chiếu với những tư liệu họ cung cấp, trong đó có cuốn Kỷ yếu của các cựu sinh viên khi họ hôi ngộ vào năm 2005, chúng tôi đã minh định lại thông tin này ở kỳ 2 của Colombo, rằng, sinh viên Việt Nam đầu tiên đến Úc vào tháng 1 năm 1956.

Mặc dù vậy, chúng tôi không sửa thẳng vào bài đã đăng, vì như thế là không tôn trọng độc giả. Hơn nữa, các bài viết này đăng trên trang Bay Vút theo cùng một chùm bài đi liền nhau, nên độc giả có thể theo dõi ở bài thứ hai với minh định kể trên.

Nhân đây, vì tinh thần tôn trọng tư liệu và sự thật chính xác, tôi xin khuyến cáo những độc giả có quan tâm đến du học sinh Colombo và tìm kiếm năm đầu tiên của du học sinh Việt ở Úc, xin không trích lại bài báo đăng lại trên Lao động, và bài xào đăng trên Đại đoàn kết, vì con số không chính xác. Và còn những trang nào lấy lại từ hai nguồn này nữa tôi không thể biết hết.

Chính vì vậy, đứng từ góc độ tra cứu tư liệu và truy tìm sự thật, thì việc copy đăng lại bài của nhau như thế này rất là tai hại, tai hại hơn cả vấn đề bản quyền hay những tổn hại về tài chính, về danh dự nếu có.

Bác Trần Kiêm Tịnh. 2/5/2011

4. Một trong số 9 sinh viên đầu tiên đến Úc năm 1956 mà tôi hân hạnh được gặp mặt là bác Trần Kiêm Tịnh. Ông sinh năm 1934, người gốc Huế, chuyên gia về ngành mỏ ở Úc. Ông cũng là anh trai ruột của nữ danh ca Hà Thanh, một trong số những giọng hát trước 75 mà tôi thích nhất.

Bác Tịnh gần 80 tuổi, nhưng rất phong độ, vì chơi golf mỗi tuần 3 ngày. Nhà ông ở trên tầng 17 một khu chung cư sang trọng, nhìn ra cửa kính là view của khu vực đẹp nhất Sydney: cầu cảng và nhà hát Opera House.

AussieBum in VN: Sự va chạm của các nền văn minh :-) updated

2011-05-03T13:01:00.005+10:00

1. Tuần trước, một cô bạn khoe với tôi mới mua tặng bồ một cặp quần lót hiệu AussieBum. Thấy bạn có vẻ hãnh diện, tôi mới hỏi cái đó là cái gì. Cô cười, bảo mày ở Úc mà không biết niềm tự hào của Oz à? Không, có ai nói đâu mà biết.

Và sau bữa đó thì tôi biết AussieBum là thương hiệu đồ lót nam số một của Úc, mà không ngoa là của thế giới khi vài năm gần đây, hãng này tung bọn giai đẹp Oz đi quảng bá khắp nơi.

Trước giờ, tôi cứ tin Bond là nhãn hiệu quần lót thời trang hot nhất. Và thực tế thì đồ của Bond cũng đắt nhất nhì. Từ khi mode nam giới mặc quần cạp trễ, hoặc cố tình tụt khỏi thắt lưng để khoe nội y, thì Bond rất được ưa chuộng, vì cái chữ Bond được in rất đậm và bự trên cạp quần, đáp ứng mục đích show-off.

2. Tò mò nên tôi mò lên mạng và được biết, tuy là sản xuất tại Úc, nhưng ở đây không có các cửa hiệu bán đồ AussieBum. Khách hàng đều được khuyến khích mua hàng trên mạng, nếu ở Úc thì 2-3 ngày sẽ giao hàng tận nhà.

Tôi cũng làm một số thao tác, mất 5 phút, lựa một vài chiếc đang sale trong dịp Easter, giá chừng trên dưới 20$, giá chưa sale là chừng 35$. Vì ở gần nhà sản xuất, nên tôi cũng không bị charge tiền cước chuyển, cộng thêm thuế thì tính ra vẫn rẻ, so với hàng Bond và CK xịn.

Chờ qua Easter, thì người ta giao hàng, bao bì cẩn thận, lại gửi kèm receipt, poster, tờ bướm các loại quảng cáo cho AussieBum.

3. Tôi lại nảy thêm ý định buôn hàng về Việt Nam, nên tôi lại leo vào mạng, sợt AussieBum + Việt Nam. Kết quả là chưa có đại lí, chỉ có một số bạn trong các diễn đàn đồng tính hỏi nhau mua đồ này ở đâu. Cá biệt có nơi chào hàng AussieBum, nói nhập ở Mã Lai, Hồng Kong qua, với giá 150-200 ngàn. Tôi nghĩ là đồ dởm.

Đổi lại thì tôi lại tìm ra các hình ảnh và clips này. Thật thú vị và cũng thú tính là AussieBum đã sang Việt Nam làm phim quảng cáo từ 2 năm trước. Đây là một trong, hình như là, 5 phần của phim đó, diễn ra ở một khu chợ tại Sài Gòn, được đặt tên là Meat Market - cái tên cũng đầy ngụ ý:

4. Giờ nói một tí về sự va chạm.

* Việt Nam:

Nói về chợ Việt thì đó là một sinh hoạt đặc thù của người Việt từ xưa tới nay. Nên tính văn hóa, tính truyền thống của nó rất nặng nề. Sự tiếc nuối văn hóa chợ là điều dễ hiểu ở nhiều người. Lần trước, khi viết trong bài Siêu thị lên chợ, bàn về hiện đại, tôi chưa nhắc đến việc tiếp cận về bình đẳng giới. Nếu ở góc độ này mà nói thì:

- Chợ là nơi phản ánh sự bất bình đẳng giới nặng nề trong xã hội. Nếu ở nhà thì cái bếp là của phụ nữ. Nếu ra đường thì là cái chợ. Tuyệt đại đa số là chị em, bán và mua. Dương như nam giới phải đi chợ là có vấn đề: hoặc là bọn độc thân mua vài thứ vớ vẩn ăn uống tạm bợ qua ngày, hoặc trong gia đình có chuyện ngược đời, hoặc là gà trống nuôi con...

- Ngược lại, sự bất bình đẳng này lại thể hiện quyền lực của phụ nữ đối với cái bếp và cái chợ - những chỗ mà đàn ông không được bén mảng đến, nếu có đến cũng chỉ là loại thiểu số yếm thế so với phụ nữ. Ở trong chợ, chị em đầy quyền năng và đa số lạm quyền để trở nên đanh đá, chua ngoa.

Do đó, tính mẫu hệ của văn hóa chúng ta còn rất nặng căn ở chợ, bất chấp thế giới bên ngoài đã và đang có những xu hướng này kia, phong trào này kia nổi lên, nổi xuống.

Mặt khác, phong trào bình đẳng giới ở ta mới chỉ và đơn thuần theo đuổi quyền của chị em được phép này nọ, chứ chưa hề động chạm tới hay làm thay đổi hình ảnh và vị trí nam giới.

*AussieBum:

Là một ví dụ của sự giải phóng nam giới, đúng ra là khái niệm lại về vai trò. Bọn đàn ông đã được làm đẹp, và hơn thế, trở thành một đối tượng của sự đẹp. Phương Tây thực ra đã tôn vinh vẻ đẹp nam giới từ lâu trong lích sử hội họa, mỹ thuật.

Nhưng thôi, nói thời hiện tại cho gần, từ lúc Brad Pitt khoe mông trong Troy, hay là Beckham quảng cáo đồ lót - hai macho này đã làm thay đổi nhãn quan về nam giới: nam tính và đỏm dáng.

Mới đây, khi ma cà rồng Robert Pattinson cởi áo để ánh nắng trên đỉnh núi chiếu vào body, thì cô bạn gái đã phải trầm trồ thốt lên không ngại ngùng: "You are so beautiful".

Mặc dù, quảng bá đồ lót nam với người mẫu đẹp dễ liên tưởng đến vấn đề đồng tính, và mặc dù gay là thành phần khách hàng quan trọng, nhưng bọn marketing đủ thông minh để không tự giới hạn như thế, vì tỉ lệ đồng tính chỉ chiếm có hơn 1% dân số. Bán cho dân này thôi thì không đủ. Cho nên, họ phải tìm cách tấn công vào khu vực nam giới, rỉ tai và khuấy động phong trào nam giới làm đẹp. Và khi nam giới làm đẹp thì họ trở thành object của việc nhìn ngắm.

Thí dụ như mình có chịu nổi không khi AussieBum mang cả người mẫu và đồ lót lên tivi show hàng, ngay trước mũi biên tập viên của chương trình Chào buổi sáng như thế này:

Mặc dù ở Việt Nam, những thành phần cấp tiến hơn đã và đang thay đổi theo văn minh phương Tây, nhưng giới chị em ở chợ thì còn lâu mới nghĩ đến điều đó, chứ đừng nói là được trao quyền để đặt mình vào vị trí chủ thể chiêm ngưỡng, và bọn phái mạnh là đối tượng đẹp. Ngay như comment của mọi người ở đây cũng chứng minh điều đó.

Khi AussieBum khoe nội y ở giữa chợ, và cố tình dùng kĩ xảo để focus vào những ánh mắt, cái cười (không thể tả được), đó là lấy một nền văn minh này ức hiếp một nền văn minh khác. Sự phản xạ cười, và nhìn của họ một cách vừa công khai vừa giấu giếm tiết lộ bản chất giới tính tự nhiên và tình trạng giới tính xã hội của họ một cách ác ý.

Sự va chạm này không khác gì mấy những phim ảnh Holiwood thời xưa thường kể về những chuyến đi xa, vào các bộ lạc mọi rợ, và nhân vật chính bao giờ cũng là một chàng da trắng tài giỏi, đẹp đẽ. Anh ta tự dưng là người văn minh hơn hẳn so với cái đám kia - vốn thấp hơn mấy lần về độ tiến hóa. (đọc "Nhiệt đới buồn" để biết vì sao Claude Lesvi-Strauss khinh ghét những chuyến du ký kiểu này).

Ngắn gọn đó là một sự lợi dụng sự yếm thế của người khác để làm nền cho sự tôn vinh bản thân mình. Giống như một bức hình vài năm trước chụp ảnh đôi trai gái hôn nhau hay là đám cưới gì đó, đằng sau là những bệnh nhân ở viện tâm thần, đang ngước mắt lên nhìn họ - đứng ở phía trên cao. Tấm hình này sau đó bị phản đối tưng bừng.

Có thể xem thêm một số comments dưới một bài viết về vụ này, ở đây. Có chừng 10 nhận xét, đa phần đều phản đối.Ví dụ:

- Hmm, là một người Úc, tôi cảm thấy rất bối rối. Cái sự vô tri, vô cảm về văn hóa của người thực hiện chiêu marketing này rất đáng xấu hổ.

- Cái đám Úc xấc xược thực hiện loạt ảnh này ở một đất nước khác biệt về tập tục văn hóa và quan niệm về giới thật là tệ hại.

- Cá biệt có người còn dọa chuyển qua xài nhãn hiệu khác: Cocksox.